Trần Hồng Phong
(Chiến tranh và hòa bình) - Chiến tranh và hòa bình (Война и мир) của Đại văn hào Lev Tolstoy (xuất bản 1865–1869) là kiệt tác sử thi đồ sộ bậc nhất thế giới, rất nổi tiếng. Tác phẩm tái hiện bức tranh xã hội Nga từ năm 1805 đến 1820, lấy tâm điểm là cuộc chiến tranh Vệ quốc năm 1812 chống quân xâm lược Napoléon. Đan dệt giữa dòng chảy lịch sử biến động và số phận của các gia đình quý tộc (Bezukhov, Bolkonsky, Rostov), bộ tiểu thuyết không chỉ khắc họa nghệ thuật "biện chứng tâm hồn" tinh tế trong tình yêu, mà còn truyền tải những triết lý nhân sinh sâu sắc về lòng vị tha, sự tha thứ, và bản chất sức mạnh nhân dân. Chiến tranh và hoà bình đã dược dịch và phát hành tại Việt Nam từ rất lâu, và là đề tài "đỉnh cao" trong những cuộc đàm đạo của những người yêu dòng văn học lãng mạn, sang trọng và sâu sắc.
Nội dung bài viết này:
1. Giới thiệu tác phẩm, tác giả, hoàn cảnh sáng tác, cốt truyện, giá trị nghệ thuật và thông điệp nhân sinh.
2. Nhân vật: Pierre Bezukhov, Andrei Bolkonsky, Natasha Rostova cùng các nhân vật phụ.
3. 10 tình tiết ấn tượng, đắt giá và sâu sắc.
4. Tóm tắt chi tiết toàn bộ nội dung tác phẩm theo từng chương.
....
Giới thiệu Chiến tranh và hòa bình
Chiến tranh và hòa bình của Đại văn hào Lev Nikolayevich Tolstoy là kiệt tác vĩ đại nhất của văn học thực chứng Nga và là một trong những đỉnh cao xuất sắc nhất của nền văn học thế giới.
Tác giả và hoàn cảnh sáng tác
Chiến tranh và hòa bình của Đại văn hào Lev Nikolayevich Tolstoy là kiệt tác vĩ đại nhất của văn học thực chứng Nga và là một trong những đỉnh cao xuất sắc nhất của nền văn học thế giới.
Tác giả và hoàn cảnh sáng tác
Tác giả: Lev Tolstoy (1828 – 1910) là nhà văn, nhà tư tưởng kiệt xuất của Nga. Ông nổi tiếng với khả năng mổ xẻ tâm lý nhân vật sắc bén và cái nhìn sâu sắc về lịch sử, triết học và nhân sinh.
Hoàn cảnh sáng tác: Tiểu thuyết được Tolstoy khởi thảo từ năm 1863 và hoàn thành vào năm 1869. Ban đầu, ông dự định viết một tác phẩm về những người "Tháng Chạp" (những người khởi nghĩa năm 1825). Tuy nhiên, khi truy tìm nguyên nhân của sự kiện này, Tolstoy đã lùi mốc thời gian về cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812 chống lại quân xâm lược Pháp. Ông đã dành nhiều năm nghiên cứu tài liệu lịch sử, nhật ký, hồi ký và trực tiếp khảo sát chiến trường Borodino để tái hiện chân thực nhất không khí thời đại.
Nội dung cốt truyện
Hoàn cảnh sáng tác: Tiểu thuyết được Tolstoy khởi thảo từ năm 1863 và hoàn thành vào năm 1869. Ban đầu, ông dự định viết một tác phẩm về những người "Tháng Chạp" (những người khởi nghĩa năm 1825). Tuy nhiên, khi truy tìm nguyên nhân của sự kiện này, Tolstoy đã lùi mốc thời gian về cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812 chống lại quân xâm lược Pháp. Ông đã dành nhiều năm nghiên cứu tài liệu lịch sử, nhật ký, hồi ký và trực tiếp khảo sát chiến trường Borodino để tái hiện chân thực nhất không khí thời đại.
Nội dung cốt truyện
Bộ tiểu thuyết tái hiện đời sống xã hội Nga trong khoảng thời gian từ năm 1805 đến năm 1820, với tâm điểm là cuộc chiến chống quân Napoléon năm 1812. Cốt truyện đan dệt giữa hai dòng chảy song song: Chiến tranh và Hòa bình.
Dòng chảy Chiến tranh: Mô tả các trận đánh lịch sử quy mô lớn (Austerlitz, Borodino), sự tháo chạy của quân Pháp khỏi Moskva và tinh thần chiến đấu quật cường của quân dân Nga dưới sự chỉ huy của tướng Kutuzov.
Dòng chảy Hòa bình: Soi chiếu cuộc sống, tình yêu, bi kịch và sự trưởng thành của các gia đình quý tộc Nga (Bezukhov, Bolkonsky, Rostov, Kuragin). Cốt truyện xoay quanh ba nhân vật trung tâm:
Pierre Bezukhov: Chàng quý tộc giàu có nhưng ngây thơ, luôn trăn trở đi tìm lý tưởng sống và ý nghĩa tồn tại.
Andrei Bolkonsky: Chàng sĩ quan trẻ tuổi, kiêu hãnh, khao khát danh vọng nhưng dần nhận ra sự phù phiếm của chiến tranh và tìm thấy bình yên trong tâm hồn trước khi hi sinh.
Natasha Rostova: Cô gái trẻ tràn đầy sức sống, trong sáng, hồn nhiên, hiện thân cho vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết Nga.
Giá trị nghệ thuật
"Biện chứng tâm hồn": Tolstoy sở hữu khả năng miêu tả tâm lý nhân vật sống động và tinh tế đến từng nhịp thở. Sự biến chuyển nội tâm của Pierre hay Andrei qua các biến cố được khắc họa tỉ mỉ, giúp nhân vật hiện lên chân thực như những con người bằng xương bằng thịt.
Quy mô sử thi đồ sộ: Tác phẩm quy tụ hơn 500 nhân vật (bao gồm cả nhân vật lịch sử thật như Napoléon, Tướng Kutuzov, Hoàng đế Alexander I và nhân vật hư cấu).
Sự kết hợp giữa tiểu thuyết và triết luận: Tolstoy không chỉ kể chuyện mà còn chèn vào những chương luận giải triết học về quy luật lịch sử, vai trò của cá nhân và sức mạnh của quần chúng.
Thông điệp nhân sinh và danh tiếng
Khẳng định vai trò của nhân dân: Tolstoy bác bỏ quan điểm cho rằng những "vĩ nhân" như Napoléon định đoạt lịch sử. Theo ông, chính khối quần chúng nhân dân vô danh cùng lòng yêu nước tự phát mới là lực lượng quyết định chiến thắng.
Giá trị sự sống và lòng vị tha: Tác phẩm truyền tải thông điệp sâu sắc: con người chỉ tìm thấy hạnh phúc thực sự khi sống hướng thiện, biết yêu thương, tha thứ và hòa mình vào cộng đồng thay vì đuổi theo những danh vọng cá nhân hời hợt.
Danh tiếng: Chiến tranh và hòa bình được xem là bách khoa toàn thư về đời sống xã hội Nga đầu thế kỷ XIX. Tác phẩm liên tục đứng đầu trong danh sách những cuốn sách vĩ đại nhất mọi thời đại do các tạp chí và nhà phê bình quốc tế bình chọn.
...
Nhân vật
Trong Chiến tranh và hòa bình, Lev Tolstoy không xây dựng những nhân vật hoàn hảo, đơn điệu mà khắc họa họ như những thực thể sống động, luôn biến đổi và dằn xé nội tâm.
1. Pierre Bezukhov (Ilya Bezukhov)
Giá trị sự sống và lòng vị tha: Tác phẩm truyền tải thông điệp sâu sắc: con người chỉ tìm thấy hạnh phúc thực sự khi sống hướng thiện, biết yêu thương, tha thứ và hòa mình vào cộng đồng thay vì đuổi theo những danh vọng cá nhân hời hợt.
Danh tiếng: Chiến tranh và hòa bình được xem là bách khoa toàn thư về đời sống xã hội Nga đầu thế kỷ XIX. Tác phẩm liên tục đứng đầu trong danh sách những cuốn sách vĩ đại nhất mọi thời đại do các tạp chí và nhà phê bình quốc tế bình chọn.
...
Nhân vật
Trong Chiến tranh và hòa bình, Lev Tolstoy không xây dựng những nhân vật hoàn hảo, đơn điệu mà khắc họa họ như những thực thể sống động, luôn biến đổi và dằn xé nội tâm.
1. Pierre Bezukhov (Ilya Bezukhov)
Thô kệch, mập mạp, đeo kính cận, dáng đi vụng về, hoàn toàn trái ngược với chuẩn mực hào hoa của giới thượng lưu Sankt-Peterburg.
Chân thành, nhân hậu, vụng về trong giao tiếp nhưng sở hữu trí tuệ và tâm hồn vô cùng nhạy cảm. Ông luôn căm ghét sự giả dối của giới thượng lưu và khát khao đi tìm chân lý, ý nghĩa thực sự của cuộc đời.
* Các sự kiện quan trọng:
Chân thành, nhân hậu, vụng về trong giao tiếp nhưng sở hữu trí tuệ và tâm hồn vô cùng nhạy cảm. Ông luôn căm ghét sự giả dối của giới thượng lưu và khát khao đi tìm chân lý, ý nghĩa thực sự của cuộc đời.
* Các sự kiện quan trọng:
- Bất ngờ thừa kế toàn bộ gia tài đồ sộ của cha và trở thành mục tiêu săn đón của giới thượng lưu.
- Bị lừa kết hôn với Hélène Kuragina – một người phụ nữ xinh đẹp nhưng xảo quyệt.
- Thách đấu súng với Dolokhov sau khi phát hiện vợ ngoại tình.
- Gia nhập Hội Tam Điểm nhằm cải tạo xã hội và giúp đỡ nông nô.
- Đứng ở trận tuyến Borodino để chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh; ở lại Moskva với ý định ám sát Napoléon nhưng bị bắt làm tù binh.
- Gặp gỡ Platon Karataev trong tù – bước ngoặt giúp Pierre tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Sau chiến tranh, ông kết hôn với Natasha Rostova.
Pierre đại diện cho tầng lớp trí thức Nga luôn hoài nghi, trăn trở và vấp ngã trên con đường tìm kiếm bản ngã. Ông là hình mẫu của sự "biện chứng tâm hồn" mà Tolstoy xây dựng: đi qua sai lầm, cay đắng để chạm đến sự giác ngộ tâm linh thông qua sự kết nối với nhân dân lao động.
2. Andrei Bolkonsky
- Bị lừa kết hôn với Hélène Kuragina – một người phụ nữ xinh đẹp nhưng xảo quyệt.
- Thách đấu súng với Dolokhov sau khi phát hiện vợ ngoại tình.
- Gia nhập Hội Tam Điểm nhằm cải tạo xã hội và giúp đỡ nông nô.
- Đứng ở trận tuyến Borodino để chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh; ở lại Moskva với ý định ám sát Napoléon nhưng bị bắt làm tù binh.
- Gặp gỡ Platon Karataev trong tù – bước ngoặt giúp Pierre tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Sau chiến tranh, ông kết hôn với Natasha Rostova.
Pierre đại diện cho tầng lớp trí thức Nga luôn hoài nghi, trăn trở và vấp ngã trên con đường tìm kiếm bản ngã. Ông là hình mẫu của sự "biện chứng tâm hồn" mà Tolstoy xây dựng: đi qua sai lầm, cay đắng để chạm đến sự giác ngộ tâm linh thông qua sự kết nối với nhân dân lao động.
2. Andrei Bolkonsky
Đẹp trai, quý phái, dáng người nhỏ nhắn nhưng kiêu hãnh, ánh mắt sắc sảo và lạnh lùng.
Thông minh, kỷ luật, nghiêm túc và tham vọng. Lúc đầu, ông coi khinh cuộc sống vô nghĩa của giới quý tộc và khao khát tìm kiếm vinh quang cá nhân (như Napoléon). Về sau, quan niệm sống của ông chuyển sang lòng vị tha, sự tha thứ và tình yêu thương con người.
* Các sự kiện quan trọng:
Thông minh, kỷ luật, nghiêm túc và tham vọng. Lúc đầu, ông coi khinh cuộc sống vô nghĩa của giới quý tộc và khao khát tìm kiếm vinh quang cá nhân (như Napoléon). Về sau, quan niệm sống của ông chuyển sang lòng vị tha, sự tha thứ và tình yêu thương con người.
* Các sự kiện quan trọng:
- Rời bỏ người vợ đang mang thai để ra chiến trường Austerlitz tìm kiếm danh vọng; bị thương nặng và ngắm bầu trời cao rộng, nhận ra sự vô nghĩa của vinh quang cá nhân.
- Trở về nhà đúng lúc vợ qua đời khi sinh con; rơi vào khủng hoảng và sống khép kín tại trang xá.
- Gặp Natasha Rostova, trái tim tái sinh; hai người đính hôn nhưng phải hoãn cưới một năm.
- Natasha bị Anatole dụ dỗ, đính ước vỡ tan; Andrei trở lại quân ngũ.
- Bị thương nặng tại đại chiến Borodino; gặp lại Natasha trên đường tản cư, tha thứ cho cô và qua đời trong thanh thản.
Andrei là hình tượng của sự kiêu hãnh và trần thế. Hành trình của ông là sự sụp đổ của những ảo tưởng cá nhân để vươn tới cái vô hạn của vũ trụ và tâm linh. Bi kịch của Andrei nằm ở chỗ ông chỉ thực sự tìm thấy sự hòa giải và bình yên tuyệt đối khi đã đứng trước ngưỡng cửa cái chết.
3. Natasha Rostova
- Trở về nhà đúng lúc vợ qua đời khi sinh con; rơi vào khủng hoảng và sống khép kín tại trang xá.
- Gặp Natasha Rostova, trái tim tái sinh; hai người đính hôn nhưng phải hoãn cưới một năm.
- Natasha bị Anatole dụ dỗ, đính ước vỡ tan; Andrei trở lại quân ngũ.
- Bị thương nặng tại đại chiến Borodino; gặp lại Natasha trên đường tản cư, tha thứ cho cô và qua đời trong thanh thản.
Andrei là hình tượng của sự kiêu hãnh và trần thế. Hành trình của ông là sự sụp đổ của những ảo tưởng cá nhân để vươn tới cái vô hạn của vũ trụ và tâm linh. Bi kịch của Andrei nằm ở chỗ ông chỉ thực sự tìm thấy sự hòa giải và bình yên tuyệt đối khi đã đứng trước ngưỡng cửa cái chết.
3. Natasha Rostova
Không phải mỹ nhân hoàn hảo theo chuẩn mực xã hội, nhưng sở hữu đôi mắt đen rực rỡ, nụ cười rạng rỡ và cử chỉ đầy sức sống.
Sống hoàn toàn theo cảm xúc, hồn nhiên, giàu lòng nhân ái và tràn đầy năng lượng. Cô gắn bó sâu sắc với văn hóa, thiên nhiên và tâm hồn Nga.
* Các sự kiện quan trọng:
Sống hoàn toàn theo cảm xúc, hồn nhiên, giàu lòng nhân ái và tràn đầy năng lượng. Cô gắn bó sâu sắc với văn hóa, thiên nhiên và tâm hồn Nga.
* Các sự kiện quan trọng:
- Buổi dạ hội đầu tiên trong đời, nhảy cùng Andrei Bolkonsky và hai người nảy sinh tình yêu.
- Do cô đơn và sự ngây thơ, cô bị Anatole Kuragin dụ dỗ, suýt nữa bỏ trốn cùng hắn, khiến hôn ước với Andrei bị hủy bỏ.
- Rơi vào dằn dặc ân hận và khủng hoảng tinh thần.
- Khi Moskva bị đe dọa, cô thuyết phục gia đình bỏ lại tài sản để dùng xe chở thương binh tản cư.
- Tận tụy chăm sóc Andrei những ngày cuối đời; sau chiến tranh kết hôn với Pierre Bezukhov và trở thành người mẹ, người vợ toàn tâm toàn ý cho gia đình.
Natasha là trái tim của tác phẩm, là hiện thân cho bản năng tự nhiên và tâm hồn Nga thuần khiết. Sai lầm của cô với Anatole không làm cô vất bỏ giá trị bản thân, mà là phép thử để cô trưởng thành. Tình yêu của Natasha có khả năng chữa lành và tái sinh những tâm hồn kiệt quệ như Andrei hay Pierre.
4. Các nhân vật quan trọng khác
- Do cô đơn và sự ngây thơ, cô bị Anatole Kuragin dụ dỗ, suýt nữa bỏ trốn cùng hắn, khiến hôn ước với Andrei bị hủy bỏ.
- Rơi vào dằn dặc ân hận và khủng hoảng tinh thần.
- Khi Moskva bị đe dọa, cô thuyết phục gia đình bỏ lại tài sản để dùng xe chở thương binh tản cư.
- Tận tụy chăm sóc Andrei những ngày cuối đời; sau chiến tranh kết hôn với Pierre Bezukhov và trở thành người mẹ, người vợ toàn tâm toàn ý cho gia đình.
Natasha là trái tim của tác phẩm, là hiện thân cho bản năng tự nhiên và tâm hồn Nga thuần khiết. Sai lầm của cô với Anatole không làm cô vất bỏ giá trị bản thân, mà là phép thử để cô trưởng thành. Tình yêu của Natasha có khả năng chữa lành và tái sinh những tâm hồn kiệt quệ như Andrei hay Pierre.
4. Các nhân vật quan trọng khác
Tướng Kutuzov:
Vị tổng chỉ huy quân đội Nga; già nua, điềm tĩnh, sâu sắc.
Đại diện cho trí tuệ nhân dân và quy luật lịch sử. Ông không áp đặt ý chí cá nhân mà lắng nghe "dòng chảy tự nhiên" của trận đánh để dẫn dắt quân dân Nga chiến thắng.
Platon Karataev:
Đại diện cho trí tuệ nhân dân và quy luật lịch sử. Ông không áp đặt ý chí cá nhân mà lắng nghe "dòng chảy tự nhiên" của trận đánh để dẫn dắt quân dân Nga chiến thắng.
Platon Karataev:
Binh lính người nông dân giản dị mà Pierre gặp trong tù.
Hiện thân cho triết lý sống tự nhiên, lòng tốt vô điều kiện và trí tuệ bình dân Nga. Nhờ Karataev, Pierre tìm thấy chân lý sống trong sự giản dị.
Nikolai Rostov:
Hiện thân cho triết lý sống tự nhiên, lòng tốt vô điều kiện và trí tuệ bình dân Nga. Nhờ Karataev, Pierre tìm thấy chân lý sống trong sự giản dị.
Nikolai Rostov:
Anh trai Natasha, sĩ quan trung thành, dũng cảm nhưng đơn giản.
Đại diện cho thế hệ thanh niên quý tộc truyền thống, yêu nước bằng hành động thực tế. Ông kết hôn với Marya Bolkonskaya để cứu gia đình khỏi phá sản.
Marya Bolkonskaya:
Đại diện cho thế hệ thanh niên quý tộc truyền thống, yêu nước bằng hành động thực tế. Ông kết hôn với Marya Bolkonskaya để cứu gia đình khỏi phá sản.
Marya Bolkonskaya:
Em gái Andrei; không xinh đẹp nhưng có đôi mắt sâu thẫm và tâm hồn đạo đức, vị tha.
Đại diện cho vẻ đẹp tâm linh, sự nhẫn nại và tình yêu thương gia đình sâu sắc.
Đánh giá và Cảm nhận chung
Đại diện cho vẻ đẹp tâm linh, sự nhẫn nại và tình yêu thương gia đình sâu sắc.
Đánh giá và Cảm nhận chung
* Sức mạnh của nghệ thuật khắc họa con người:
Tolstoy thành công rực rỡ khi xây dựng những nhân vật không hai chiều (không hoàn toàn tốt hay xấu). Họ là những thực thể sống, biết sai lầm, biết vấp ngã và biết tự đứng lên. Sự phát triển nội tâm của Pierre, Andrei hay Natasha diễn ra tự nhiên theo đúng quy luật tâm lý.
* Tầm vóc sử thi kết hợp với độ sâu nhân văn:
* Tầm vóc sử thi kết hợp với độ sâu nhân văn:
Tác phẩm đặt các nhân vật nhỏ bé vào giữa dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử. Lịch sử không chỉ là bối cảnh, mà là ngọn lửa thử vàng để bóc tách những mặt giả dối, soi sáng giá trị chân thật của con người.
Chiến tranh và hòa bình không chỉ là cuốn tiểu thuyết lịch sử mà còn là một bản anh hùng ca về cuộc sống. Qua hành trình của các nhân vật, Tolstoy gửi gắm niềm tin mãnh liệt vào sức sống dai dẳng của dân tộc Nga, vào giá trị của sự tha thứ, lòng nhân ái và hành trình tìm kiếm sự bình yên trong tâm hồn mỗi con người.
....
10 tình tiết xúc động, sâu sắc
10 tình tiết xúc động, sâu sắc
1. Andrei Bolkonsky bị thương và ngắm bầu trời Austerlitz
Tại chiến trường Austerlitz (1805), Andrei cầm cờ xông lên chỉ huy binh lính và bị thương nặng. Khi nằm ngửa trên mặt đất, ông ngẩng mặt nhìn lên bầu trời.
"Trên đầu chàng giờ đây chẳng có gì ngoài bầu trời – một bầu trời không cao nhưng vô tận, với những đám mây xám đang êm đềm trôi... 'Sao đến bây giờ mình mới thấy bầu trời cao rộng đến thế này? Và mình sung sướng biết bao khi cuối cùng đã nhận ra nó. Tất cả đều là vô nghĩa, tất cả đều là dối trá, trừ bầu trời vô tận ấy.'"
Đây là bước ngoặt tâm lý quan trọng bậc nhất của Andrei. Bầu trời Austerlitz sừng sững, bao la đối lập hoàn toàn với tham vọng vinh quang cá nhân nhỏ bé, phù phiếm mà ông từng đuổi theo (hình tượng Napoléon).
Tình tiết mang tính biểu tượng sâu sắc, đánh dấu sự sụp đổ của ảo tưởng trần thế để mở ra sự nhận thức về cái vô hạn và sự bình yên trong tâm hồn.
2. Cái chết của tiểu thư Lise và nỗi dằn xé của Andrei
"Trên đầu chàng giờ đây chẳng có gì ngoài bầu trời – một bầu trời không cao nhưng vô tận, với những đám mây xám đang êm đềm trôi... 'Sao đến bây giờ mình mới thấy bầu trời cao rộng đến thế này? Và mình sung sướng biết bao khi cuối cùng đã nhận ra nó. Tất cả đều là vô nghĩa, tất cả đều là dối trá, trừ bầu trời vô tận ấy.'"
Đây là bước ngoặt tâm lý quan trọng bậc nhất của Andrei. Bầu trời Austerlitz sừng sững, bao la đối lập hoàn toàn với tham vọng vinh quang cá nhân nhỏ bé, phù phiếm mà ông từng đuổi theo (hình tượng Napoléon).
Tình tiết mang tính biểu tượng sâu sắc, đánh dấu sự sụp đổ của ảo tưởng trần thế để mở ra sự nhận thức về cái vô hạn và sự bình yên trong tâm hồn.
2. Cái chết của tiểu thư Lise và nỗi dằn xé của Andrei
Andrei trở về trang xá đúng lúc người vợ trẻ Lise đang sinh con và qua đời ngay sau đó.
"Gương mặt người chết như muốn nói: 'Tôi yêu thương mọi người và không làm hại ai cả, nhưng mọi người đã làm gì với tôi?'... Andrei cảm thấy trong lòng có cái gì đó sụp đổ, và chàng hiểu rằng mình mang một tội lỗi không bao giờ có thể chuộc lại."
Lise qua đời để lại một dấu ấn ám ảnh trong tâm trí Andrei. Ánh mắt và gương mặt của người vợ đã chết trở thành bản án lương tâm, nhắc nhở ông về sự hờn dỗi, lạnh nhạt của mình trước đó.
Tolstoy đã diễn tả xuất sắc cảm giác hối hận muộn màng – một trải nghiệm nhân sinh đau đớn mà con người thường chỉ nhận ra khi đã mất đi người thân yêu mãi mãi.
3. Cây sồi già bên đường và sự tái sinh của Andrei
"Gương mặt người chết như muốn nói: 'Tôi yêu thương mọi người và không làm hại ai cả, nhưng mọi người đã làm gì với tôi?'... Andrei cảm thấy trong lòng có cái gì đó sụp đổ, và chàng hiểu rằng mình mang một tội lỗi không bao giờ có thể chuộc lại."
Lise qua đời để lại một dấu ấn ám ảnh trong tâm trí Andrei. Ánh mắt và gương mặt của người vợ đã chết trở thành bản án lương tâm, nhắc nhở ông về sự hờn dỗi, lạnh nhạt của mình trước đó.
Tolstoy đã diễn tả xuất sắc cảm giác hối hận muộn màng – một trải nghiệm nhân sinh đau đớn mà con người thường chỉ nhận ra khi đã mất đi người thân yêu mãi mãi.
3. Cây sồi già bên đường và sự tái sinh của Andrei
Trên đường đến trang xá nhà Rostov, Andrei nhìn thấy một cây sồi cằn cỗi, trơ trụi giữa mùa xuân. Nhưng khi trở về sau khi gặp Natasha, ông thấy cây sồi đã đâm chồi nảy lộc rực rỡ.
"Cây sồi già hoàn toàn biến đổi, xòe ra một vòm lá xanh tươi thắm, sẫm màu, đung đưa ngất ngây trong ánh nắng chiều... 'Không, cuộc đời chưa chấm dứt ở tuổi ba mươi!'"
Cây sồi là hình ảnh ẩn dụ cho chính tâm hồn Andrei. Sự vắng bóng tình yêu làm ông trần trụi, kiệt quệ như cây sồi mùa đông. Nhưng sức sống rực rỡ và vẻ đẹp thuần khiết của Natasha đã đánh thức trái tim ông, giúp ông nhận ra cuộc đời vẫn đáng sống.
Một trong những đoạn văn miêu tả sự biến chuyển nội tâm qua hình tượng thiên nhiên xuất sắc nhất trong lịch sử văn học thế giới.
4. Điệu múa dân gian Nga của Natasha tại nhà ông chú
"Cây sồi già hoàn toàn biến đổi, xòe ra một vòm lá xanh tươi thắm, sẫm màu, đung đưa ngất ngây trong ánh nắng chiều... 'Không, cuộc đời chưa chấm dứt ở tuổi ba mươi!'"
Cây sồi là hình ảnh ẩn dụ cho chính tâm hồn Andrei. Sự vắng bóng tình yêu làm ông trần trụi, kiệt quệ như cây sồi mùa đông. Nhưng sức sống rực rỡ và vẻ đẹp thuần khiết của Natasha đã đánh thức trái tim ông, giúp ông nhận ra cuộc đời vẫn đáng sống.
Một trong những đoạn văn miêu tả sự biến chuyển nội tâm qua hình tượng thiên nhiên xuất sắc nhất trong lịch sử văn học thế giới.
4. Điệu múa dân gian Nga của Natasha tại nhà ông chú
Sau một buổi săn bắn, Natasha cùng gia đình ghé thăm nhà ông chú ở nông thôn. Dù là tiểu thư quý tộc xuất thân từ Sankt-Peterburg, Natasha đã tự nhiên nhảy điệu múa dân gian Nga khi nghe tiếng đàn balalaika.
"Cô lấy đâu ra điệu bộ ấy, những cử chỉ ấy?... Nhưng cái tinh thần, cái nhịp điệu ấy chính là cái không khí Nga, tâm hồn Nga mà cô đã hít thở, đã hấp thụ bằng cách nào không ai biết."
Cảnh quay đập tan ranh giới quý tộc - bình dân. Natasha không cần học qua lớp bài bản nào, chính dòng máu và bản năng Nga thuần khiết đã cất lời qua từng bước nhảy.
Tình tiết vừa hấp dẫn, tràn đầy sức sống, vừa gửi gắm triết lý của Tolstoy: tính dân tộc và bản sắc tâm hồn không nằm ở địa vị xã hội hay giáo dục thượng lưu, mà nằm trong bản năng của con người.
5. Đêm trăng ở Otradnoye
"Cô lấy đâu ra điệu bộ ấy, những cử chỉ ấy?... Nhưng cái tinh thần, cái nhịp điệu ấy chính là cái không khí Nga, tâm hồn Nga mà cô đã hít thở, đã hấp thụ bằng cách nào không ai biết."
Cảnh quay đập tan ranh giới quý tộc - bình dân. Natasha không cần học qua lớp bài bản nào, chính dòng máu và bản năng Nga thuần khiết đã cất lời qua từng bước nhảy.
Tình tiết vừa hấp dẫn, tràn đầy sức sống, vừa gửi gắm triết lý của Tolstoy: tính dân tộc và bản sắc tâm hồn không nằm ở địa vị xã hội hay giáo dục thượng lưu, mà nằm trong bản năng của con người.
5. Đêm trăng ở Otradnoye
Andrei vô tình nghe thấy cuộc trò chuyện giữa Natasha và Sonya bên cửa sổ tầng trên trong một đêm trăng sáng vạch ngang trời.
"Natasha reo lên: 'Sonya ơi, nhìn kìa! Mái nhà kìa, bầu trời kìa! Ôi, ước gì em có thể kẹp hai tay vào dưới đầu gối như thế này rồi bay lên, bay mãi lên không trung!'"
Tiếng nói trong trẻo và khát khao tự do mãnh liệt của Natasha trong đêm trăng tĩnh mịch đã chạm đến góc khuất u tối nhất trong lòng Andrei, trở thành chất xúc tác cho tình yêu giữa hai người.
Đoạn văn tràn ngập chất thơ và sự lãng mạn, khắc họa trọn vẹn sự hồn nhiên và vẻ đẹp kỳ diệu của tuổi trẻ.
6. Cuộc gặp gỡ giữa Pierre và Platon Karataev trong nhà tù quân Pháp
"Natasha reo lên: 'Sonya ơi, nhìn kìa! Mái nhà kìa, bầu trời kìa! Ôi, ước gì em có thể kẹp hai tay vào dưới đầu gối như thế này rồi bay lên, bay mãi lên không trung!'"
Tiếng nói trong trẻo và khát khao tự do mãnh liệt của Natasha trong đêm trăng tĩnh mịch đã chạm đến góc khuất u tối nhất trong lòng Andrei, trở thành chất xúc tác cho tình yêu giữa hai người.
Đoạn văn tràn ngập chất thơ và sự lãng mạn, khắc họa trọn vẹn sự hồn nhiên và vẻ đẹp kỳ diệu của tuổi trẻ.
6. Cuộc gặp gỡ giữa Pierre và Platon Karataev trong nhà tù quân Pháp
Pierre bị quân Pháp bắt làm tù binh và đối mặt với nguy cơ bị tử hình. Trong ngục tối, ông gặp Platon Karataev – một người lính nông dân giản dị.
"Karataev không có những mục đích riêng... Cuộc đời ông, theo như chính ông cảm nhận, không có ý nghĩa như một cuộc sống riêng rẽ, mà chỉ có ý nghĩa như một bộ phận của cái toàn thể mà ông luôn cảm thấy."
Sau khi chứng kiến những cảnh tử hình dã man và sự tan vỡ của các lý thuyết triết học thượng lưu, Pierre tìm thấy chân lý sống từ một người nông dân thất học. Karataev đại diện cho sự hòa nhập trọn vẹn vào dòng chảy tự nhiên, lòng tốt không điều kiện và sự bình yên nội tại.
Tình tiết mang tính giác ngộ triết học sâu sắc nhất tác phẩm, thể hiện tư tưởng hướng về quần chúng nhân dân của Tolstoy.
7. Gia đình Rostov bỏ lại tài sản để chở thương binh tản cư
"Karataev không có những mục đích riêng... Cuộc đời ông, theo như chính ông cảm nhận, không có ý nghĩa như một cuộc sống riêng rẽ, mà chỉ có ý nghĩa như một bộ phận của cái toàn thể mà ông luôn cảm thấy."
Sau khi chứng kiến những cảnh tử hình dã man và sự tan vỡ của các lý thuyết triết học thượng lưu, Pierre tìm thấy chân lý sống từ một người nông dân thất học. Karataev đại diện cho sự hòa nhập trọn vẹn vào dòng chảy tự nhiên, lòng tốt không điều kiện và sự bình yên nội tại.
Tình tiết mang tính giác ngộ triết học sâu sắc nhất tác phẩm, thể hiện tư tưởng hướng về quần chúng nhân dân của Tolstoy.
7. Gia đình Rostov bỏ lại tài sản để chở thương binh tản cư
Khi quân Pháp tiến sát Moskva, gia đình Rostov chuẩn bị di tản với hàng chục xe chất đầy tài sản quý giá. Natasha đã nổi giận và kiên quyết yêu cầu dỡ bỏ đồ đạc để dành xe chở các thương binh Nga.
"Natasha bật khóc nức nở: 'Thật là nhục nhã, thật là ghê tởm!... Chúng ta là ai cơ chứ? Bỏ lại các thương binh để chở đồ đạc ư?'"
Trong giờ phút sinh tử của dân tộc, sự đối lập giữa lòng vị kỷ (tài sản vật chất) và lòng nhân ái (mạng sống con người) hiện lên rõ nét. Natasha đã chọn tình người, thể hiện tinh thần hy sinh tự phát của người dân Nga.
Một hành động gây xúc động mạnh mẽ, cho thấy vẻ đẹp đạo đức và sự trưởng thành vượt bậc của nhân vật Natasha.
8. Andrei tha thứ cho Anatole Kuragin trên bàn mổ
"Natasha bật khóc nức nở: 'Thật là nhục nhã, thật là ghê tởm!... Chúng ta là ai cơ chứ? Bỏ lại các thương binh để chở đồ đạc ư?'"
Trong giờ phút sinh tử của dân tộc, sự đối lập giữa lòng vị kỷ (tài sản vật chất) và lòng nhân ái (mạng sống con người) hiện lên rõ nét. Natasha đã chọn tình người, thể hiện tinh thần hy sinh tự phát của người dân Nga.
Một hành động gây xúc động mạnh mẽ, cho thấy vẻ đẹp đạo đức và sự trưởng thành vượt bậc của nhân vật Natasha.
8. Andrei tha thứ cho Anatole Kuragin trên bàn mổ
Tại trạm quân y trong đại chiến Borodino, Andrei bị thương nặng ở bụng. Nằm bên cạnh ông trên bàn mổ là Anatole Kuragin – kẻ đã cướp mất vị hôn thê Natasha và phá hỏng hạnh phúc đời ông, lúc này đang bị cưa mất một chân.
"Andrei nhớ lại tất cả, và một tình yêu vị tha, thương hại đối với con người ấy dâng lên trong trái tim tràn ngập đau đớn của chàng... Chàng khóc những giọt nước mắt nghẹn ngào, xót xa cho con người, cho chính mình và cho những sai lầm của nhân loại."
Mối hận thù thâm sâu nhất bị xóa bỏ trong khoảnh khắc cả hai đối diện với cái chết và sự đớn đau thể xác. Andrei không còn oán trách Anatole mà chỉ thấy thương cảm cho kiếp người nhỏ bé.
Đây là đỉnh cao của tư tưởng nhân đạo Tolstoy: sự tha thứ và tình yêu thương vô điều kiện có sức mạnh chữa lành những vết thương sâu sắc nhất của tâm hồn.
9. Cuộc hội ngộ và lời giã biệt giữa Natasha và Andrei
"Andrei nhớ lại tất cả, và một tình yêu vị tha, thương hại đối với con người ấy dâng lên trong trái tim tràn ngập đau đớn của chàng... Chàng khóc những giọt nước mắt nghẹn ngào, xót xa cho con người, cho chính mình và cho những sai lầm của nhân loại."
Mối hận thù thâm sâu nhất bị xóa bỏ trong khoảnh khắc cả hai đối diện với cái chết và sự đớn đau thể xác. Andrei không còn oán trách Anatole mà chỉ thấy thương cảm cho kiếp người nhỏ bé.
Đây là đỉnh cao của tư tưởng nhân đạo Tolstoy: sự tha thứ và tình yêu thương vô điều kiện có sức mạnh chữa lành những vết thương sâu sắc nhất của tâm hồn.
9. Cuộc hội ngộ và lời giã biệt giữa Natasha và Andrei
Natasha phát hiện ra Andrei đang nằm trên đoàn xe thương binh của gia đình mình. Cô tìm đến phòng ông trong đêm để quỳ xuống xin lỗi và chăm sóc ông những ngày cuối đời.
"Chàng mỉm cười và đưa tay ra cho cô. Natasha gục đầu xuống tay chàng, khóc nức nở và van xin sự tha thứ. 'Em yêu anh,' chàng nói, 'anh yêu em hơn cả cuộc sống này.'"
Cuộc tái ngộ đầy xót xa nhưng thanh thản. Mọi lỗi lầm quá khứ tan biến, chỉ còn lại tình yêu thuần khiết và sự hòa giải tuyệt đối trước khi Andrei thanh thản bước qua ranh giới của sự sống và cái chết.
Một cảnh phim/đoạn văn giàu đẫm nước mắt, đan dệt giữa bi kịch mất mát và sự vinh quang của tình yêu bất tử.
10. Tướng Kutuzov nhận tin quân Pháp rút khỏi Moskva
"Chàng mỉm cười và đưa tay ra cho cô. Natasha gục đầu xuống tay chàng, khóc nức nở và van xin sự tha thứ. 'Em yêu anh,' chàng nói, 'anh yêu em hơn cả cuộc sống này.'"
Cuộc tái ngộ đầy xót xa nhưng thanh thản. Mọi lỗi lầm quá khứ tan biến, chỉ còn lại tình yêu thuần khiết và sự hòa giải tuyệt đối trước khi Andrei thanh thản bước qua ranh giới của sự sống và cái chết.
Một cảnh phim/đoạn văn giàu đẫm nước mắt, đan dệt giữa bi kịch mất mát và sự vinh quang của tình yêu bất tử.
10. Tướng Kutuzov nhận tin quân Pháp rút khỏi Moskva
Tướng Kutuzov nhận được tin tình báo khẳng định quân Napoléon đã bắt đầu rút lui khỏi Moskva mà không giao chiến.
"Ông quay mặt về phía những ngọn nến, mắt đẫm lệ: 'Lạy Chúa, Người sáng tạo ra con! Người đã nghe lời cầu nguyện của chúng con... Nước Nga đã được cứu rỗi!'"
Kutuzov không dùng các chiến thuật ngông cuồng hay đuổi theo vinh quang cá nhân. Ông kiên nhẫn chờ đợi, tin tưởng vào sức mạnh dẻo dai của nhân dân và quy luật tự nhiên của lịch sử. Giọt nước mắt của ông là giọt nước mắt của sự vỡ òa và lòng biết ơn.
Đoạn văn khắc họa trọn vẹn tầm vóc của Kutuzov – vị tướng không hành động bằng sự kiêu ngạo mà bằng trí tuệ, sự khiêm nhường và tình yêu sâu sắc dành cho Tổ quốc.
Đánh giá tổng quan
"Ông quay mặt về phía những ngọn nến, mắt đẫm lệ: 'Lạy Chúa, Người sáng tạo ra con! Người đã nghe lời cầu nguyện của chúng con... Nước Nga đã được cứu rỗi!'"
Kutuzov không dùng các chiến thuật ngông cuồng hay đuổi theo vinh quang cá nhân. Ông kiên nhẫn chờ đợi, tin tưởng vào sức mạnh dẻo dai của nhân dân và quy luật tự nhiên của lịch sử. Giọt nước mắt của ông là giọt nước mắt của sự vỡ òa và lòng biết ơn.
Đoạn văn khắc họa trọn vẹn tầm vóc của Kutuzov – vị tướng không hành động bằng sự kiêu ngạo mà bằng trí tuệ, sự khiêm nhường và tình yêu sâu sắc dành cho Tổ quốc.
Đánh giá tổng quan
10 tình tiết trên không chỉ xây dựng nên khung sườn nghệ thuật vững chắc cho Chiến tranh và hòa bình, mà còn chứa đựng toàn bộ các tầng triết lý của Lev Tolstoy: từ sự dối trá của danh vọng trần thế, sức mạnh tái sinh của tình yêu, đến tinh thần nhân đạo vô tận và niềm tin mãnh liệt vào nhân dân. Đó là lý do vì sao sau hơn một thế kỷ, những trang sách này vẫn tiếp tục ám ảnh và lay động trái tim của hàng triệu độc giả trên toàn thế giới.
....
Tóm tắt chi tiết
Tiểu thuyết Chiến tranh và hòa bình của Lev Tolstoy không được chia theo đơn vị "chương" liên tục từ đầu đến cuối, mà được cấu trúc thành 4 tập (hoặc 4 phần chính) và 1 phần Vĩ thanh (Epilogue). Cụ thể, bộ tiểu thuyết gồm tổng cộng 361 chương nhỏ, được phân bổ như sau:
Tập 1: 3 phần — 81 chương
Tập 2: 5 phần — 91 chương
Tập 3: 3 phần — 83 chương
Tập 4: 4 phần — 75 chương
Vĩ thanh (Epilogue): 2 phần — 31 chương
....
Tập 2: 5 phần — 91 chương
Tập 3: 3 phần — 83 chương
Tập 4: 4 phần — 75 chương
Vĩ thanh (Epilogue): 2 phần — 31 chương
....
Tập 1
PHẦN 1: Giới thượng lưu Sankt-Peterburg & Gia đình Rostov ở Moskva (Chương 1 – 28)
Chương 1: Đêm dạ hội tại nhà Anna Scherer – Anna Pavlovna Scherer, nữ quan hầu của Thái hậu, tổ chức buổi tiếp tân tại Sankt-Peterburg. Công tước Vasili Kuragin là khách đầu tiên đến. Họ trò chuyện về chính trị chống Napoléon và ý định gán ghép Anatole (con trai Vasili) với Marya Bolkonskaya.
Chương 2: Sự xuất hiện của khách mời – Giới quý tộc đổ về buổi tiệc. Trong số đó có Lise (vợ bầu của Andrei Bolkonsky), Hélène (con gái xinh đẹp của Vasili) và Pierre Bezukhov (đứa con rơi vừa từ nước ngoài trở về, ăn mặc xề xòa và chưa biết cách ứng xử quý tộc).
Chương 3: Andrei Bolkonsky đến buổi tiệc – Công tước Andrei Bolkonsky xuất hiện với vẻ mặt chán nản trước giới xã hội thượng lưu. Chàng tiết lộ ý định nhập ngũ làm sĩ quan phụ tá cho Tướng Kutuzov để tìm ý nghĩa cuộc sống và hẹn gặp Pierre sau tiệc.
Chương 4: Tranh luận chính trị của Pierre – Bà công tước nghèo Drubetskaya xin Vasili giúp con trai Boris có chỗ trong quân ngự lâm. Trong lúc đó, Pierre gây sốc cho phòng tiệc khi công khai lên tiếng bảo vệ Napoléon và Cách mạng Pháp.
Chương 5: Trò chuyện đêm tại nhà Andrei – Pierre đến nhà Andrei dùng bữa tối. Andrei chân thành khuyên Pierre không nên kết hôn sớm, giải bày sự ngột ngạt của hôn nhân xã hội và khuyên Pierre tìm một hướng đi nghiêm túc cho cuộc đời.
Chương 6: Đêm ăn chơi tại nhà Anatole – Bất chấp lời hứa với Andrei, Pierre bị dụ dỗ đến nhà Anatole Kuragin chè chén. Họ quậy phá tưng bừng và tham gia trò đùa trói một viên cảnh sát vào lưng con gấu rồi thả xuống sông Neva.
Chương 7: Sự náo nhiệt tại nhà Rostov ở Moskva – Cảnh truyện chuyển sang Moskva. Gia đình Báo tước Rostov tổ chức lễ đặt tên cho Bá tước bà và cô con gái út Natasha trong không khí ấm áp, chân thành trái ngược với sự giả dối ở Sankt-Peterburg.
Chương 8: Khách chúc mừng tại dinh thự Rostov – Các vị khách thượng lưu ở Moskva đến chúc mừng nhà Rostov. Họ cùng nhau bàn tán về vụ quậy phá con gấu của Pierre và tình hình chiến tranh đang đến gần.
Chương 9: Bà Karagina và dự định tương lai – Bà Karagina đến thăm nhà Rostov cùng con gái Julie. Họ trò chuyện về việc học hành, quân ngũ của con cái và những tin đồn trong giới quý tộc.
Chương 10: Thế hệ trẻ nhà Rostov xuất hiện – Natasha Rostova (13 tuổi) ùa vào phòng cùng anh trai Nikolai, cô chị họ Sonya và Boris Drubetskay. Sự hồn nhiên và sức sống của bọn trẻ làm bừng sáng cả căn phòng.
Chương 11: Tình yêu trẻ thơ của Natasha và Boris – Natasha kéo Boris vào phòng riêng và hai đứa trẻ trao nhau nụ hôn ngây thơ cùng lời hứa hẹn sẽ chờ đợi nhau khi Boris ra trận.
Chương 12: Mối tình thầm lặng của Nikolai và Sonya – Nikolai Rostov an ủi Sonya khi thấy cô tủi thân vì địa vị ăn nhờ ở đậu. Nikolai khẳng định tình cảm chân thành dành cho Sonya bất chấp sự khác biệt về tài sản.
Chương 13: Bà Drubetskaya tranh thủ sự giúp đỡ – Bà Drubetskaya đến thăm Lão Báo tước Bezukhov đang hấp hối. Bà quyết tâm đấu tranh để Boris nhận được một phần di sản hoặc sự nâng đỡ tài chính từ Báo tước.
Chương 14: Cuộc thăm viếng Lão Bá tước Bezukhov – Bà Drubetskaya đưa Boris đến dinh thự Bezukhov. Nơi đây bao trùm không khí u uất và âm mưu tranh giành tài sản ngầm giữa Công tước Vasili và các cô cháu gái.
Chương 15: Pierre đối diện với người cha hấp hối – Pierre được đưa vào phòng cha. Ông bối rối và hoang mang trước sự lạnh lùng của những người xung quanh cũng như tình trạng bi thương của cha mình.
Chương 16: Bữa ăn tối và điệu múa nhà Rostov – Bữa tiệc tại nhà Rostov diễn ra vô cùng náo nhiệt. Lão Bá tước Rostov khiêu vũ điệu múa truyền thống "Daniel Cooper" trong tiếng vỗ tay cuồng nhiệt của khách khứa.
Chương 17: Tin tức về Lão Bá tước Bezukhov – Khách khứa nhà Rostov nhận được tin Lão Bá tước Bezukhov sắp qua đời. Cuộc tranh giành chiếc túi da chứa di chúc bắt đầu nóng lên.
Chương 18: Âm mưu của Công tước Vasili và Catherina – Công tước Vasili và cô cháu gái Catherina bàn mưu giấu chiếc túi da chứa di chúc hợp pháp hóa Pierre để chia nhau tài sản.
Chương 19: Bà Drubetskaya can thiệp – Phát hiện ra âm mưu của Vasili, bà Drubetskaya kiên quyết can thiệp và ngăn chặn Catherina tiêu hủy chiếc túi di chúc.
Chương 20: Giờ phút cuối cùng của Lão Bá tước – Lão Bá tước Bezukhov nhận bí tích xức dầu thánh và trút hơi thở cuối cùng trong sự chứng kiến của Pierre và những người xung quanh.
Chương 21: Chiếc túi di chúc thuộc về Pierre – Bà Drubetskaya giành lại chiếc túi di chúc thành công và trao cho Pierre. Pierre chính thức trở thành người thừa kế hợp pháp duy nhất.
Chương 22: Pierre trở thành Bá tước giàu có – Pierre đột ngột từ một đứa con rơi bị coi thường trở thành Bá tước Bezukhov với khối tài sản đồ sộ nhất nước Nga, kéo theo sự thay đổi thái độ khúm núm của toàn bộ giới thượng lưu.
Chương 23: Không khí ở trang xá Đồi Trọc – Cảnh chuyển về trang xá Đồi Trọc (Bald Hills) của gia đình Bolkonsky. Lão Công tước Nikolai Bolkonsky sống vô cùng nghiêm khắc, nguyên tắc và kỷ luật.
Chương 24: Cuộc sống của Công chúa Marya – Công chúa Marya (em gái Andrei) chịu đựng sự giáo dục khắc nghiệt của cha qua các bài học toán. Cô tìm thấy sự an ủi qua đức tin Tôn giáo và những bức thư từ Julie Karagina.
Chương 25: Bức thư của Julie Karagina – Marya đọc thư của Julie kể về những sự kiện ở Moskva, việc Pierre thừa kế tài sản và tin đồn Anatole Kuragin sắp đến Đồi Trọc cầu hôn cô.
Chương 26: Andrei và Lise đến Đồi Trọc – Andrei đưa người vợ đang mang thai Lise về trang xá Đồi Trọc gửi gắm cha và em gái trước khi lên đường ra chiến trường.
Chương 27: Sự ngột ngạt trong gia đình Bolkonsky – Lise cảm thấy sợ hãi trước sự lạnh lùng của Lão Công tước. Andrei trò chuyện với cha về tình hình quân sự và Napoléon.
Chương 28: Andrei giã biệt ra chiến trường – Andrei chia tay em gái Marya (người trao cho chàng chiếc thánh giá bảo mệnh) và nhận lời dặn dò giữ trọn danh dự từ Lão Công tước trước khi chính thức lên đường.
PHẦN 2: Chiến dịch quân sự tại Áo năm 1805 (Chương 1 – 21)
Chương 1: Cuộc kiểm duyệt trung đoàn tại Braunau – Tướng Kutuzov kiểm tra trung đoàn quân Nga tại Braunau (Áo). Ông chú ý đến trang phục kiệt quệ của binh lính sau chặng đường dài và cuộc gặp với Dolokhov (người bị giáng cấp làm lính thường).
Chương 2: Kutuzov và các sĩ quan phụ tá – Kutuzov trò chuyện với Andrei Bolkonsky (sĩ quan phụ tá). Andrei thể hiện sự tinh tường và tác phong quân sự nghiêm túc.
Chương 3: Tin thảm bại của Tướng Mack – Tướng Mack của Áo xuất hiện tại đại bản doanh Kutuzov trong tình trạng thảm hại, thông báo toàn bộ quân Áo đã đầu hàng Napoléon tại Ulm. Quân Nga rơi vào thế nguy hiểm.
Chương 4: Cuộc rút quân của quân đội Nga – Quân Nga bắt đầu chiến dịch rút lui vất vả qua đất Áo. Nikolai Rostov lúc này là sĩ quan tập sự trong Trung đoàn kỵ binh Hussar Pavlograd.
Chương 5: Cuộc sống trung đoàn Hussar – Nikolai hòa nhập vào đời sống binh nghiệp, thần tượng thuyền trưởng Denisov và cảm thấy tự hào về bộ đồng phục sĩ quan.
Chương 6: Trận đánh tại cầu Enns – Quân Nga nhận lệnh đốt cầu Enns để ngăn bước tiến của quân Pháp. Trung đoàn Hussar phải tiến hành nhiệm vụ dưới làn đạn pháo đối phương.
Chương 7: Rostov trải qua nỗi sợ đầu tiên – Trong lúc thực hiện nhiệm vụ đốt cầu, Nikolai Rostov lần đầu tiên đối mặt với tiếng đạn rít và cái chết, trải qua cảm giác hoảng loạn và sợ hãi tột cùng.
Chương 8: Cây cầu Enns bị thiêu rụi – Cây cầu được đốt cháy thành công. Nikolai bình phục tinh thần nhưng bắt đầu hoài nghi về sự phi lý của chiến tranh.
Chương 9: Andrei được cử đi báo tin chiến thắng – Sau trận thắng nhỏ tại Dürrenstein, Andrei được Kutuzov cử mang thư báo tin chiến thắng đến triều đình Áo ở Brünn.
Chương 10: Andrei tại triều đình Brünn – Andrei gặp Bộ trưởng Bigns và nhận ra thái độ ngoại giao lạnh lùng, coi thường xương máu binh lính Nga của giới chức Áo.
Chương 11: Gặp gỡ Bilibin – Andrei ở lại nhà Bilibin – một nhà ngoại giao Nga thông minh và châm biếm. Bilibin phân tích sự bất lực của liên minh Nga - Áo.
Chương 12: Tin quân Pháp chiếm cầu Vienna – Bilibin báo tin quân Pháp đã lừa quân Áo để chiếm trọn vẹn cây cầu quan trọng ở Vienna mà không tốn một viên đạn.
Chương 13: Tình thế hiểm nghèo của Bagration – Đại quân Kutuzov bị dồn vào nguy cơ bị bao vây. Tướng Bagration được giao chỉ huy đội tiền phong 4.000 quân tử thủ tại Schöngrabern để đại quân rút lui.
Chương 14: Andrei xin ra mặt trận Schöngrabern – Thay vì ở lại đại bản doanh an toàn, Andrei xin Kutuzov cho phép ra mặt trận Schöngrabern trực tiếp chiến đấu cùng Bagration.
Chương 15: Đêm trước trận Schöngrabern – Andrei khảo sát địa hình chiến trường Schöngrabern. Chàng gặp Đại úy pháo binh Tushin – một người nhỏ bé, vụng về nhưng hiền lành.
Chương 16: Trận Schöngrabern nổ ra – Cuộc giao tranh đẫm máu bắt đầu. Bagration đi chuyển giữa các tuyến quân để duy trì khí thế chiến đấu cho binh lính.
Chương 17: Nikolai Rostov bị thương – Trong một đợt tấn công kỵ binh, ngựa của Nikolai bị bắn chết. Nikolai bị thương ở tay, hoảng sợ quăng súng bỏ chạy trong rừng khi thấy quân Pháp tiến lại.
Chương 18: Sự hỗn loạn trên chiến trường – Quân Nga bị xé lẻ. Các đơn vị rút lui trong sự hỗn loạn, nhiều binh lính hoảng loạn tháo chạy.
Chương 19: Sự dũng cảm của khẩu đội Tushin – Khẩu đội pháo gồm 4 khẩu pháo của Đại úy Tushin bị bỏ quên ở trung tâm chiến trường. Bất chấp nguy hiểm, Tushin dũng cảm chỉ huy bắn phá làm chậm bước tiến quân Pháp.
Chương 20: Andrei cứu Tushin – Andrei phi ngựa qua trận địa truyền lệnh rút quân và hỗ trợ Tushin thu dọn những khẩu pháo cuối cùng.
Chương 21: Cuộc họp sau trận đánh – Tại đại bản doanh, Tushin bị khiển trách vì làm mất pháo. Andrei đứng ra minh định sự thật, ca ngợi lòng dũng cảm của Tushin và nhận ra vinh quang thực sự thuộc về những con người vô danh.
PHẦN 3: Hậu phương Sankt-Peterburg & Đại chiến Austerlitz (Chương 1 – 26)
Chương 1: Pierre bị thao túng ở Sankt-Peterburg – Pierre trở lại Sankt-Peterburg với vị thế người giàu nhất nước Nga. Công tước Vasili đón Pierre về nhà mình để dễ bề thao túng.
Chương 2: Âm mưu gán ghép Hélène – Vasili dùng mọi thủ đoạn xã hội để tạo điều kiện cho Pierre và cô con gái quyến rũ Hélène thân mật. Pierre dù nghi ngờ bản chất của Hélène nhưng không cưỡng lại được vẻ đẹp thể xác.
Chương 3: Lễ đính hôn gượng ép – Vào đêm sinh nhật Hélène, Vasili dàn xếp một tình huống như thể Pierre đã cầu hôn. Pierre bối rối chấp nhận và cuộc hôn nhân gượng ép được quyết định.
Chương 4: Vasili đưa Anatole đến Đồi Trọc – Công tước Vasili đưa con trai Anatole đến trang xá Đồi Trọc để cầu hôn Công chúa Marya nhằm chiếm đoạt tài sản nhà Bolkonsky.
Chương 5: Cuộc gặp giữa Marya và Anatole – Marya đấu tranh tư tưởng giữa khát khao hạnh phúc gia đình và sự ghê tởm vẻ mặt ăn chơi của Anatole. Lão Công tước Bolkonsky vô cùng tức giận trước ý định này.
Chương 6: Anatole bị lộ bản chất và lời từ chối – Marya bắt gặp Anatole đang lén lút ôm cô người hầu Pháp Bourienne trong vườn. Marya quyết định từ chối lời cầu hôn để ở lại chăm sóc cha.
Chương 7: Nikolai Rostov gửi thư về nhà – Từ chiến trường, Nikolai gửi thư về cho gia đình kể về vết thương và chiến công. Gia đình Rostov vỡ òa trong xúc động và tự hào.
Chương 8: Sự hội quân tại Olmütz – Đại quân Nga hội quân với lực lượng bổ sung và quân Áo tại Olmütz. Nga hoàng Alexander I và Hoàng đế Áo Francis II trực tiếp đến kiểm duyệt quân đội.
Chương 9: Nikolai sùng bái Nga hoàng – Nikolai đứng trong hàng ngũ kiểm duyệt, tràn ngập lòng trung thành và sự sùng bái cuồng nhiệt đối với Nga hoàng Alexander I.
Chương 10: Boris Drubetskoy tìm gặp Andrei – Boris (nay là sĩ quan) đến đại bản doanh gặp Andrei Bolkonsky nhờ nâng đỡ con đường công danh. Andrei khuyên Boris nên thực chất thay vì luồn cúi.
Chương 11: Hội nghị quân sự đêm trước đại chiến – Tướng Weyrother (người Áo) đọc kế hoạch tác chiến Austerlitz vô cùng chi tiết và lý thuyết trước các tướng lĩnh.
Chương 12: Kutuzov ngủ gật trong cuộc họp – Kutuzov ngủ gật suốt buổi họp vì biết rõ kế hoạch phức tạp này sẽ thất bại. Ông khuyên mọi người nên đi ngủ để dưỡng sức.
Chương 13: Trăn trở đêm của Andrei – Andrei không ngủ được, trăn trở về trận đánh ngày mai và khát khao tìm thấy một "khoảnh khắc Toulon" – khoảnh khắc vinh quang cá nhân làm thay đổi lịch sử.
Chương 14: Sương mù trên cánh đồng Austerlitz – Sáng ngày 2 tháng 12 năm 1805, sương mù dày đặc bao phủ chiến trường Austerlitz, làm rối loạn hoàn toàn sự phối hợp giữa các đơn vị liên quân Nga - Áo.
Chương 15: Sự xuất hiện của Napoléon – Mặt trời Austerlitz bừng sáng, Napoléon đứng trên đồi cao quan sát và ra lệnh cho quân Pháp bất ngờ đánh chiếm ngọn đồi chiến lược Pratzen.
Chương 16: Sự hỗn loạn của quân Nga tại Pratzen – Kutuzov và Andrei phát hiện quân Pháp xuất hiện ngay trước mặt. Các trung đoàn Nga hoảng loạn vứt súng tháo chạy.
Chương 17: Hành động anh hùng của Andrei – Nhìn thấy quân lính tháo chạy, Andrei chớp lấy ngọn cờ trung đoàn bị bỏ rơi, hô hào binh lính xông lên và bị trúng đạn gục xuống.
Chương 18: Rostov tìm Nga hoàng giữa chiến trường – Nikolai Rostov được cử đi truyền lệnh, đi ngang qua chiến trường tan nát và nhìn thấy sự thảm bại của quân nhà.
Chương 19: Bầu trời Austerlitz – Andrei nằm ngửa trên mặt đất, nhìn lên bầu trời xanh cao bao la vô tận. Chàng nhận ra sự nhỏ bé, vô nghĩa của tham vọng vinh quang cá nhân và hình tượng Napoléon.
Chương 20: Nga hoàng Alexander I tháo chạy – Nikolai Rostov nhìn thấy Nga hoàng Alexander I cô độc, đau đớn ngồi khóc dưới một cây cối bên đường khi đại quân tan rã.
Chương 21: Thảm kịch đầm lầy Satschan – Quân Nga rút lui trên mặt đầm lầy đóng băng Satschan bị pháo binh Pháp bắn phá làm băng tan, hàng ngàn binh lính và ngựa chìm nghỉm dưới nước lạnh.
Chương 22: Napoléon đi qua chiến trường – Sau chiến thắng, Napoléon đi qua chiến trường kiểm tra thương binh và nhìn thấy Andrei đang nằm ôm ngọn cờ.
Chương 23: Napoléon khen ngợi Andrei – Napoléon dừng lại trước Andrei và thốt lên: "Một cái chết đẹp!". Andrei nghe thấy nhưng chỉ thấy lời Napoléon như tiếng ruồi muỗi vo ve so với bầu trời vĩnh hằng.
Chương 24: Andrei được đưa vào trạm y tế Pháp – Nhận ra Andrei còn sống, Napoléon ra lệnh đưa chàng vào trạm y tế quân Pháp điều trị cùng các tù binh khác.
Chương 25: Tin đồn tử trận về đến Đồi Trọc – Ở hậu phương, gia đình Bolkonsky nhận được tin Andrei mất tích và được cho là đã tử trận tại Austerlitz. Lão Công tước đau đớn đau lòng còn Marya cầu nguyện cho anh trai.
Chương 26: Lise sinh con và sự bất ngờ – Lise chuyển dạ sinh con trai giữa nỗi đau mất chồng. Đúng lúc đó, Andrei – dù bị thương nặng nhưng chưa chết – bất ngờ trở về cửa nhà trong đêm.
Tập 2
PHẦN 1: Hậu phương Moskva & Bi kịch của Pierre và Nikolai (Chương 1 – 16)
Chương 1: Nikolai và Denisov trở về Moskva – Đầu năm 1806, Nikolai Rostov cùng người bạn trung đoàn Denisov trở về Moskva nghỉ phép trong sự đón tiếp vỡ òa của gia đình.
Chương 2: Nikolai cảm thấy xa lạ với hậu phương – Nikolai hòa mình vào không khí ấm áp của gia đình nhưng nhanh chóng nhận ra sự xa cách giữa đời sống xã hội thượng lưu hậu phương và thực tế nghiệt ngã ngoài chiến trường.
Chương 3: Sự trưởng thành của Natasha – Natasha Rostova lúc này đã 15 tuổi, ngày càng phô diễn vẻ đẹp tràn đầy sức sống và sự nhạy cảm tinh tế với thế giới xung quanh.
Chương 4: Bữa tiệc mừng Tướng Bagration – Câu lạc bộ Quý tộc Moskva tổ chức đại tiệc vinh danh Tướng Bagration. Pierre, Nikolai và đông đảo giới thượng lưu đều tham dự.
Chương 5: Sự khiêu khích của Dolokhov – Tại bàn tiệc, Dolokhov (kẻ đang sống nhờ nhà Pierre và có tin đồn ngoại tình với Hélène) cố tình có cử chỉ trêu chọc, giật tờ chương trình tiệc trên tay Pierre và buông lời xúc phạm.
Chương 6: Cuộc đấu súng giữa Pierre và Dolokhov – Không thể chịu đựng sự giả dối và nhục nhã, Pierre thách đấu súng với Dolokhov. Dù không biết bắn súng, Pierre may mắn bắn trúng gục Dolokhov trong tuyết.
Chương 7: Pierre ly thân với Hélène – Trở về nhà sau cuộc đấu súng, Pierre nổi giận lôi đình khi Hélène lớn tiếng mắng chửi mình. Ông quyết định nhượng lại một phần lớn tài sản cho vợ rồi bỏ đi Sankt-Peterburg.
Chương 8: Bi kịch tại trang xá Đồi Trọc – Tại Đồi Trọc, người vợ Lise của Andrei chuyển dạ sinh con trai (Nikolushka). Andrei bất ngờ trở về ngay lúc Lise trút hơi thở cuối cùng, để lại trong chàng sự dằn xé và ân hận muộn màng.
Chương 9: Dolokhov cầu hôn Sonya – Sau khi phục hồi vết thương, Dolokhov đến nhà Rostov và ngỏ lời cầu hôn Sonya. Tuy nhiên, Sonya kiên quyết từ chối vì lòng vẫn thủy chung sâu sắc với Nikolai.
Chương 10: Ván cờ bạc gài bẫy của Dolokhov – Để trả thù sự từ chối của Sonya và thái độ của gia đình Rostov, Dolokhov dụ Nikolai vào một ván bài cờ bạc gài bẫy.
Chương 11: Nikolai thua thảm hại – Nikolai rơi vào bẫy, càng gỡ càng thua và cuối cùng nợ Dolokhov một khoản tiền khổng lồ lên tới 43.000 rúp.
Chương 12: Sự tuyệt vọng của Nikolai – Nikolai trở về nhà trong trạng thái phẫn uất, tuyệt vọng và không biết làm sao để đối diện với cha mình về khoản nợ tai hại này.
Chương 13: Tiếng hát của Natasha chữa lành Nikolai – Nghe tiếng hát trong trẻo, hồn nhiên của Natasha ở phòng bên, Nikolai thức tỉnh khỏi gánh nặng u tối, nhận ra giá trị thiêng liêng của tình thân gia đình vượt lên trên mọi tổn thất vật chất.
Chương 14: Nikolai thú nhận với cha – Nikolai dũng cảm thú nhận khoản nợ với Lão Bá tước Rostov. Bằng lòng bao dung, Lão Bá tước cố gắng chạy vạy gánh nợ cho con trai mà không một lời trách mắng.
Chương 15: Denisov cầu hôn Natasha – Denisov ngỏ lời cầu hôn Natasha (15 tuổi). Natasha bối rối và Bá tước bà khéo léo từ chối vì cô còn quá trẻ.
Chương 16: Nikolai và Denisov trở lại quân ngũ – Trả xong nợ nần, Nikolai cùng Denisov chia tay gia đình để trở lại trung đoàn chiến đấu.
PHẦN 2: Pierre gia nhập Hội Tam Điểm & Sự cô lập của Andrei (Chương 1 – 21)
Chương 1: Pierre gặp Bazdeev trên đường đi – Tại trạm đổi ngựa Torzhok, Pierre gặp Bazdeev – một đại diện của Hội Tam Điểm (Freemasonry). Cuộc trò chuyện mở ra cho Pierre một góc nhìn tâm linh mới về lòng nhân ái.
Chương 2: Pierre gia nhập Hội Tam Điểm – Đến Sankt-Peterburg, Pierre làm lễ gia nhập Hội Tam Điểm với niềm tin mãnh liệt rằng đây là con đường giúp ông cải tạo bản thân và phụng sự xã hội.
Chương 3: Sự hoài nghi ban đầu của Pierre – Dù đầy nhiệt huyết, Pierre vẫn nhận thấy sự hình thức và giả tạo ở một số hội viên Tam Điểm thuộc giới thượng lưu.
Chương 4: Hélène trở thành "ngôi sao salon" – Hélène sống cô độc tại Sankt-Peterburg nhưng nhờ vẻ đẹp và sự khéo léo, cô biến nhà mình thành salon chính trị quyến rũ bậc nhất.
Chương 5: Pierre tha thứ cho Hélène – Dưới sự khuyên bảo của Hội Tam Điểm về lòng vị tha, Pierre đồng ý nối lại quan hệ vợ chồng trên danh nghĩa với Hélène.
Chương 6: Pierre xuống quản lý trang xá miền Nam – Pierre đến các trang xá ở Kiev với mục tiêu giải phóng nông nô, mở trường học và bệnh viện.
Chương 7: Sự thất bại của cuộc cải cách nông thôn – Do thiếu kinh nghiệm thực tế, Pierre bị đội ngũ quản lý lừa gạt bằng những báo cáo hình thức, khiến đời sống nông nô không thực sự được cải thiện.
Chương 8: Pierre đến thăm Andrei tại Bogucharovo – Mùa xuân 1807, Pierre đến thăm Andrei (lúc này đang sống khép kín, tuyệt vọng sau cái chết của vợ).
Chương 9: Cuộc tranh luận trên chuyến phà – Trên chuyến phà qua sông, Pierre và Andrei có cuộc tranh luận kinh điển về ý nghĩa cuộc sống, Chúa trời và sự bất tử của tâm hồn. Những ý tưởng của Pierre gieo lại mầm sống vào lòng Andrei.
Chương 10: Pierre thăm trang xá Đồi Trọc – Pierre cùng Andrei đến Đồi Trọc, gặp Lão Công tước Bolkonsky và Công chúa Marya.
Chương 1: Đêm dạ hội tại nhà Anna Scherer – Anna Pavlovna Scherer, nữ quan hầu của Thái hậu, tổ chức buổi tiếp tân tại Sankt-Peterburg. Công tước Vasili Kuragin là khách đầu tiên đến. Họ trò chuyện về chính trị chống Napoléon và ý định gán ghép Anatole (con trai Vasili) với Marya Bolkonskaya.
Chương 2: Sự xuất hiện của khách mời – Giới quý tộc đổ về buổi tiệc. Trong số đó có Lise (vợ bầu của Andrei Bolkonsky), Hélène (con gái xinh đẹp của Vasili) và Pierre Bezukhov (đứa con rơi vừa từ nước ngoài trở về, ăn mặc xề xòa và chưa biết cách ứng xử quý tộc).
Chương 3: Andrei Bolkonsky đến buổi tiệc – Công tước Andrei Bolkonsky xuất hiện với vẻ mặt chán nản trước giới xã hội thượng lưu. Chàng tiết lộ ý định nhập ngũ làm sĩ quan phụ tá cho Tướng Kutuzov để tìm ý nghĩa cuộc sống và hẹn gặp Pierre sau tiệc.
Chương 4: Tranh luận chính trị của Pierre – Bà công tước nghèo Drubetskaya xin Vasili giúp con trai Boris có chỗ trong quân ngự lâm. Trong lúc đó, Pierre gây sốc cho phòng tiệc khi công khai lên tiếng bảo vệ Napoléon và Cách mạng Pháp.
Chương 5: Trò chuyện đêm tại nhà Andrei – Pierre đến nhà Andrei dùng bữa tối. Andrei chân thành khuyên Pierre không nên kết hôn sớm, giải bày sự ngột ngạt của hôn nhân xã hội và khuyên Pierre tìm một hướng đi nghiêm túc cho cuộc đời.
Chương 6: Đêm ăn chơi tại nhà Anatole – Bất chấp lời hứa với Andrei, Pierre bị dụ dỗ đến nhà Anatole Kuragin chè chén. Họ quậy phá tưng bừng và tham gia trò đùa trói một viên cảnh sát vào lưng con gấu rồi thả xuống sông Neva.
Chương 7: Sự náo nhiệt tại nhà Rostov ở Moskva – Cảnh truyện chuyển sang Moskva. Gia đình Báo tước Rostov tổ chức lễ đặt tên cho Bá tước bà và cô con gái út Natasha trong không khí ấm áp, chân thành trái ngược với sự giả dối ở Sankt-Peterburg.
Chương 8: Khách chúc mừng tại dinh thự Rostov – Các vị khách thượng lưu ở Moskva đến chúc mừng nhà Rostov. Họ cùng nhau bàn tán về vụ quậy phá con gấu của Pierre và tình hình chiến tranh đang đến gần.
Chương 9: Bà Karagina và dự định tương lai – Bà Karagina đến thăm nhà Rostov cùng con gái Julie. Họ trò chuyện về việc học hành, quân ngũ của con cái và những tin đồn trong giới quý tộc.
Chương 10: Thế hệ trẻ nhà Rostov xuất hiện – Natasha Rostova (13 tuổi) ùa vào phòng cùng anh trai Nikolai, cô chị họ Sonya và Boris Drubetskay. Sự hồn nhiên và sức sống của bọn trẻ làm bừng sáng cả căn phòng.
Chương 11: Tình yêu trẻ thơ của Natasha và Boris – Natasha kéo Boris vào phòng riêng và hai đứa trẻ trao nhau nụ hôn ngây thơ cùng lời hứa hẹn sẽ chờ đợi nhau khi Boris ra trận.
Chương 12: Mối tình thầm lặng của Nikolai và Sonya – Nikolai Rostov an ủi Sonya khi thấy cô tủi thân vì địa vị ăn nhờ ở đậu. Nikolai khẳng định tình cảm chân thành dành cho Sonya bất chấp sự khác biệt về tài sản.
Chương 13: Bà Drubetskaya tranh thủ sự giúp đỡ – Bà Drubetskaya đến thăm Lão Báo tước Bezukhov đang hấp hối. Bà quyết tâm đấu tranh để Boris nhận được một phần di sản hoặc sự nâng đỡ tài chính từ Báo tước.
Chương 14: Cuộc thăm viếng Lão Bá tước Bezukhov – Bà Drubetskaya đưa Boris đến dinh thự Bezukhov. Nơi đây bao trùm không khí u uất và âm mưu tranh giành tài sản ngầm giữa Công tước Vasili và các cô cháu gái.
Chương 15: Pierre đối diện với người cha hấp hối – Pierre được đưa vào phòng cha. Ông bối rối và hoang mang trước sự lạnh lùng của những người xung quanh cũng như tình trạng bi thương của cha mình.
Chương 16: Bữa ăn tối và điệu múa nhà Rostov – Bữa tiệc tại nhà Rostov diễn ra vô cùng náo nhiệt. Lão Bá tước Rostov khiêu vũ điệu múa truyền thống "Daniel Cooper" trong tiếng vỗ tay cuồng nhiệt của khách khứa.
Chương 17: Tin tức về Lão Bá tước Bezukhov – Khách khứa nhà Rostov nhận được tin Lão Bá tước Bezukhov sắp qua đời. Cuộc tranh giành chiếc túi da chứa di chúc bắt đầu nóng lên.
Chương 18: Âm mưu của Công tước Vasili và Catherina – Công tước Vasili và cô cháu gái Catherina bàn mưu giấu chiếc túi da chứa di chúc hợp pháp hóa Pierre để chia nhau tài sản.
Chương 19: Bà Drubetskaya can thiệp – Phát hiện ra âm mưu của Vasili, bà Drubetskaya kiên quyết can thiệp và ngăn chặn Catherina tiêu hủy chiếc túi di chúc.
Chương 20: Giờ phút cuối cùng của Lão Bá tước – Lão Bá tước Bezukhov nhận bí tích xức dầu thánh và trút hơi thở cuối cùng trong sự chứng kiến của Pierre và những người xung quanh.
Chương 21: Chiếc túi di chúc thuộc về Pierre – Bà Drubetskaya giành lại chiếc túi di chúc thành công và trao cho Pierre. Pierre chính thức trở thành người thừa kế hợp pháp duy nhất.
Chương 22: Pierre trở thành Bá tước giàu có – Pierre đột ngột từ một đứa con rơi bị coi thường trở thành Bá tước Bezukhov với khối tài sản đồ sộ nhất nước Nga, kéo theo sự thay đổi thái độ khúm núm của toàn bộ giới thượng lưu.
Chương 23: Không khí ở trang xá Đồi Trọc – Cảnh chuyển về trang xá Đồi Trọc (Bald Hills) của gia đình Bolkonsky. Lão Công tước Nikolai Bolkonsky sống vô cùng nghiêm khắc, nguyên tắc và kỷ luật.
Chương 24: Cuộc sống của Công chúa Marya – Công chúa Marya (em gái Andrei) chịu đựng sự giáo dục khắc nghiệt của cha qua các bài học toán. Cô tìm thấy sự an ủi qua đức tin Tôn giáo và những bức thư từ Julie Karagina.
Chương 25: Bức thư của Julie Karagina – Marya đọc thư của Julie kể về những sự kiện ở Moskva, việc Pierre thừa kế tài sản và tin đồn Anatole Kuragin sắp đến Đồi Trọc cầu hôn cô.
Chương 26: Andrei và Lise đến Đồi Trọc – Andrei đưa người vợ đang mang thai Lise về trang xá Đồi Trọc gửi gắm cha và em gái trước khi lên đường ra chiến trường.
Chương 27: Sự ngột ngạt trong gia đình Bolkonsky – Lise cảm thấy sợ hãi trước sự lạnh lùng của Lão Công tước. Andrei trò chuyện với cha về tình hình quân sự và Napoléon.
Chương 28: Andrei giã biệt ra chiến trường – Andrei chia tay em gái Marya (người trao cho chàng chiếc thánh giá bảo mệnh) và nhận lời dặn dò giữ trọn danh dự từ Lão Công tước trước khi chính thức lên đường.
PHẦN 2: Chiến dịch quân sự tại Áo năm 1805 (Chương 1 – 21)
Chương 1: Cuộc kiểm duyệt trung đoàn tại Braunau – Tướng Kutuzov kiểm tra trung đoàn quân Nga tại Braunau (Áo). Ông chú ý đến trang phục kiệt quệ của binh lính sau chặng đường dài và cuộc gặp với Dolokhov (người bị giáng cấp làm lính thường).
Chương 2: Kutuzov và các sĩ quan phụ tá – Kutuzov trò chuyện với Andrei Bolkonsky (sĩ quan phụ tá). Andrei thể hiện sự tinh tường và tác phong quân sự nghiêm túc.
Chương 3: Tin thảm bại của Tướng Mack – Tướng Mack của Áo xuất hiện tại đại bản doanh Kutuzov trong tình trạng thảm hại, thông báo toàn bộ quân Áo đã đầu hàng Napoléon tại Ulm. Quân Nga rơi vào thế nguy hiểm.
Chương 4: Cuộc rút quân của quân đội Nga – Quân Nga bắt đầu chiến dịch rút lui vất vả qua đất Áo. Nikolai Rostov lúc này là sĩ quan tập sự trong Trung đoàn kỵ binh Hussar Pavlograd.
Chương 5: Cuộc sống trung đoàn Hussar – Nikolai hòa nhập vào đời sống binh nghiệp, thần tượng thuyền trưởng Denisov và cảm thấy tự hào về bộ đồng phục sĩ quan.
Chương 6: Trận đánh tại cầu Enns – Quân Nga nhận lệnh đốt cầu Enns để ngăn bước tiến của quân Pháp. Trung đoàn Hussar phải tiến hành nhiệm vụ dưới làn đạn pháo đối phương.
Chương 7: Rostov trải qua nỗi sợ đầu tiên – Trong lúc thực hiện nhiệm vụ đốt cầu, Nikolai Rostov lần đầu tiên đối mặt với tiếng đạn rít và cái chết, trải qua cảm giác hoảng loạn và sợ hãi tột cùng.
Chương 8: Cây cầu Enns bị thiêu rụi – Cây cầu được đốt cháy thành công. Nikolai bình phục tinh thần nhưng bắt đầu hoài nghi về sự phi lý của chiến tranh.
Chương 9: Andrei được cử đi báo tin chiến thắng – Sau trận thắng nhỏ tại Dürrenstein, Andrei được Kutuzov cử mang thư báo tin chiến thắng đến triều đình Áo ở Brünn.
Chương 10: Andrei tại triều đình Brünn – Andrei gặp Bộ trưởng Bigns và nhận ra thái độ ngoại giao lạnh lùng, coi thường xương máu binh lính Nga của giới chức Áo.
Chương 11: Gặp gỡ Bilibin – Andrei ở lại nhà Bilibin – một nhà ngoại giao Nga thông minh và châm biếm. Bilibin phân tích sự bất lực của liên minh Nga - Áo.
Chương 12: Tin quân Pháp chiếm cầu Vienna – Bilibin báo tin quân Pháp đã lừa quân Áo để chiếm trọn vẹn cây cầu quan trọng ở Vienna mà không tốn một viên đạn.
Chương 13: Tình thế hiểm nghèo của Bagration – Đại quân Kutuzov bị dồn vào nguy cơ bị bao vây. Tướng Bagration được giao chỉ huy đội tiền phong 4.000 quân tử thủ tại Schöngrabern để đại quân rút lui.
Chương 14: Andrei xin ra mặt trận Schöngrabern – Thay vì ở lại đại bản doanh an toàn, Andrei xin Kutuzov cho phép ra mặt trận Schöngrabern trực tiếp chiến đấu cùng Bagration.
Chương 15: Đêm trước trận Schöngrabern – Andrei khảo sát địa hình chiến trường Schöngrabern. Chàng gặp Đại úy pháo binh Tushin – một người nhỏ bé, vụng về nhưng hiền lành.
Chương 16: Trận Schöngrabern nổ ra – Cuộc giao tranh đẫm máu bắt đầu. Bagration đi chuyển giữa các tuyến quân để duy trì khí thế chiến đấu cho binh lính.
Chương 17: Nikolai Rostov bị thương – Trong một đợt tấn công kỵ binh, ngựa của Nikolai bị bắn chết. Nikolai bị thương ở tay, hoảng sợ quăng súng bỏ chạy trong rừng khi thấy quân Pháp tiến lại.
Chương 18: Sự hỗn loạn trên chiến trường – Quân Nga bị xé lẻ. Các đơn vị rút lui trong sự hỗn loạn, nhiều binh lính hoảng loạn tháo chạy.
Chương 19: Sự dũng cảm của khẩu đội Tushin – Khẩu đội pháo gồm 4 khẩu pháo của Đại úy Tushin bị bỏ quên ở trung tâm chiến trường. Bất chấp nguy hiểm, Tushin dũng cảm chỉ huy bắn phá làm chậm bước tiến quân Pháp.
Chương 20: Andrei cứu Tushin – Andrei phi ngựa qua trận địa truyền lệnh rút quân và hỗ trợ Tushin thu dọn những khẩu pháo cuối cùng.
Chương 21: Cuộc họp sau trận đánh – Tại đại bản doanh, Tushin bị khiển trách vì làm mất pháo. Andrei đứng ra minh định sự thật, ca ngợi lòng dũng cảm của Tushin và nhận ra vinh quang thực sự thuộc về những con người vô danh.
PHẦN 3: Hậu phương Sankt-Peterburg & Đại chiến Austerlitz (Chương 1 – 26)
Chương 1: Pierre bị thao túng ở Sankt-Peterburg – Pierre trở lại Sankt-Peterburg với vị thế người giàu nhất nước Nga. Công tước Vasili đón Pierre về nhà mình để dễ bề thao túng.
Chương 2: Âm mưu gán ghép Hélène – Vasili dùng mọi thủ đoạn xã hội để tạo điều kiện cho Pierre và cô con gái quyến rũ Hélène thân mật. Pierre dù nghi ngờ bản chất của Hélène nhưng không cưỡng lại được vẻ đẹp thể xác.
Chương 3: Lễ đính hôn gượng ép – Vào đêm sinh nhật Hélène, Vasili dàn xếp một tình huống như thể Pierre đã cầu hôn. Pierre bối rối chấp nhận và cuộc hôn nhân gượng ép được quyết định.
Chương 4: Vasili đưa Anatole đến Đồi Trọc – Công tước Vasili đưa con trai Anatole đến trang xá Đồi Trọc để cầu hôn Công chúa Marya nhằm chiếm đoạt tài sản nhà Bolkonsky.
Chương 5: Cuộc gặp giữa Marya và Anatole – Marya đấu tranh tư tưởng giữa khát khao hạnh phúc gia đình và sự ghê tởm vẻ mặt ăn chơi của Anatole. Lão Công tước Bolkonsky vô cùng tức giận trước ý định này.
Chương 6: Anatole bị lộ bản chất và lời từ chối – Marya bắt gặp Anatole đang lén lút ôm cô người hầu Pháp Bourienne trong vườn. Marya quyết định từ chối lời cầu hôn để ở lại chăm sóc cha.
Chương 7: Nikolai Rostov gửi thư về nhà – Từ chiến trường, Nikolai gửi thư về cho gia đình kể về vết thương và chiến công. Gia đình Rostov vỡ òa trong xúc động và tự hào.
Chương 8: Sự hội quân tại Olmütz – Đại quân Nga hội quân với lực lượng bổ sung và quân Áo tại Olmütz. Nga hoàng Alexander I và Hoàng đế Áo Francis II trực tiếp đến kiểm duyệt quân đội.
Chương 9: Nikolai sùng bái Nga hoàng – Nikolai đứng trong hàng ngũ kiểm duyệt, tràn ngập lòng trung thành và sự sùng bái cuồng nhiệt đối với Nga hoàng Alexander I.
Chương 10: Boris Drubetskoy tìm gặp Andrei – Boris (nay là sĩ quan) đến đại bản doanh gặp Andrei Bolkonsky nhờ nâng đỡ con đường công danh. Andrei khuyên Boris nên thực chất thay vì luồn cúi.
Chương 11: Hội nghị quân sự đêm trước đại chiến – Tướng Weyrother (người Áo) đọc kế hoạch tác chiến Austerlitz vô cùng chi tiết và lý thuyết trước các tướng lĩnh.
Chương 12: Kutuzov ngủ gật trong cuộc họp – Kutuzov ngủ gật suốt buổi họp vì biết rõ kế hoạch phức tạp này sẽ thất bại. Ông khuyên mọi người nên đi ngủ để dưỡng sức.
Chương 13: Trăn trở đêm của Andrei – Andrei không ngủ được, trăn trở về trận đánh ngày mai và khát khao tìm thấy một "khoảnh khắc Toulon" – khoảnh khắc vinh quang cá nhân làm thay đổi lịch sử.
Chương 14: Sương mù trên cánh đồng Austerlitz – Sáng ngày 2 tháng 12 năm 1805, sương mù dày đặc bao phủ chiến trường Austerlitz, làm rối loạn hoàn toàn sự phối hợp giữa các đơn vị liên quân Nga - Áo.
Chương 15: Sự xuất hiện của Napoléon – Mặt trời Austerlitz bừng sáng, Napoléon đứng trên đồi cao quan sát và ra lệnh cho quân Pháp bất ngờ đánh chiếm ngọn đồi chiến lược Pratzen.
Chương 16: Sự hỗn loạn của quân Nga tại Pratzen – Kutuzov và Andrei phát hiện quân Pháp xuất hiện ngay trước mặt. Các trung đoàn Nga hoảng loạn vứt súng tháo chạy.
Chương 17: Hành động anh hùng của Andrei – Nhìn thấy quân lính tháo chạy, Andrei chớp lấy ngọn cờ trung đoàn bị bỏ rơi, hô hào binh lính xông lên và bị trúng đạn gục xuống.
Chương 18: Rostov tìm Nga hoàng giữa chiến trường – Nikolai Rostov được cử đi truyền lệnh, đi ngang qua chiến trường tan nát và nhìn thấy sự thảm bại của quân nhà.
Chương 19: Bầu trời Austerlitz – Andrei nằm ngửa trên mặt đất, nhìn lên bầu trời xanh cao bao la vô tận. Chàng nhận ra sự nhỏ bé, vô nghĩa của tham vọng vinh quang cá nhân và hình tượng Napoléon.
Chương 20: Nga hoàng Alexander I tháo chạy – Nikolai Rostov nhìn thấy Nga hoàng Alexander I cô độc, đau đớn ngồi khóc dưới một cây cối bên đường khi đại quân tan rã.
Chương 21: Thảm kịch đầm lầy Satschan – Quân Nga rút lui trên mặt đầm lầy đóng băng Satschan bị pháo binh Pháp bắn phá làm băng tan, hàng ngàn binh lính và ngựa chìm nghỉm dưới nước lạnh.
Chương 22: Napoléon đi qua chiến trường – Sau chiến thắng, Napoléon đi qua chiến trường kiểm tra thương binh và nhìn thấy Andrei đang nằm ôm ngọn cờ.
Chương 23: Napoléon khen ngợi Andrei – Napoléon dừng lại trước Andrei và thốt lên: "Một cái chết đẹp!". Andrei nghe thấy nhưng chỉ thấy lời Napoléon như tiếng ruồi muỗi vo ve so với bầu trời vĩnh hằng.
Chương 24: Andrei được đưa vào trạm y tế Pháp – Nhận ra Andrei còn sống, Napoléon ra lệnh đưa chàng vào trạm y tế quân Pháp điều trị cùng các tù binh khác.
Chương 25: Tin đồn tử trận về đến Đồi Trọc – Ở hậu phương, gia đình Bolkonsky nhận được tin Andrei mất tích và được cho là đã tử trận tại Austerlitz. Lão Công tước đau đớn đau lòng còn Marya cầu nguyện cho anh trai.
Chương 26: Lise sinh con và sự bất ngờ – Lise chuyển dạ sinh con trai giữa nỗi đau mất chồng. Đúng lúc đó, Andrei – dù bị thương nặng nhưng chưa chết – bất ngờ trở về cửa nhà trong đêm.
Tập 2
PHẦN 1: Hậu phương Moskva & Bi kịch của Pierre và Nikolai (Chương 1 – 16)
Chương 1: Nikolai và Denisov trở về Moskva – Đầu năm 1806, Nikolai Rostov cùng người bạn trung đoàn Denisov trở về Moskva nghỉ phép trong sự đón tiếp vỡ òa của gia đình.
Chương 2: Nikolai cảm thấy xa lạ với hậu phương – Nikolai hòa mình vào không khí ấm áp của gia đình nhưng nhanh chóng nhận ra sự xa cách giữa đời sống xã hội thượng lưu hậu phương và thực tế nghiệt ngã ngoài chiến trường.
Chương 3: Sự trưởng thành của Natasha – Natasha Rostova lúc này đã 15 tuổi, ngày càng phô diễn vẻ đẹp tràn đầy sức sống và sự nhạy cảm tinh tế với thế giới xung quanh.
Chương 4: Bữa tiệc mừng Tướng Bagration – Câu lạc bộ Quý tộc Moskva tổ chức đại tiệc vinh danh Tướng Bagration. Pierre, Nikolai và đông đảo giới thượng lưu đều tham dự.
Chương 5: Sự khiêu khích của Dolokhov – Tại bàn tiệc, Dolokhov (kẻ đang sống nhờ nhà Pierre và có tin đồn ngoại tình với Hélène) cố tình có cử chỉ trêu chọc, giật tờ chương trình tiệc trên tay Pierre và buông lời xúc phạm.
Chương 6: Cuộc đấu súng giữa Pierre và Dolokhov – Không thể chịu đựng sự giả dối và nhục nhã, Pierre thách đấu súng với Dolokhov. Dù không biết bắn súng, Pierre may mắn bắn trúng gục Dolokhov trong tuyết.
Chương 7: Pierre ly thân với Hélène – Trở về nhà sau cuộc đấu súng, Pierre nổi giận lôi đình khi Hélène lớn tiếng mắng chửi mình. Ông quyết định nhượng lại một phần lớn tài sản cho vợ rồi bỏ đi Sankt-Peterburg.
Chương 8: Bi kịch tại trang xá Đồi Trọc – Tại Đồi Trọc, người vợ Lise của Andrei chuyển dạ sinh con trai (Nikolushka). Andrei bất ngờ trở về ngay lúc Lise trút hơi thở cuối cùng, để lại trong chàng sự dằn xé và ân hận muộn màng.
Chương 9: Dolokhov cầu hôn Sonya – Sau khi phục hồi vết thương, Dolokhov đến nhà Rostov và ngỏ lời cầu hôn Sonya. Tuy nhiên, Sonya kiên quyết từ chối vì lòng vẫn thủy chung sâu sắc với Nikolai.
Chương 10: Ván cờ bạc gài bẫy của Dolokhov – Để trả thù sự từ chối của Sonya và thái độ của gia đình Rostov, Dolokhov dụ Nikolai vào một ván bài cờ bạc gài bẫy.
Chương 11: Nikolai thua thảm hại – Nikolai rơi vào bẫy, càng gỡ càng thua và cuối cùng nợ Dolokhov một khoản tiền khổng lồ lên tới 43.000 rúp.
Chương 12: Sự tuyệt vọng của Nikolai – Nikolai trở về nhà trong trạng thái phẫn uất, tuyệt vọng và không biết làm sao để đối diện với cha mình về khoản nợ tai hại này.
Chương 13: Tiếng hát của Natasha chữa lành Nikolai – Nghe tiếng hát trong trẻo, hồn nhiên của Natasha ở phòng bên, Nikolai thức tỉnh khỏi gánh nặng u tối, nhận ra giá trị thiêng liêng của tình thân gia đình vượt lên trên mọi tổn thất vật chất.
Chương 14: Nikolai thú nhận với cha – Nikolai dũng cảm thú nhận khoản nợ với Lão Bá tước Rostov. Bằng lòng bao dung, Lão Bá tước cố gắng chạy vạy gánh nợ cho con trai mà không một lời trách mắng.
Chương 15: Denisov cầu hôn Natasha – Denisov ngỏ lời cầu hôn Natasha (15 tuổi). Natasha bối rối và Bá tước bà khéo léo từ chối vì cô còn quá trẻ.
Chương 16: Nikolai và Denisov trở lại quân ngũ – Trả xong nợ nần, Nikolai cùng Denisov chia tay gia đình để trở lại trung đoàn chiến đấu.
PHẦN 2: Pierre gia nhập Hội Tam Điểm & Sự cô lập của Andrei (Chương 1 – 21)
Chương 1: Pierre gặp Bazdeev trên đường đi – Tại trạm đổi ngựa Torzhok, Pierre gặp Bazdeev – một đại diện của Hội Tam Điểm (Freemasonry). Cuộc trò chuyện mở ra cho Pierre một góc nhìn tâm linh mới về lòng nhân ái.
Chương 2: Pierre gia nhập Hội Tam Điểm – Đến Sankt-Peterburg, Pierre làm lễ gia nhập Hội Tam Điểm với niềm tin mãnh liệt rằng đây là con đường giúp ông cải tạo bản thân và phụng sự xã hội.
Chương 3: Sự hoài nghi ban đầu của Pierre – Dù đầy nhiệt huyết, Pierre vẫn nhận thấy sự hình thức và giả tạo ở một số hội viên Tam Điểm thuộc giới thượng lưu.
Chương 4: Hélène trở thành "ngôi sao salon" – Hélène sống cô độc tại Sankt-Peterburg nhưng nhờ vẻ đẹp và sự khéo léo, cô biến nhà mình thành salon chính trị quyến rũ bậc nhất.
Chương 5: Pierre tha thứ cho Hélène – Dưới sự khuyên bảo của Hội Tam Điểm về lòng vị tha, Pierre đồng ý nối lại quan hệ vợ chồng trên danh nghĩa với Hélène.
Chương 6: Pierre xuống quản lý trang xá miền Nam – Pierre đến các trang xá ở Kiev với mục tiêu giải phóng nông nô, mở trường học và bệnh viện.
Chương 7: Sự thất bại của cuộc cải cách nông thôn – Do thiếu kinh nghiệm thực tế, Pierre bị đội ngũ quản lý lừa gạt bằng những báo cáo hình thức, khiến đời sống nông nô không thực sự được cải thiện.
Chương 8: Pierre đến thăm Andrei tại Bogucharovo – Mùa xuân 1807, Pierre đến thăm Andrei (lúc này đang sống khép kín, tuyệt vọng sau cái chết của vợ).
Chương 9: Cuộc tranh luận trên chuyến phà – Trên chuyến phà qua sông, Pierre và Andrei có cuộc tranh luận kinh điển về ý nghĩa cuộc sống, Chúa trời và sự bất tử của tâm hồn. Những ý tưởng của Pierre gieo lại mầm sống vào lòng Andrei.
Chương 10: Pierre thăm trang xá Đồi Trọc – Pierre cùng Andrei đến Đồi Trọc, gặp Lão Công tước Bolkonsky và Công chúa Marya.
Chương 11: Lão Công tước tranh luận với Pierre – Lão Công tước thể hiện sự hoài nghi trước các triết lý Tam Điểm của Pierre bằng góc nhìn thực tế và sắc sảo của mình.
Chương 12: Marya tâm sự về đời sống tâm linh – Công chúa Marya tâm sự với Pierre về niềm tin Tôn giáo và những người hành hương ghé qua nhà cô.
Chương 13: Sự biến chuyển trong lòng Andrei – Cuộc gặp gỡ với Pierre giúp Andrei dần bước ra khỏi bóng tối trầm cảm và quan tâm trở lại tới công việc quản lý gia xá.
Chương 14: Nikolai tại trung đoàn Pavlograd – Cảnh chuyển sang chiến trường Đông Phổ. Nikolai Rostov trở lại trung đoàn trong tình trạng thiếu thốn lương thực nghiêm trọng.
Chương 15: Denisov cướp lương thực cho binh lính – Do binh lính quá đói, Denisov liều lĩnh cướp đoàn xe lương thực của đơn vị khác và đối mặt với tòa án quân sự.
Chương 16: Denisov bị thương và nhập viện – Denisov bị thương nhẹ và phải vào bệnh viện dã chiến. Nikolai đến thăm bạn.
Chương 17: Nikolai chứng kiến sự khủng khiếp của bệnh viện – Nikolai bàng hoàng trước cảnh tượng nhếch nhác, bệnh tật và cái chết tàn khốc trong bệnh viện quân y.
Chương 18: Nikolai xin thỉnh nguyện cho Denisov – Nikolai tìm cách gặp Nga hoàng Alexander I tại Tilsit để xin ân xá cho Denisov.
Chương 19: Sự kiện Hòa ước Tilsit (1807) – Nikolai chứng kiến cuộc gặp gỡ lịch sử và sự bắt tay giữa Nga hoàng Alexander I và Napoléon.
Chương 20: Sự hoang mang tư tưởng của Nikolai – Nhìn thấy kẻ thù hôm qua (Napoléon) nay thành đồng minh, Nikolai rơi vào khủng hoảng niềm tin về ý nghĩa của những hy sinh ngoài chiến trường.
Chương 21: Nikolai chọn cách tuân lệnh tuyệt đối – Để thoát khỏi sự hoang mang, Nikolai tự tự trấn an rằng nhiệm vụ duy nhất của một sĩ quan là trung thành và tuân lệnh Nga hoàng.
PHẦN 3: Đêm trăng Otradnoye & Sự trở lại của Andrei (Chương 1 – 26)
Chương 1: Andrei đến trang xá Otradnoye – Mùa xuân 1809, Andrei đến trang xá Otradnoye của nhà Rostov để giải quyết công việc hành chính.
Chương 2: Cây sồi già cằn cỗi – Trên đường đi, Andrei nhìn thấy một cây sồi già khô cằn, trơ trụi giữa cảnh xuân, phản chiếu tâm trạng u uất của chàng.
Chương 3: Đêm trăng ở Otradnoye – Đêm đó, Andrei vô tình nghe thấy Natasha trò chuyện xúc động về vẻ đẹp đêm trăng qua cửa sổ tầng trên, khát khao được bay lên không trung.
Chương 4: Cây sồi tái sinh – Khi trở về qua con đường cũ, Andrei ngỡ ngàng thấy cây sồi cằn cỗi đâm chồi nảy lộc rực rỡ. Chàng nhận ra cuộc đời mình chưa chấm dứt.
Chương 5: Andrei đến Sankt-Peterburg – Andrei quyết định trở lại đời sống xã hội ở Sankt-Peterburg để tham gia vào công cuộc cải cách đất nước.
Chương 6: Gặp gỡ Ủy viên Speransky – Andrei gặp Speransky – nhà cải cách luật pháp hàng đầu dưới thời Alexander I – và tràn ngập sự ngưỡng mộ trước trí tuệ của ông.
Chương 7: Andrei soạn thảo bộ luật mới – Andrei được giao nhiệm vụ tham gia Ủy ban soạn thảo bộ dân luật mới.
Chương 8: Pierre rơi vào bế tắc ở Tam Điểm – Pierre trở về từ nước ngoài, thất vọng vì Hội Tam Điểm ở Sankt-Peterburg không muốn cải cách thực chất.
Chương 9: Diễn văn bất thành của Pierre – Pierre đọc một bài phát biểu kêu gọi hành động thực tế tại buổi nhóm họp Tam Điểm nhưng bị các hội viên phản đối và xa lánh.
Chương 10: Pierre rơi vào trầm cảm – Thất bại ở Hội Tam Điểm cùng cuộc hôn nhân bế tắc khiến Pierre rơi vào trạng thái hoài nghi triết học sâu sắc.
Chương 11: Mối quan hệ giữa Hélène và Boris – Hélène lôi kéo Boris Drubetskoy vào vòng ảnh hưởng của mình, biến Boris thành một kẻ cơ hội thăng tiến.
Chương 12: Gia đình Rostov đến Sankt-Peterburg – Gia đình Rostov chuyển đến Sankt-Peterburg để giải quyết tài chính và đưa Natasha ra mắt giới thượng lưu.
Chương 13: Sự chuẩn bị cho buổi dạ hội – Natasha háo hức và hồi hộp chuẩn bị trang phục cho buổi dạ hội lớn đầu tiên trong đời.
Chương 14: Buổi dạ hội lớn rực rỡ – Gia đình Rostov bước vào phòng dạ hội. Natasha rụt rè, ngơ ngác giữa đám đông sang trọng.
Chương 15: Điệu nhảy giữa Andrei và Natasha – Pierre nhờ Andrei đến mời Natasha khiêu vũ. Điệu valse tuyệt đẹp đã gắn kết tâm hồn hai con người.
Chương 16: Tình yêu nảy nở – Andrei nhận ra vẻ đẹp thuần khiết của Natasha và bắt đầu thường xuyên đến thăm gia đình Rostov.
Chương 17: Andrei nhận ra sự vô nghĩa của Speransky – Tình yêu với Natasha giúp Andrei nhận ra tính chất lý thuyết suông, xa rời cuộc sống của các dự án luật Speransky.
Chương 18: Pierre quan sát tình yêu của Andrei – Pierre nhận ra tình cảm giữa Andrei và Natasha. Ông mừng cho bạn nhưng trong lòng manh nha một nỗi buồn thầm lặng.
Chương 19: Andrei xin phép cha kết hôn – Andrei đến Đồi Trọc thông báo ý định cưới Natasha. Lão Công tước nổi giận phản đối vì cho rằng nhà Rostov không tương xứng.
Chương 20: Điều kiện thử thách một năm – Lão Công tước bắt Andrei phải hoãn cưới một năm và đi nước ngoài chữa bệnh.
Chương 21: Lời đính hôn bí mật – Andrei cầu hôn Natasha và giải thích điều kiện thử thách. Natasha đau đớn chấp nhận chờ đợi.
Chương 22: Andrei ra đi – Andrei chia tay Natasha để sang Thụy Sĩ, để lại cô trong nỗi cô đơn dằn dặc.
Chương 23: Gia đình Rostov gặp khó khăn tài chính – Lão Bá tước Rostov không thể quản lý tài sản, gia đình chìm trong nợ nần.
Chương 24: Gia đình Rostov về quê Otradnoye – Để tiết kiệm chi phí, toàn bộ gia đình Rostov rút về sinh sống tại trang xá nông thôn Otradnoye.
Chương 25: Tâm trạng cô đơn của Natasha – Mùa hè trôi qua chậm chạp, Natasha quay quắt trong nỗi nhớ Andrei và sự tù túng của nông thôn.
Chương 26: Nikolai trở về Otradnoye – Nikolai xin nghỉ phép về Otradnoye để giúp gia đình quản lý trang xá.
PHẦN 4: Cuộc sống nông thôn, Điệu múa Nga & Đêm Giáng sinh (Chương 1 – 13)
Chương 1: Chuẩn bị cho cuộc săn súc vật – Mùa thu 1810, Nikolai tổ chức một buổi săn bắn lớn tại Otradnoye cùng chó săn và gia nhân.
Chương 2: Cuộc săn sói kịch tính – Đoạn văn miêu tả chi tiết, sống động cảnh đuổi bắt và vây bắt một con sói già nguy hiểm của Nikolai và bầy chó.
Chương 12: Marya tâm sự về đời sống tâm linh – Công chúa Marya tâm sự với Pierre về niềm tin Tôn giáo và những người hành hương ghé qua nhà cô.
Chương 13: Sự biến chuyển trong lòng Andrei – Cuộc gặp gỡ với Pierre giúp Andrei dần bước ra khỏi bóng tối trầm cảm và quan tâm trở lại tới công việc quản lý gia xá.
Chương 14: Nikolai tại trung đoàn Pavlograd – Cảnh chuyển sang chiến trường Đông Phổ. Nikolai Rostov trở lại trung đoàn trong tình trạng thiếu thốn lương thực nghiêm trọng.
Chương 15: Denisov cướp lương thực cho binh lính – Do binh lính quá đói, Denisov liều lĩnh cướp đoàn xe lương thực của đơn vị khác và đối mặt với tòa án quân sự.
Chương 16: Denisov bị thương và nhập viện – Denisov bị thương nhẹ và phải vào bệnh viện dã chiến. Nikolai đến thăm bạn.
Chương 17: Nikolai chứng kiến sự khủng khiếp của bệnh viện – Nikolai bàng hoàng trước cảnh tượng nhếch nhác, bệnh tật và cái chết tàn khốc trong bệnh viện quân y.
Chương 18: Nikolai xin thỉnh nguyện cho Denisov – Nikolai tìm cách gặp Nga hoàng Alexander I tại Tilsit để xin ân xá cho Denisov.
Chương 19: Sự kiện Hòa ước Tilsit (1807) – Nikolai chứng kiến cuộc gặp gỡ lịch sử và sự bắt tay giữa Nga hoàng Alexander I và Napoléon.
Chương 20: Sự hoang mang tư tưởng của Nikolai – Nhìn thấy kẻ thù hôm qua (Napoléon) nay thành đồng minh, Nikolai rơi vào khủng hoảng niềm tin về ý nghĩa của những hy sinh ngoài chiến trường.
Chương 21: Nikolai chọn cách tuân lệnh tuyệt đối – Để thoát khỏi sự hoang mang, Nikolai tự tự trấn an rằng nhiệm vụ duy nhất của một sĩ quan là trung thành và tuân lệnh Nga hoàng.
PHẦN 3: Đêm trăng Otradnoye & Sự trở lại của Andrei (Chương 1 – 26)
Chương 1: Andrei đến trang xá Otradnoye – Mùa xuân 1809, Andrei đến trang xá Otradnoye của nhà Rostov để giải quyết công việc hành chính.
Chương 2: Cây sồi già cằn cỗi – Trên đường đi, Andrei nhìn thấy một cây sồi già khô cằn, trơ trụi giữa cảnh xuân, phản chiếu tâm trạng u uất của chàng.
Chương 3: Đêm trăng ở Otradnoye – Đêm đó, Andrei vô tình nghe thấy Natasha trò chuyện xúc động về vẻ đẹp đêm trăng qua cửa sổ tầng trên, khát khao được bay lên không trung.
Chương 4: Cây sồi tái sinh – Khi trở về qua con đường cũ, Andrei ngỡ ngàng thấy cây sồi cằn cỗi đâm chồi nảy lộc rực rỡ. Chàng nhận ra cuộc đời mình chưa chấm dứt.
Chương 5: Andrei đến Sankt-Peterburg – Andrei quyết định trở lại đời sống xã hội ở Sankt-Peterburg để tham gia vào công cuộc cải cách đất nước.
Chương 6: Gặp gỡ Ủy viên Speransky – Andrei gặp Speransky – nhà cải cách luật pháp hàng đầu dưới thời Alexander I – và tràn ngập sự ngưỡng mộ trước trí tuệ của ông.
Chương 7: Andrei soạn thảo bộ luật mới – Andrei được giao nhiệm vụ tham gia Ủy ban soạn thảo bộ dân luật mới.
Chương 8: Pierre rơi vào bế tắc ở Tam Điểm – Pierre trở về từ nước ngoài, thất vọng vì Hội Tam Điểm ở Sankt-Peterburg không muốn cải cách thực chất.
Chương 9: Diễn văn bất thành của Pierre – Pierre đọc một bài phát biểu kêu gọi hành động thực tế tại buổi nhóm họp Tam Điểm nhưng bị các hội viên phản đối và xa lánh.
Chương 10: Pierre rơi vào trầm cảm – Thất bại ở Hội Tam Điểm cùng cuộc hôn nhân bế tắc khiến Pierre rơi vào trạng thái hoài nghi triết học sâu sắc.
Chương 11: Mối quan hệ giữa Hélène và Boris – Hélène lôi kéo Boris Drubetskoy vào vòng ảnh hưởng của mình, biến Boris thành một kẻ cơ hội thăng tiến.
Chương 12: Gia đình Rostov đến Sankt-Peterburg – Gia đình Rostov chuyển đến Sankt-Peterburg để giải quyết tài chính và đưa Natasha ra mắt giới thượng lưu.
Chương 13: Sự chuẩn bị cho buổi dạ hội – Natasha háo hức và hồi hộp chuẩn bị trang phục cho buổi dạ hội lớn đầu tiên trong đời.
Chương 14: Buổi dạ hội lớn rực rỡ – Gia đình Rostov bước vào phòng dạ hội. Natasha rụt rè, ngơ ngác giữa đám đông sang trọng.
Chương 15: Điệu nhảy giữa Andrei và Natasha – Pierre nhờ Andrei đến mời Natasha khiêu vũ. Điệu valse tuyệt đẹp đã gắn kết tâm hồn hai con người.
Chương 16: Tình yêu nảy nở – Andrei nhận ra vẻ đẹp thuần khiết của Natasha và bắt đầu thường xuyên đến thăm gia đình Rostov.
Chương 17: Andrei nhận ra sự vô nghĩa của Speransky – Tình yêu với Natasha giúp Andrei nhận ra tính chất lý thuyết suông, xa rời cuộc sống của các dự án luật Speransky.
Chương 18: Pierre quan sát tình yêu của Andrei – Pierre nhận ra tình cảm giữa Andrei và Natasha. Ông mừng cho bạn nhưng trong lòng manh nha một nỗi buồn thầm lặng.
Chương 19: Andrei xin phép cha kết hôn – Andrei đến Đồi Trọc thông báo ý định cưới Natasha. Lão Công tước nổi giận phản đối vì cho rằng nhà Rostov không tương xứng.
Chương 20: Điều kiện thử thách một năm – Lão Công tước bắt Andrei phải hoãn cưới một năm và đi nước ngoài chữa bệnh.
Chương 21: Lời đính hôn bí mật – Andrei cầu hôn Natasha và giải thích điều kiện thử thách. Natasha đau đớn chấp nhận chờ đợi.
Chương 22: Andrei ra đi – Andrei chia tay Natasha để sang Thụy Sĩ, để lại cô trong nỗi cô đơn dằn dặc.
Chương 23: Gia đình Rostov gặp khó khăn tài chính – Lão Bá tước Rostov không thể quản lý tài sản, gia đình chìm trong nợ nần.
Chương 24: Gia đình Rostov về quê Otradnoye – Để tiết kiệm chi phí, toàn bộ gia đình Rostov rút về sinh sống tại trang xá nông thôn Otradnoye.
Chương 25: Tâm trạng cô đơn của Natasha – Mùa hè trôi qua chậm chạp, Natasha quay quắt trong nỗi nhớ Andrei và sự tù túng của nông thôn.
Chương 26: Nikolai trở về Otradnoye – Nikolai xin nghỉ phép về Otradnoye để giúp gia đình quản lý trang xá.
PHẦN 4: Cuộc sống nông thôn, Điệu múa Nga & Đêm Giáng sinh (Chương 1 – 13)
Chương 1: Chuẩn bị cho cuộc săn súc vật – Mùa thu 1810, Nikolai tổ chức một buổi săn bắn lớn tại Otradnoye cùng chó săn và gia nhân.
Chương 2: Cuộc săn sói kịch tính – Đoạn văn miêu tả chi tiết, sống động cảnh đuổi bắt và vây bắt một con sói già nguy hiểm của Nikolai và bầy chó.
Chương 3: Natasha và Petya trong cuộc săn – Natasha và cậu em Petya tham gia cuộc săn với sự háo hức và phấn phấn khích cuồng nhiệt.
Chương 4: Ghé thăm nhà "Ông chú" – Sau cuộc săn, anh em nhà Rostov ghé thăm nhà "Ông chú" (một quý tộc nông thôn giản dị).
Chương 5: Bữa ăn đậm chất dân dã – Họ thưởng thức bữa ăn nông thôn ấm áp và nghe tiếng đàn balalaika thánh thót của người gia nhân.
Chương 6: Điệu múa Nga của Natasha – Natasha tự nhiên đứng dậy nhảy điệu múa dân gian Nga. Sự hòa quyện bản năng của cô với tâm hồn dân tộc làm tất cả ngỡ ngàng.
Chương 7: Trở về Otradnoye – Anh em Rostov trở về nhà trong đêm, đong đầy những kỉ niệm đẹp đẽ về văn hóa làng quê.
Chương 8: Khủng hoảng tài chính trầm trọng – Bà Báo tước giục Nikolai kết hôn với Julie Karagina (nay giàu có) để cứu gia đình, nhưng Nikolai kiên quyết từ chối.
Chương 9: Đêm Giáng sinh hóa trang – Mùa đông, giới trẻ nhà Rostov tổ chức chơi trò hóa trang, mặc trang phục kỳ lạ đi thăm các nhà xóm giềng.
Chương 10: Hành trình trên tuyết đêm – Đoàn xe ngựa hóa trang lao đi trong đêm tuyết huyền ảo, tràn ngập tiếng cười và niềm vui tuổi trẻ.
Chương 11: Nikolai nhận ra tình yêu với Sonya – Trong trang phục hóa trang, Nikolai nhìn thấy vẻ đẹp e ấp của Sonya và khẳng định sẽ cưới cô bất chấp sự phản đối của cha mẹ.
Chương 12: Sự xung đột với Bá tước bà – Nikolai thú nhận với mẹ về ý định cưới Sonya, khiến Bá tước bà giận dữ và đe dọa tước quyền thừa kế.
Chương 13: Nikolai trở lại trung đoàn – Đầu năm 1811, Nikolai rời Otradnoye trở lại đơn vị trong sự bế tắc chưa giải quyết được về chuyện hôn nhân.
PHẦN 5: Bi kịch Anatole Kuragin & Pierre thấu cảm (Chương 1 – 22)
Chương 1: Lão Công tước Bolkonsky chuyển đến Moskva – Lão Công tước đưa Marya đến Moskva. Tính khí ông ngày càng khắc nghiệt và công khai ưu ái cô Bourienne để nhạo báng con gái.
Chương 2: Marya đau đớn vì thái độ của cha – Marya chịu đựng sự dối dằn của cha trong sự nhẫn nại Tôn giáo.
Chương 3: Gia đình Rostov đến Moskva – Natasha cùng cha đến Moskva chuẩn bị cho đám cưới sắp tới và mong mỏi Andrei trở về.
Chương 4: Cuộc thăm viếng nhà Bolkonsky thất bại – Natasha đến thăm nhà Bolkonsky nhưng bị Lão Công tước tiếp đón lạnh nhạt và Marya xa cách, khiến cô bị tổn thương sâu sắc.
Chương 5: Natasha rơi vào hụt hẫng – Trở về nhà, Natasha hoang mang, tức giận và cảm thấy tình yêu với Andrei bị rạn nứt.
Chương 6: Natasha đi xem kịch tại Nhà hát – Natasha cùng gia đình đến nhà hát kịch Moskva và trở thành tâm điểm chú ý.
Chương 7: Sự xuất hiện của Anatole Kuragin – Anatole Kuragin (anh trai Hélène) xuất hiện tại nhà hát với vẻ hào hoa, ăn chơi xả xỉ.
Chương 8: Anatole tiếp cận Natasha – Nhờ sự môi giới của Hélène, Anatole đến hộp xem kịch trò chuyện và mê hoặc Natasha bằng những lời tán tụng táo bạo.
Chương 9: Natasha bị lung lay – Trong sự cô đơn và tổn thương, Natasha bị choáng ngợp bởi sự tấn công dồn dập của Anatole.
Chương 10: Buổi dạ hội tại nhà Hélène – Natasha đến dự tiệc nhà Hélène và bị Anatole ôm hôn, buông lời thề nguyện tình yêu.
Chương 11: Lá thư tình của Anatole – Anatole (qua sự giúp sức của Dolokhov) viết thư dụ dỗ Natasha bỏ trốn cùng hắn để kết hôn bí mật (dù hắn đã có vợ ở Ba Lan).
Chương 12: Natasha quyết định bỏ trốn – Ngây thơ tin vào tình yêu của Anatole, Natasha viết thư hủy hôn ước gửi cho Marya (em Andrei) và chuẩn bị hành lý bỏ trốn.
Chương 13: Kế hoạch bỏ trốn bị lộ – Đêm bỏ trốn, Sonya phát hiện điểm bất thường và báo cho bà Akhrosimova (chủ nhà ở Moskva) ngăn chặn kịp thời.
Chương 14: Anatole tẩu thoát – Anatole và Dolokhov chạy trốn thất bại, Anatole nhanh chân tẩu thoát khỏi Moskva.
Chương 15: Natasha sụp đổ tinh thần – Bị bóc trần sự thật rằng Anatole đã có vợ, Natasha rơi vào tuyệt vọng, uống thuốc độc tự tử nhưng được cứu sống.
Chương 16: Pierre can thiệp vào vụ việc – Pierre được bà Akhrosimova mời đến giúp đỡ. Ông phẫn nộ trước hành vi bỉ tiện của Anatole.
Chương 17: Pierre đuổi Anatole khỏi Moskva – Pierre tìm gặp Anatole, đe dọa và ép hắn phải trao lại toàn bộ thư từ rồi biến mất khỏi Moskva ngay lập tức.
Chương 18: Andrei trở về Moskva – Andrei trở về, nhận lại thư hủy hôn của Natasha từ Pierre. Andrei giữ vẻ kiêu hãnh lạnh lùng nhưng tổn thương sâu sắc.
Chương 19: Pierre trả lại kỷ vật cho Natasha – Pierre đến gặp Natasha để chuyển lời hủy ước chính thức từ Andrei.
Chương 20: Sự xúc động của Pierre trước Natasha – Nhìn thấy sự tiều tụy, ăn hận tột cùng của Natasha, Pierre dâng trào lòng thương cảm sâu sắc.
Chương 21: Lời thú nhận chân thành của Pierre – Pierre an ủi Natasha và thốt lên: "Nếu tôi không phải là tôi, mà là người tự do... tôi sẽ quỳ xuống xin tay và tình yêu của cô!".
Chương 22: Sao chổi năm 1812 – Pierre đi về trong đêm mùa đông, ngước nhìn Sao chổi năm 1812 rực rỡ trên bầu trời. Ông cảm nhận một thời đại mới đang đến và niềm hy vọng tái sinh bừng sáng trong tâm hồn.
Tập 3
PHẦN 1: Chiến tranh bùng nổ & Bức tranh hậu phương (Chương 1 – 23)
Chương 1: Triết lý về nguyên nhân chiến tranh – Tolstoy mở đầu bằng nhận định triết học: Cuộc chiến 1812 bùng nổ không phải do ý chí đơn độc của Napoléon hay Alexander I, mà do vô số quy luật tất yếu và hành vi của hàng triệu con người cấu thành.
Chương 2: Quân Pháp vượt sông Niemen – Tháng 6/1812, Napoléon phát lệnh cho Đại quân vượt sông Niemen tiến vào Nga. Binh lính Pháp hăng hái cuồng nhiệt, sẵn sàng lao xuống sông chìm nghỉm chỉ để tỏ lòng trung thành.
Chương 3: Napoléon ở bờ sông Niemen – Napoléon tự hào quan sát quân đội hùng hậu của mình, hoàn toàn tự tin vào một chiến thắng nhanh chóng và dễ dàng.
Chương 4: Nga hoàng Alexander I nhận tin xâm lược – Nga hoàng đang dự tiệc dạ hội ở Wilno thì nhận tin quân Pháp đã vượt biên giới. Ông kiên quyết không đàm phán chừng nào còn một tên lính Pháp trên đất Nga.
Chương 5: Sứ mệnh của Balashev – Nga hoàng cử Tướng Balashev mang thư đến gặp Napoléon để đề nghị rút quân trong hòa bình.
Chương 6: Balashev đi qua các chặng đường quân Pháp – Balashev chứng kiến sự kiêu ngạo, trật tự và quy mô khủng khiếp của bộ máy quân sự Pháp.
Chương 7: Cuộc gặp giữa Balashev và Napoléon – Napoléon tiếp Balashev bằng thái độ ngông cuồng, hạ thấp quân đội Nga và khoe khoang sức mạnh. Sứ mệnh hòa bình hoàn toàn thất bại.
Chương 8: Andrei đi tìm Anatole Kuragin – Muốn quên đi bi kịch tình yêu, Andrei trở lại quân ngũ và lùng kiếm Anatole Kuragin khắp nơi để thách đấu súng nhưng không gặp.
Chương 9: Andrei đến doanh trại Drissa – Andrei đến đại bản doanh Drissa và chứng kiến sự bất đồng, chia rẽ gay gắt giữa 9 phe phái sĩ quan Nga về chiến thuật chống Pháp.
Chương 10: Hội nghị quân sự tại Drissa – Andrei tham dự cuộc họp quân sự và nhận ra sự bất lực, lý thuyết xa rời thực tế của các tướng lĩnh quý tộc.
Chương 11: Andrei xin xuống đơn vị chiến đấu – Thất vọng trước Bộ Tổng tham mưu, Andrei xin rút khỏi công việc sĩ quan phụ tá để xuống trực tiếp làm Trung tá chỉ huy một trung đoàn bộ binh.
Chương 12: Nikolai Rostov tại chiến trường Bêlorussia – Nikolai Rostov cùng trung đoàn Hussar tham gia các trận đánh lui quân ở Ostrovna.
Chương 13: Trận đánh Ostrovna và chiến công của Nikolai – Nikolai dũng cảm dẫn đầu đợt tấn công kỵ binh, bắt sống một sĩ quan Pháp và được thưởng Huân chương Chữ thập Thánh George.
Chương 14: Sự dằn xé của Nikolai sau chiến công – Dù được ngợi khen, Nikolai cảm thấy hoang mang và thương cảm cho người lính Pháp trẻ tuổi mà mình vừa bắt sống.
Chương 15: Petya Rostov đòi nhập ngũ – Ở Moskva, cậu em út Petya Rostov (16 tuổi) kiên quyết đòi bỏ học để gia nhập quân đội chống Pháp.
Chương 16: Natasha hồi phục tâm hồn – Nhờ tình yêu thương của gia đình và niềm tin Tôn giáo, Natasha dần khôi phục sức khỏe và gạt bỏ ý định tự sát.
Chương 17: Tình cảm thầm lặng của Pierre – Pierre thường xuyên đến thăm nhà Rostov, âm thầm theo dõi và an ủi Natasha nhưng cố nén giữ tình cảm trong lòng.
Chương 18: Không khí sục sôi ở Moskva – Tuyên ngôn của Nga hoàng kêu gọi lòng yêu nước lan tới Moskva. Giới quý tộc và thương gia nô nức quyên góp tiền của, gia nhân cho chiến tranh.
Chương 19: Petya đi xem Nga hoàng xuất hiện – Petya Chen lấn trong đám đông ở Điện Kremlin để nhìn thấy Nga hoàng Alexander I và càng thêm quyết tâm ra mặt trận.
Chương 20: Bữa tiệc quyên góp tại Hội đồng Quý tộc – Giới quý tộc Moskva họp mặt, Lão Bá tước Rostov đăng ký cho Petya nhập ngũ và quyên góp tài sản cho quân đội.
Chương 21: Pierre phát biểu tại cuộc họp quý tộc – Pierre cố gắng kêu gọi sự tỉnh táo và cải cách, nhưng bài phát biểu của ông bị đè bẹp bởi làn sóng cuồng nhiệt yêu nước.
Chương 22: Pierre quyết định đóng góp trung đoàn – Bị cuốn theo không khí chung, Pierre tuyên bố sẽ tự bỏ tiền túi tài trợ toàn bộ cho một trung đoàn dân quân.
Chương 23: Cảnh tượng hào hùng hậu phương – Mọi tầng lớp nhân dân Nga từ quý tộc đến nông dân đều sục sôi chuẩn bị cho cuộc chiến sinh tử.
PHẦN 2: Trận Smolensk, Bi kịch Đồi Trọc & Đại chiến Borodino (Chương 1 – 39)
Chương 1: Thành Smolensk bị tấn công – Quân Pháp tiến đến Smolensk. Dân chúng và quân đội Nga thiêu rụi tài sản rồi rút lui, thực hiện chiến thuật "tiêu thổ".
Chương 2: Andrei chứng kiến thành Smolensk cháy – Andrei đi qua Smolensk, nhìn thấy thành phố chìm trong biển lửa và càng thêm căm thù quân xâm lược.
Chương 3: Tình hình ở trang xá Đồi Trọc – Lão Công tước Bolkonsky không tin quân Pháp sẽ tiến sâu vào đất Nga và từ chối di tản.
Chương 4: Lão Công tước bị đột quỵ – Nhận tin Smolensk thất thủ, Lão Công tước bị sốc nặng và lên cơn đột quỵ.
Chương 5: Cái chết của Lão Công tước Bolkonsky – Trên giường bệnh, Lão Công tước nhận ra tình yêu thương sâu sắc dành cho Marya trước khi trút hơi thở cuối cùng.
Chương 6: Sự hoang mang của Công chúa Marya – Sau cái chết của cha, Marya phải một mình lo liệu di tản trong khi quân Pháp đã đến rất gần.
Chương 7: Nông nô Bogucharovo nổi dậy – Nông nô ở trang xá Bogucharovo bị kẻ xấu kích động, bao vây không cho xe của Marya rời đi.
Chương 8: Nikolai Rostov tình cờ xuất hiện – Nikolai đi thu mua ngựa cho trung đoàn thì ghé qua Bogucharovo.
Chương 9: Nikolai giải cứu Công chúa Marya – Nikolai kiên quyết trấn áp đám nông nô nổi loạn, bảo vệ và mở đường cho Marya di tản an toàn.
Chương 10: Tình cảm nảy nở giữa Nikolai và Marya – Cuộc gặp gỡ định mệnh gieo vào lòng Nikolai và Marya sự trân trọng và những rung động sâu sắc.
Chương 11: Andrei gặp lại Nikolai – Andrei gặp Nikolai ở đơn vị, hai người trò chuyện về gia đình và cuộc giải cứu Marya.
Chương 12: Tướng Kutuzov làm Tổng chỉ huy – Trước sự tháo chạy liên tục, Nga hoàng bổ nhiệm Tướng Kutuzov làm Tổng chỉ huy toàn bộ quân đội Nga.
Chương 13: Kutuzov đến quân đội tại Tsarevo-Zaimishche – Binh lính và sĩ quan Nga vỡ òa vui mừng khi Kutuzov đến chỉ huy.
Chương 14: Andrei gặp Kutuzov – Kutuzov mời Andrei làm sĩ quan phụ tá nhưng Andrei từ chối để ở lại trực tiếp chỉ huy trung đoàn bộ binh.
Chương 15: Pierre rời Moskva ra chiến trường – Pierre quyết định rời Moskva, ra tận chiến trường Borodino để chứng kiến cuộc đại chiến.
Chương 16: Pierre trên đường đến Borodino – Pierre gặp những đoàn thương binh và dân quân nông dân đang đào hầm đồn bốt với tinh thần quả cảm.
Chương 17: Pierre quan sát địa hình Borodino – Pierre đứng trên đồi cao ngắm nhìn toàn cảnh chiến trường Borodino trước giờ G.
Chương 18: Cuộc rước tượng Đức Mẹ Smolensk – Toàn thể binh lính và Kutuzov quỳ xuống trước tượng Đức Mẹ, cầu nguyện cho chiến thắng của dân tộc.
Chương 19: Pierre gặp Boris Drubetskoy – Boris giải thích cho Pierre về sơ đồ chiến thuật và vị trí của các đơn vị.
Chương 20: Pierre gặp lại Andrei trước đêm đại chiến – Pierre đến thăm Andrei tại đồn bốt. Andrei mệt mỏi nhưng kiên định.
Chương 21: Triết lý chiến thắng của Andrei – Andrei nói với Pierre rằng chiến thắng không nằm ở sơ đồ tác chiến mà ở "khí thế và lòng yêu nước của người lính".
Chương 22: Đêm trước trận đánh của Napoléon – Napoléon ngắm bức chân dung con trai được gửi từ Paris sang và tự tin duyệt lại kế hoạch tác chiến.
Chương 23: Mệnh lệnh ngày của Napoléon – Napoléon đọc lời kêu gọi binh lính Pháp trước giờ ra trận.
Chương 24: Napoléon quan sát trận đánh – Sáng ngày 26/08/1812, Napoléon đứng trên đồi Shevardino chỉ huy cuộc tấn công.
Chương 25: Tiếng pháo mở màn trận Borodino – Trận đại chiến rung chuyển đất trời chính thức nổ ra.
Chương 26: Pierre đi vào pháo đài Raevsky – Ngơ ngác giữa làn đạn, Pierre vô tình đi vào trung tâm pháo đài Raevsky – nơi hứng chịu mưa đạn tàn khốc nhất.
Chương 27: Sự dũng cảm của người lính pháo binh Nga – Pierre chứng kiến tinh thần dũng cảm, điềm tĩnh lạ kỳ của những người lính nông dân trong pháo đài.
Chương 28: Pháo đài Raevsky bị thất thủ và giằng co – Quân Pháp tràn vào pháo đài, Pierre hoảng hốt vật lộn với một tên lính Pháp trước khi quân Nga phản công giành lại.
Chương 29: Sự bế tắc của Napoléon – Napoléon ngỡ ngàng khi thấy các đợt đợt sóng tấn công liên tục bị quân Nga cản phá kiên cường.
Chương 30: Tổn thất kinh hoàng của hai bên – Trận đánh biến thành cối xay thịt đẫm máu nhất lịch sử.
Chương 31: Trung đoàn của Andrei hứng chịu mưa đạn – Trung đoàn Andrei đứng làm lực lượng dự bị, hứng chịu bom đạn mà không được nổ súng đánh trả.
Chương 32: Andrei bị thương nặng – Một quả lựu đạn rơi ngay chân Andrei; chàng không cúi xuống né tránh và bị mảnh vỡ găm sâu vào bụng.
Chương 33: Andrei ở trạm y tế quân y – Andrei được đưa vào trạm phẫu thuật dã chiến trong tình trạng nguy kịch.
Chương 34: Cuộc gặp gỡ Anatole Kuragin trên bàn mổ – Nằm bên cạnh Andrei là Anatole Kuragin đang bị cưa mất một chân. Andrei khóc vì lòng thương hại và sự tha thứ vị tha dành cho kẻ thù.
Chương 35: Napoléon hoang mang trước kết quả – Cuối ngày, Napoléon nhận ra quân đội Pháp đã bị tổn thương nặng nề về mặt tinh thần.
Chương 36: Kutuzov giữ vững khí thế – Kutuzov khẳng định quân Nga đã chiến thắng và ra lệnh chuẩn bị cho đợt chiến đấu tiếp theo.
Chương 37: Quân Nga rút lui bảo toàn lực lượng – Đêm xuống, nhận thấy tổn thất quá nửa, Kutuzov ra lệnh rút lui chiến thuật.
Chương 38: Thảm kịch nhân loại tại Borodino – Hàng chục ngàn xác chết nằm rải rác trên cánh đồng Borodino sau một ngày chém giết.
Chương 39: Ý nghĩa lịch sử của trận Borodino – Tolstoy khẳng định trận Borodino là chiến thắng đạo đức vĩ đại của quân dân Nga, đè bẹp sức mạnh tinh thần của Napoléon.
PHẦN 3: Moskva thất thủ, Thành phố bốc cháy & Tình yêu tái sinh (Chương 1 – 34)
Chương 1: Kutuzov và quyết định rút khỏi Moskva – Quân Nga rút về sát cửa ngõ Moskva. Kutuzov triệu tập hội nghị quân sự.
Chương 2: Hội nghị Fili – Tại căn nhà gỗ ở Fili, Kutuzov đau đớn ra lệnh bỏ Moskva mà không giao chiến để bảo toàn quân đội.
Chương 3: Sự tháo chạy của người dân Moskva – Người dân Moskva rủ nhau bỏ thành phố di tản, biến Moskva thành một cố đô trống rỗng.
Chương 4: Pierre trở lại Moskva – Sau trận Borodino, Pierre ngơ ngác trở về Moskva và trốn trong nhà người bạn Bazdeev đã mất.
Chương 5: Pierre nảy ra ý định ám sát Napoléon – Pierre giải được một con số huyền bí và tin rằng số phận giao cho ông sứ mệnh ở lại Moskva để ám sát Napoléon.
Chương 6: Cuộc di tản của gia đình Rostov – Gia đình Rostov vội vã thu gom tài sản đồ sộ chuẩn bị tháo chạy khỏi Moskva.
Chương 7: Thương binh Nga tràn vào sân nhà Rostov – Hàng chục thương binh xin tạm trú tại sân nhà Rostov.
Chương 8: Natasha đòi nhường xe cho thương binh – Natasha nổi giận, kiên quyết bắt cha mẹ dỡ bỏ toàn bộ tài sản để lấy xe chở thương binh tản cư.
Chương 9: Hành động cao đẹp của nhà Rostov – Lão Bá tước Rostov đồng ý với Natasha, dỡ bỏ đồ đạc để chất thương binh lên xe.
Chương 10: Andrei nằm trên xe thương binh nhà Rostov – Natasha không hay biết rằng Andrei (đang bị thương nặng) cũng nằm trong đoàn xe thương binh được nhà cô cứu giúp.
Chương 11: Gia đình Rostov rời Moskva – Đoàn xe nhà Rostov rời Moskva đúng lúc quân Pháp bắt đầu tiến vào thành phố.
Chương 12: Pierre cải trang thành dân thường – Pierre mua bộ quần áo nông dân, thủ sẵn một con dao nhọn và ẩn nấp trong thành phố.
Chương 13: Napoléon đứng trên đồi Poklonnaya – Napoléon nhìn xuống Moskva, chờ đợi đoàn đại biểu thành phố ra dâng chìa khóa nhưng chỉ nhận lại sự im lặng.
Chương 14: Quân Pháp tiến vào Moskva trống rỗng – Quân Pháp tràn vào Moskva như một đàn ong vào chiếc tổ hoang vắng và bắt đầu hôi của.
Chương 15: Trận đánh nhỏ tại cổng Kremlin – Một vài người dân Nga dũng cảm tự phát cầm súng bắn vào quân Pháp tại cổng Điện Kremlin trước khi bị tiêu diệt.
Chương 16: Thành phố Moskva bắt đầu bốc cháy – Những ngọn lửa đầu tiên bùng phát khắp Moskva do hôi của và sự bất cẩn của binh lính Pháp.
Chương 17: Pierre cứu Sĩ quan Pháp Ramballe – Binh sĩ Pháp Ramballe đi lạc vào nhà Pierre; Pierre cứu Ramballe khỏi người điên và hai người uống rượu trò chuyện đêm.
Chương 18: Ramballe kể về tình yêu và chiến tranh – Ramballe tâm sự với Pierre về cuộc đời hào hoa của người lính Pháp.
Chương 19: Đoàn xe nhà Rostov nhìn thấy Moskva cháy – Từ xa, gia đình Rostov nhìn thấy bầu trời Moskva rực đỏ trong biển lửa.
Chương 20: Natasha phát hiện ra Andrei – Tại điểm dừng chân Mytishchi, Natasha nghe tin Andrei đang nằm ở phòng bên.
Chương 21: Cuộc gặp đêm giữa Natasha và Andrei – Natasha lén vào phòng Andrei, quỳ xuống khóc nức nở xin lỗi. Andrei mỉm cười tha thứ và nắm chặt tay cô.
Chương 22: Tình yêu thanh thản của Andrei và Natasha – Andrei và Natasha tìm lại sự hòa hợp và hạnh phúc thuần khiết nhất bên nhau.
Chương 23: Pierre lang thang trong thành phố cháy – Pierre mang theo con dao, đi dọc các con phố Moskva để tìm cơ hội ám sát Napoléon.
Chương 24: Pierre cứu một đứa trẻ khỏi ngôi nhà cháy – Pierre quên mất ý định ám sát khi lao vào một ngôi nhà đang cháy xối xả để cứu một bé gái.
Chương 25: Pierre bảo vệ người phụ nữ Armenia – Pierre đứng ra đánh nhau với hai tên lính Pháp đang sàm sỡ một phụ nữ Armenia trên đường.
Chương 26: Pierre bị quân Pháp bắt giữ – Tuần tra Pháp ập đến bắt giữ Pierre với cáo buộc là kẻ đốt nhà và nghi can ám sát.
Chương 27: Pierre bị giam cùng các tù nhân Nga – Pierre bị tống vào ngục tối, đối mặt với tương lai mờ mịt.
Chương 28: Kutuzov nhận tin Moskva cháy – Kutuzov đau đớn khi nhận tin Moskva bị thiêu rụi nhưng tin rằng đây là khởi đầu cho sự sụp đổ của Napoléon.
Chương 29: Thái độ của Napoléon trước Moskva cháy – Napoléon ngỡ ngàng và tức giận trước sự cuồng nhiệt tiêu thổ của người dân Nga.
Chương 30: Tình cảnh Andrei ngày càng yếu – Vết thương của Andrei ngày càng trầm trọng, nhưng tâm hồn chàng vô cùng thanh thản bên Natasha.
Chương 31: Sự tận tụy của Natasha – Natasha túc trực bên giường bệnh Andrei ngày đêm không chớp mắt.
Chương 32: Marya đến thăm Andrei – Công chúa Marya tìm đến đoàn xe nhà Rostov để gặp lại anh trai lần cuối.
Chương 33: Cái chết cận kề của Andrei – Andrei dần chìm vào trạng thái mê cảm, cảm nhận sự giải thoát của tâm hồn khỏi thể xác.
Chương 34: Sự chuẩn bị cho sự ra đi – Andrei mỉm cười giã biệt Natasha và Marya, sẵn sàng bước qua ranh giới của sự sống và cái chết
Tập 4
PHẦN 1: Tàn phá ở Moskva, Sự hy sinh của Andrei & Pierre trong tù (Chương 1 – 16)
Chương 1: Salon của Anna Scherer ở Sankt-Peterburg – Dù Moskva chìm trong biển lửa, salon của Anna Scherer vẫn diễn ra với những lời bàn tán chính trị hời hợt, giả dối và xa rời thực tế.
Chương 2: Lá thư của Nga hoàng gửi Kutuzov – Giới thượng lưu bàn tán về lá thư của Nga hoàng Alexander I, khẳng định quyết tâm không ký hòa ước với Napoléon.
Chương 3: Tin tức Moskva bị tàn phá dội về – Tin tức về sự tàn phá của Moskva lan tới Sankt-Peterburg, gây xôn xao và hoang mang trong giới quý tộc.
Chương 4: Thái độ của Nikolai Rostov tại Penza – Nikolai Rostov đi thu mua ngựa ở Penza, tận hưởng không khí yên bình và gặp lại Công chúa Marya.
Chương 5: Pierre bị xét xử trước tòa án quân sự Pháp – Pierre bị đưa ra thẩm vấn cùng nhiều tù nhân Nga với cáo buộc đốt phá thành phố.
Chương 6: Cuộc đối mắt giữa Pierre và Tướng Davout – Trong khoảnh khắc đối mắt lạnh lùng với Tướng Davout, Pierre nhận ra sợi dây liên kết nhân tính đánh thức sự sống giữa hai con người.
Chương 7: Pierre bị dẫn ra pháp trường – Pierre cùng các tù nhân bị giải ra quảng trường chuẩn bị cho buổi hành quyết.
Chương 8: Cảnh tượng năm tù nhân bị bắn – Pierre bàng hoàng chứng kiến 5 tù nhân Nga bị bắn chết. Niềm tin của ông vào trật tự thế giới và Chúa trời hoàn toàn sụp đổ.
Chương 9: Pierre bị tống vào tù ngục – Được tha chết vào phút chót, Pierre bị đưa về nhà tù dã chiến trong trạng thái kiệt quệ tinh thần.
Chương 10: Cuộc gặp gỡ Platon Karataev – Trong tù, Pierre gặp Platon Karataev – một binh lính nông dân giản dị, hiền lành và yêu thương vạn vật.
Chương 11: Trí tuệ bình dân của Karataev – Karataev chia sẻ những câu chuyện đời giản dị, triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên, giúp Pierre tìm lại sự bình yên nội tại.
Chương 12: Marya đến Mytishchi gặp Andrei – Công chúa Marya tìm đến điểm dừng chân của gia đình Rostov để gặp lại anh trai Andrei đang hấp hối.
Chương 13: Tình cảnh trầm trọng của Andrei – Marya và Natasha cùng nhau túc trực, chăm sóc Andrei trong những ngày cuối đời.
Chương 14: Sự biến chuyển tâm linh của Andrei – Andrei dần rời xa những vương vấn trần thế, chìm vào trạng thái thanh thản và đón nhận tình yêu thương vô điều kiện.
Chương 15: Giấc mơ về cái chết – Andrei trải qua một giấc mơ mang tính biểu tượng về "Cái chết bước qua cánh cửa" và nhận ra cái chết chỉ là sự thức tỉnh của tâm hồn.
Chương 16: Cái chết thanh thản của Andrei Bolkonsky – Andrei trút hơi thở cuối cùng trong sự tiếc thương nhưng thanh thản của Natasha và Marya.
PHẦN 2: Trận Tarutino & Sự rút lui thảm hại của quân Pháp (Chương 1 – 19)
Chương 1: Triết lý về chiến tranh du kích – Tolstoy luận giải về tính chất của cuộc chiến tranh nhân dân: không có quy luật quân sự nào cản được "gậy gộc của nhân dân" giáng xuống kẻ xâm lược.
Chương 2: Sự bất lực của Napoléon tại Moskva – Napoléon gửi thư đề nghị hòa giải nhưng bị Alexander I từ chối, Đại quân Pháp rơi vào tình trạng kỷ luật tan rã.
Chương 3: Kutuzov bảo toàn quân đội ở Tarutino – Kutuzov kiên trì dưỡng sức cho quân đội Nga tại doanh trại Tarutino, né tránh các trận đánh lớn không cần thiết.
Chương 4: Kế hoạch tấn công Tarutino của giới sĩ quan – Các sĩ quan trẻ và tướng lĩnh Nga nóng lòng đòi tấn công quân Pháp tại Tarutino.
Chương 5: Diễn biến trận Tarutino – Trận đánh Tarutino diễn ra trong sự hỗn loạn của cả hai bên nhưng quân Nga vẫn giành chiến thắng, buộc Napoléon phải rút khỏi Moskva.
Chương 6: Napoléon phát lệnh rút quân – Nhận thấy nguy cơ bị cô lập, Napoléon chính thức ra lệnh cho Đại quân rút khỏi Moskva.
Chương 7: Sự biến đổi của Đại quân Pháp – Đoàn quân Pháp rút lui biến thành một đoàn người hỗn loạn, mang theo vô số đồ đạc hôi của nặng nề.
Chương 8: Pierre trên hành trình tù nhân – Pierre cùng đoàn tù nhân bị áp giải đi theo cuộc rút quân của Pháp trong thời tiết bắt đầu giá lạnh.
Chương 9: * Pierre tìm thấy sự tự do trong ngục tù* – Nhờ triết lý của Karataev, Pierre nhận ra thể xác bị giam cầm nhưng tâm hồn ông hoàn toàn tự do.
Chương 10: Sự kiệt sức của Karataev – Đuổi theo đoàn quân rút lui vội vã, Platon Karataev bị bệnh nặng và không thể bước tiếp.
Chương 11: Tên lính Pháp bắn Karataev – Karataev bị tên lính Pháp bắn chết bên đường khi gục ngã. Pierre nghe thấy tiếng súng nhưng không ngoảnh lại, giữ trọn hình ảnh Karataev trong tim.
Chương 12: Giấc mơ về quả cầu nước của Pierre – Pierre mơ thấy một quả cầu nước lung linh – biểu tượng cho sự hòa nhập của mỗi cá nhân vào dòng chảy vĩ đại của vũ trụ.
Chương 13: Trận đánh Vyazma – Quân Nga truy kích quân Pháp tại Vyazma, khiến hàng ngũ quân Pháp càng thêm tan rã.
Chương 14: Thời tiết mùa đông khắc nghiệt ập đến – Băng tuyết và cái lạnh cắt da của mùa đông Nga giáng đòn quyết định xuống Đại quân Pháp.
Chương 15: Napoléon bỏ lại quân đội – Sự hoảng loạn bao trùm, các sĩ quan Pháp chỉ còn biết tự cứu lấy mình.
Chương 16: Kutuzov kiên trì chiến thuật truy kích nhẹ – Kutuzov cản trở những kế hoạch tấn công liều lĩnh của cấp dưới, chỉ duy trì áp lực để quân Pháp tự tan rã.
Chương 17: Tình cảnh thảm hại của binh lính Pháp – Quân Pháp chết rét, chết đói hàng loạt dọc con đường rút lui Smolensk.
Chương 18: Sự tàn khốc của chiến trường hậu chiến – Bức tranh đau thương về những xác người và ngựa đóng băng trên tuyết trắng.
Chương 19: Tầm vóc của Tướng Kutuzov – Tolstoy ngợi ca Kutuzov như một vị tướng nhân đạo, không chạy theo vinh quang cá nhân mà chỉ muốn bảo vệ máu xương binh lính.
PHẦN 3: Chiến tranh du kích, Sự hy sinh của Petya & Pierre được giải cứu (Chương 1 – 19)
Chương 1: Sức mạnh của các đội du kích – Tolstoy mô tả hình thức chiến tranh du kích nhỏ lẻ nhưng vô cùng hiệu quả của người dân và sĩ quan Nga.
Chương 4: Ghé thăm nhà "Ông chú" – Sau cuộc săn, anh em nhà Rostov ghé thăm nhà "Ông chú" (một quý tộc nông thôn giản dị).
Chương 5: Bữa ăn đậm chất dân dã – Họ thưởng thức bữa ăn nông thôn ấm áp và nghe tiếng đàn balalaika thánh thót của người gia nhân.
Chương 6: Điệu múa Nga của Natasha – Natasha tự nhiên đứng dậy nhảy điệu múa dân gian Nga. Sự hòa quyện bản năng của cô với tâm hồn dân tộc làm tất cả ngỡ ngàng.
Chương 7: Trở về Otradnoye – Anh em Rostov trở về nhà trong đêm, đong đầy những kỉ niệm đẹp đẽ về văn hóa làng quê.
Chương 8: Khủng hoảng tài chính trầm trọng – Bà Báo tước giục Nikolai kết hôn với Julie Karagina (nay giàu có) để cứu gia đình, nhưng Nikolai kiên quyết từ chối.
Chương 9: Đêm Giáng sinh hóa trang – Mùa đông, giới trẻ nhà Rostov tổ chức chơi trò hóa trang, mặc trang phục kỳ lạ đi thăm các nhà xóm giềng.
Chương 10: Hành trình trên tuyết đêm – Đoàn xe ngựa hóa trang lao đi trong đêm tuyết huyền ảo, tràn ngập tiếng cười và niềm vui tuổi trẻ.
Chương 11: Nikolai nhận ra tình yêu với Sonya – Trong trang phục hóa trang, Nikolai nhìn thấy vẻ đẹp e ấp của Sonya và khẳng định sẽ cưới cô bất chấp sự phản đối của cha mẹ.
Chương 12: Sự xung đột với Bá tước bà – Nikolai thú nhận với mẹ về ý định cưới Sonya, khiến Bá tước bà giận dữ và đe dọa tước quyền thừa kế.
Chương 13: Nikolai trở lại trung đoàn – Đầu năm 1811, Nikolai rời Otradnoye trở lại đơn vị trong sự bế tắc chưa giải quyết được về chuyện hôn nhân.
PHẦN 5: Bi kịch Anatole Kuragin & Pierre thấu cảm (Chương 1 – 22)
Chương 1: Lão Công tước Bolkonsky chuyển đến Moskva – Lão Công tước đưa Marya đến Moskva. Tính khí ông ngày càng khắc nghiệt và công khai ưu ái cô Bourienne để nhạo báng con gái.
Chương 2: Marya đau đớn vì thái độ của cha – Marya chịu đựng sự dối dằn của cha trong sự nhẫn nại Tôn giáo.
Chương 3: Gia đình Rostov đến Moskva – Natasha cùng cha đến Moskva chuẩn bị cho đám cưới sắp tới và mong mỏi Andrei trở về.
Chương 4: Cuộc thăm viếng nhà Bolkonsky thất bại – Natasha đến thăm nhà Bolkonsky nhưng bị Lão Công tước tiếp đón lạnh nhạt và Marya xa cách, khiến cô bị tổn thương sâu sắc.
Chương 5: Natasha rơi vào hụt hẫng – Trở về nhà, Natasha hoang mang, tức giận và cảm thấy tình yêu với Andrei bị rạn nứt.
Chương 6: Natasha đi xem kịch tại Nhà hát – Natasha cùng gia đình đến nhà hát kịch Moskva và trở thành tâm điểm chú ý.
Chương 7: Sự xuất hiện của Anatole Kuragin – Anatole Kuragin (anh trai Hélène) xuất hiện tại nhà hát với vẻ hào hoa, ăn chơi xả xỉ.
Chương 8: Anatole tiếp cận Natasha – Nhờ sự môi giới của Hélène, Anatole đến hộp xem kịch trò chuyện và mê hoặc Natasha bằng những lời tán tụng táo bạo.
Chương 9: Natasha bị lung lay – Trong sự cô đơn và tổn thương, Natasha bị choáng ngợp bởi sự tấn công dồn dập của Anatole.
Chương 10: Buổi dạ hội tại nhà Hélène – Natasha đến dự tiệc nhà Hélène và bị Anatole ôm hôn, buông lời thề nguyện tình yêu.
Chương 11: Lá thư tình của Anatole – Anatole (qua sự giúp sức của Dolokhov) viết thư dụ dỗ Natasha bỏ trốn cùng hắn để kết hôn bí mật (dù hắn đã có vợ ở Ba Lan).
Chương 12: Natasha quyết định bỏ trốn – Ngây thơ tin vào tình yêu của Anatole, Natasha viết thư hủy hôn ước gửi cho Marya (em Andrei) và chuẩn bị hành lý bỏ trốn.
Chương 13: Kế hoạch bỏ trốn bị lộ – Đêm bỏ trốn, Sonya phát hiện điểm bất thường và báo cho bà Akhrosimova (chủ nhà ở Moskva) ngăn chặn kịp thời.
Chương 14: Anatole tẩu thoát – Anatole và Dolokhov chạy trốn thất bại, Anatole nhanh chân tẩu thoát khỏi Moskva.
Chương 15: Natasha sụp đổ tinh thần – Bị bóc trần sự thật rằng Anatole đã có vợ, Natasha rơi vào tuyệt vọng, uống thuốc độc tự tử nhưng được cứu sống.
Chương 16: Pierre can thiệp vào vụ việc – Pierre được bà Akhrosimova mời đến giúp đỡ. Ông phẫn nộ trước hành vi bỉ tiện của Anatole.
Chương 17: Pierre đuổi Anatole khỏi Moskva – Pierre tìm gặp Anatole, đe dọa và ép hắn phải trao lại toàn bộ thư từ rồi biến mất khỏi Moskva ngay lập tức.
Chương 18: Andrei trở về Moskva – Andrei trở về, nhận lại thư hủy hôn của Natasha từ Pierre. Andrei giữ vẻ kiêu hãnh lạnh lùng nhưng tổn thương sâu sắc.
Chương 19: Pierre trả lại kỷ vật cho Natasha – Pierre đến gặp Natasha để chuyển lời hủy ước chính thức từ Andrei.
Chương 20: Sự xúc động của Pierre trước Natasha – Nhìn thấy sự tiều tụy, ăn hận tột cùng của Natasha, Pierre dâng trào lòng thương cảm sâu sắc.
Chương 21: Lời thú nhận chân thành của Pierre – Pierre an ủi Natasha và thốt lên: "Nếu tôi không phải là tôi, mà là người tự do... tôi sẽ quỳ xuống xin tay và tình yêu của cô!".
Chương 22: Sao chổi năm 1812 – Pierre đi về trong đêm mùa đông, ngước nhìn Sao chổi năm 1812 rực rỡ trên bầu trời. Ông cảm nhận một thời đại mới đang đến và niềm hy vọng tái sinh bừng sáng trong tâm hồn.
Tập 3
PHẦN 1: Chiến tranh bùng nổ & Bức tranh hậu phương (Chương 1 – 23)
Chương 1: Triết lý về nguyên nhân chiến tranh – Tolstoy mở đầu bằng nhận định triết học: Cuộc chiến 1812 bùng nổ không phải do ý chí đơn độc của Napoléon hay Alexander I, mà do vô số quy luật tất yếu và hành vi của hàng triệu con người cấu thành.
Chương 2: Quân Pháp vượt sông Niemen – Tháng 6/1812, Napoléon phát lệnh cho Đại quân vượt sông Niemen tiến vào Nga. Binh lính Pháp hăng hái cuồng nhiệt, sẵn sàng lao xuống sông chìm nghỉm chỉ để tỏ lòng trung thành.
Chương 3: Napoléon ở bờ sông Niemen – Napoléon tự hào quan sát quân đội hùng hậu của mình, hoàn toàn tự tin vào một chiến thắng nhanh chóng và dễ dàng.
Chương 4: Nga hoàng Alexander I nhận tin xâm lược – Nga hoàng đang dự tiệc dạ hội ở Wilno thì nhận tin quân Pháp đã vượt biên giới. Ông kiên quyết không đàm phán chừng nào còn một tên lính Pháp trên đất Nga.
Chương 5: Sứ mệnh của Balashev – Nga hoàng cử Tướng Balashev mang thư đến gặp Napoléon để đề nghị rút quân trong hòa bình.
Chương 6: Balashev đi qua các chặng đường quân Pháp – Balashev chứng kiến sự kiêu ngạo, trật tự và quy mô khủng khiếp của bộ máy quân sự Pháp.
Chương 7: Cuộc gặp giữa Balashev và Napoléon – Napoléon tiếp Balashev bằng thái độ ngông cuồng, hạ thấp quân đội Nga và khoe khoang sức mạnh. Sứ mệnh hòa bình hoàn toàn thất bại.
Chương 8: Andrei đi tìm Anatole Kuragin – Muốn quên đi bi kịch tình yêu, Andrei trở lại quân ngũ và lùng kiếm Anatole Kuragin khắp nơi để thách đấu súng nhưng không gặp.
Chương 9: Andrei đến doanh trại Drissa – Andrei đến đại bản doanh Drissa và chứng kiến sự bất đồng, chia rẽ gay gắt giữa 9 phe phái sĩ quan Nga về chiến thuật chống Pháp.
Chương 10: Hội nghị quân sự tại Drissa – Andrei tham dự cuộc họp quân sự và nhận ra sự bất lực, lý thuyết xa rời thực tế của các tướng lĩnh quý tộc.
Chương 11: Andrei xin xuống đơn vị chiến đấu – Thất vọng trước Bộ Tổng tham mưu, Andrei xin rút khỏi công việc sĩ quan phụ tá để xuống trực tiếp làm Trung tá chỉ huy một trung đoàn bộ binh.
Chương 12: Nikolai Rostov tại chiến trường Bêlorussia – Nikolai Rostov cùng trung đoàn Hussar tham gia các trận đánh lui quân ở Ostrovna.
Chương 13: Trận đánh Ostrovna và chiến công của Nikolai – Nikolai dũng cảm dẫn đầu đợt tấn công kỵ binh, bắt sống một sĩ quan Pháp và được thưởng Huân chương Chữ thập Thánh George.
Chương 14: Sự dằn xé của Nikolai sau chiến công – Dù được ngợi khen, Nikolai cảm thấy hoang mang và thương cảm cho người lính Pháp trẻ tuổi mà mình vừa bắt sống.
Chương 15: Petya Rostov đòi nhập ngũ – Ở Moskva, cậu em út Petya Rostov (16 tuổi) kiên quyết đòi bỏ học để gia nhập quân đội chống Pháp.
Chương 16: Natasha hồi phục tâm hồn – Nhờ tình yêu thương của gia đình và niềm tin Tôn giáo, Natasha dần khôi phục sức khỏe và gạt bỏ ý định tự sát.
Chương 17: Tình cảm thầm lặng của Pierre – Pierre thường xuyên đến thăm nhà Rostov, âm thầm theo dõi và an ủi Natasha nhưng cố nén giữ tình cảm trong lòng.
Chương 18: Không khí sục sôi ở Moskva – Tuyên ngôn của Nga hoàng kêu gọi lòng yêu nước lan tới Moskva. Giới quý tộc và thương gia nô nức quyên góp tiền của, gia nhân cho chiến tranh.
Chương 19: Petya đi xem Nga hoàng xuất hiện – Petya Chen lấn trong đám đông ở Điện Kremlin để nhìn thấy Nga hoàng Alexander I và càng thêm quyết tâm ra mặt trận.
Chương 20: Bữa tiệc quyên góp tại Hội đồng Quý tộc – Giới quý tộc Moskva họp mặt, Lão Bá tước Rostov đăng ký cho Petya nhập ngũ và quyên góp tài sản cho quân đội.
Chương 21: Pierre phát biểu tại cuộc họp quý tộc – Pierre cố gắng kêu gọi sự tỉnh táo và cải cách, nhưng bài phát biểu của ông bị đè bẹp bởi làn sóng cuồng nhiệt yêu nước.
Chương 22: Pierre quyết định đóng góp trung đoàn – Bị cuốn theo không khí chung, Pierre tuyên bố sẽ tự bỏ tiền túi tài trợ toàn bộ cho một trung đoàn dân quân.
Chương 23: Cảnh tượng hào hùng hậu phương – Mọi tầng lớp nhân dân Nga từ quý tộc đến nông dân đều sục sôi chuẩn bị cho cuộc chiến sinh tử.
PHẦN 2: Trận Smolensk, Bi kịch Đồi Trọc & Đại chiến Borodino (Chương 1 – 39)
Chương 1: Thành Smolensk bị tấn công – Quân Pháp tiến đến Smolensk. Dân chúng và quân đội Nga thiêu rụi tài sản rồi rút lui, thực hiện chiến thuật "tiêu thổ".
Chương 2: Andrei chứng kiến thành Smolensk cháy – Andrei đi qua Smolensk, nhìn thấy thành phố chìm trong biển lửa và càng thêm căm thù quân xâm lược.
Chương 3: Tình hình ở trang xá Đồi Trọc – Lão Công tước Bolkonsky không tin quân Pháp sẽ tiến sâu vào đất Nga và từ chối di tản.
Chương 4: Lão Công tước bị đột quỵ – Nhận tin Smolensk thất thủ, Lão Công tước bị sốc nặng và lên cơn đột quỵ.
Chương 5: Cái chết của Lão Công tước Bolkonsky – Trên giường bệnh, Lão Công tước nhận ra tình yêu thương sâu sắc dành cho Marya trước khi trút hơi thở cuối cùng.
Chương 6: Sự hoang mang của Công chúa Marya – Sau cái chết của cha, Marya phải một mình lo liệu di tản trong khi quân Pháp đã đến rất gần.
Chương 7: Nông nô Bogucharovo nổi dậy – Nông nô ở trang xá Bogucharovo bị kẻ xấu kích động, bao vây không cho xe của Marya rời đi.
Chương 8: Nikolai Rostov tình cờ xuất hiện – Nikolai đi thu mua ngựa cho trung đoàn thì ghé qua Bogucharovo.
Chương 9: Nikolai giải cứu Công chúa Marya – Nikolai kiên quyết trấn áp đám nông nô nổi loạn, bảo vệ và mở đường cho Marya di tản an toàn.
Chương 10: Tình cảm nảy nở giữa Nikolai và Marya – Cuộc gặp gỡ định mệnh gieo vào lòng Nikolai và Marya sự trân trọng và những rung động sâu sắc.
Chương 11: Andrei gặp lại Nikolai – Andrei gặp Nikolai ở đơn vị, hai người trò chuyện về gia đình và cuộc giải cứu Marya.
Chương 12: Tướng Kutuzov làm Tổng chỉ huy – Trước sự tháo chạy liên tục, Nga hoàng bổ nhiệm Tướng Kutuzov làm Tổng chỉ huy toàn bộ quân đội Nga.
Chương 13: Kutuzov đến quân đội tại Tsarevo-Zaimishche – Binh lính và sĩ quan Nga vỡ òa vui mừng khi Kutuzov đến chỉ huy.
Chương 14: Andrei gặp Kutuzov – Kutuzov mời Andrei làm sĩ quan phụ tá nhưng Andrei từ chối để ở lại trực tiếp chỉ huy trung đoàn bộ binh.
Chương 15: Pierre rời Moskva ra chiến trường – Pierre quyết định rời Moskva, ra tận chiến trường Borodino để chứng kiến cuộc đại chiến.
Chương 16: Pierre trên đường đến Borodino – Pierre gặp những đoàn thương binh và dân quân nông dân đang đào hầm đồn bốt với tinh thần quả cảm.
Chương 17: Pierre quan sát địa hình Borodino – Pierre đứng trên đồi cao ngắm nhìn toàn cảnh chiến trường Borodino trước giờ G.
Chương 18: Cuộc rước tượng Đức Mẹ Smolensk – Toàn thể binh lính và Kutuzov quỳ xuống trước tượng Đức Mẹ, cầu nguyện cho chiến thắng của dân tộc.
Chương 19: Pierre gặp Boris Drubetskoy – Boris giải thích cho Pierre về sơ đồ chiến thuật và vị trí của các đơn vị.
Chương 20: Pierre gặp lại Andrei trước đêm đại chiến – Pierre đến thăm Andrei tại đồn bốt. Andrei mệt mỏi nhưng kiên định.
Chương 21: Triết lý chiến thắng của Andrei – Andrei nói với Pierre rằng chiến thắng không nằm ở sơ đồ tác chiến mà ở "khí thế và lòng yêu nước của người lính".
Chương 22: Đêm trước trận đánh của Napoléon – Napoléon ngắm bức chân dung con trai được gửi từ Paris sang và tự tin duyệt lại kế hoạch tác chiến.
Chương 23: Mệnh lệnh ngày của Napoléon – Napoléon đọc lời kêu gọi binh lính Pháp trước giờ ra trận.
Chương 24: Napoléon quan sát trận đánh – Sáng ngày 26/08/1812, Napoléon đứng trên đồi Shevardino chỉ huy cuộc tấn công.
Chương 25: Tiếng pháo mở màn trận Borodino – Trận đại chiến rung chuyển đất trời chính thức nổ ra.
Chương 26: Pierre đi vào pháo đài Raevsky – Ngơ ngác giữa làn đạn, Pierre vô tình đi vào trung tâm pháo đài Raevsky – nơi hứng chịu mưa đạn tàn khốc nhất.
Chương 27: Sự dũng cảm của người lính pháo binh Nga – Pierre chứng kiến tinh thần dũng cảm, điềm tĩnh lạ kỳ của những người lính nông dân trong pháo đài.
Chương 28: Pháo đài Raevsky bị thất thủ và giằng co – Quân Pháp tràn vào pháo đài, Pierre hoảng hốt vật lộn với một tên lính Pháp trước khi quân Nga phản công giành lại.
Chương 29: Sự bế tắc của Napoléon – Napoléon ngỡ ngàng khi thấy các đợt đợt sóng tấn công liên tục bị quân Nga cản phá kiên cường.
Chương 30: Tổn thất kinh hoàng của hai bên – Trận đánh biến thành cối xay thịt đẫm máu nhất lịch sử.
Chương 31: Trung đoàn của Andrei hứng chịu mưa đạn – Trung đoàn Andrei đứng làm lực lượng dự bị, hứng chịu bom đạn mà không được nổ súng đánh trả.
Chương 32: Andrei bị thương nặng – Một quả lựu đạn rơi ngay chân Andrei; chàng không cúi xuống né tránh và bị mảnh vỡ găm sâu vào bụng.
Chương 33: Andrei ở trạm y tế quân y – Andrei được đưa vào trạm phẫu thuật dã chiến trong tình trạng nguy kịch.
Chương 34: Cuộc gặp gỡ Anatole Kuragin trên bàn mổ – Nằm bên cạnh Andrei là Anatole Kuragin đang bị cưa mất một chân. Andrei khóc vì lòng thương hại và sự tha thứ vị tha dành cho kẻ thù.
Chương 35: Napoléon hoang mang trước kết quả – Cuối ngày, Napoléon nhận ra quân đội Pháp đã bị tổn thương nặng nề về mặt tinh thần.
Chương 36: Kutuzov giữ vững khí thế – Kutuzov khẳng định quân Nga đã chiến thắng và ra lệnh chuẩn bị cho đợt chiến đấu tiếp theo.
Chương 37: Quân Nga rút lui bảo toàn lực lượng – Đêm xuống, nhận thấy tổn thất quá nửa, Kutuzov ra lệnh rút lui chiến thuật.
Chương 38: Thảm kịch nhân loại tại Borodino – Hàng chục ngàn xác chết nằm rải rác trên cánh đồng Borodino sau một ngày chém giết.
Chương 39: Ý nghĩa lịch sử của trận Borodino – Tolstoy khẳng định trận Borodino là chiến thắng đạo đức vĩ đại của quân dân Nga, đè bẹp sức mạnh tinh thần của Napoléon.
PHẦN 3: Moskva thất thủ, Thành phố bốc cháy & Tình yêu tái sinh (Chương 1 – 34)
Chương 1: Kutuzov và quyết định rút khỏi Moskva – Quân Nga rút về sát cửa ngõ Moskva. Kutuzov triệu tập hội nghị quân sự.
Chương 2: Hội nghị Fili – Tại căn nhà gỗ ở Fili, Kutuzov đau đớn ra lệnh bỏ Moskva mà không giao chiến để bảo toàn quân đội.
Chương 3: Sự tháo chạy của người dân Moskva – Người dân Moskva rủ nhau bỏ thành phố di tản, biến Moskva thành một cố đô trống rỗng.
Chương 4: Pierre trở lại Moskva – Sau trận Borodino, Pierre ngơ ngác trở về Moskva và trốn trong nhà người bạn Bazdeev đã mất.
Chương 5: Pierre nảy ra ý định ám sát Napoléon – Pierre giải được một con số huyền bí và tin rằng số phận giao cho ông sứ mệnh ở lại Moskva để ám sát Napoléon.
Chương 6: Cuộc di tản của gia đình Rostov – Gia đình Rostov vội vã thu gom tài sản đồ sộ chuẩn bị tháo chạy khỏi Moskva.
Chương 7: Thương binh Nga tràn vào sân nhà Rostov – Hàng chục thương binh xin tạm trú tại sân nhà Rostov.
Chương 8: Natasha đòi nhường xe cho thương binh – Natasha nổi giận, kiên quyết bắt cha mẹ dỡ bỏ toàn bộ tài sản để lấy xe chở thương binh tản cư.
Chương 9: Hành động cao đẹp của nhà Rostov – Lão Bá tước Rostov đồng ý với Natasha, dỡ bỏ đồ đạc để chất thương binh lên xe.
Chương 10: Andrei nằm trên xe thương binh nhà Rostov – Natasha không hay biết rằng Andrei (đang bị thương nặng) cũng nằm trong đoàn xe thương binh được nhà cô cứu giúp.
Chương 11: Gia đình Rostov rời Moskva – Đoàn xe nhà Rostov rời Moskva đúng lúc quân Pháp bắt đầu tiến vào thành phố.
Chương 12: Pierre cải trang thành dân thường – Pierre mua bộ quần áo nông dân, thủ sẵn một con dao nhọn và ẩn nấp trong thành phố.
Chương 13: Napoléon đứng trên đồi Poklonnaya – Napoléon nhìn xuống Moskva, chờ đợi đoàn đại biểu thành phố ra dâng chìa khóa nhưng chỉ nhận lại sự im lặng.
Chương 14: Quân Pháp tiến vào Moskva trống rỗng – Quân Pháp tràn vào Moskva như một đàn ong vào chiếc tổ hoang vắng và bắt đầu hôi của.
Chương 15: Trận đánh nhỏ tại cổng Kremlin – Một vài người dân Nga dũng cảm tự phát cầm súng bắn vào quân Pháp tại cổng Điện Kremlin trước khi bị tiêu diệt.
Chương 16: Thành phố Moskva bắt đầu bốc cháy – Những ngọn lửa đầu tiên bùng phát khắp Moskva do hôi của và sự bất cẩn của binh lính Pháp.
Chương 17: Pierre cứu Sĩ quan Pháp Ramballe – Binh sĩ Pháp Ramballe đi lạc vào nhà Pierre; Pierre cứu Ramballe khỏi người điên và hai người uống rượu trò chuyện đêm.
Chương 18: Ramballe kể về tình yêu và chiến tranh – Ramballe tâm sự với Pierre về cuộc đời hào hoa của người lính Pháp.
Chương 19: Đoàn xe nhà Rostov nhìn thấy Moskva cháy – Từ xa, gia đình Rostov nhìn thấy bầu trời Moskva rực đỏ trong biển lửa.
Chương 20: Natasha phát hiện ra Andrei – Tại điểm dừng chân Mytishchi, Natasha nghe tin Andrei đang nằm ở phòng bên.
Chương 21: Cuộc gặp đêm giữa Natasha và Andrei – Natasha lén vào phòng Andrei, quỳ xuống khóc nức nở xin lỗi. Andrei mỉm cười tha thứ và nắm chặt tay cô.
Chương 22: Tình yêu thanh thản của Andrei và Natasha – Andrei và Natasha tìm lại sự hòa hợp và hạnh phúc thuần khiết nhất bên nhau.
Chương 23: Pierre lang thang trong thành phố cháy – Pierre mang theo con dao, đi dọc các con phố Moskva để tìm cơ hội ám sát Napoléon.
Chương 24: Pierre cứu một đứa trẻ khỏi ngôi nhà cháy – Pierre quên mất ý định ám sát khi lao vào một ngôi nhà đang cháy xối xả để cứu một bé gái.
Chương 25: Pierre bảo vệ người phụ nữ Armenia – Pierre đứng ra đánh nhau với hai tên lính Pháp đang sàm sỡ một phụ nữ Armenia trên đường.
Chương 26: Pierre bị quân Pháp bắt giữ – Tuần tra Pháp ập đến bắt giữ Pierre với cáo buộc là kẻ đốt nhà và nghi can ám sát.
Chương 27: Pierre bị giam cùng các tù nhân Nga – Pierre bị tống vào ngục tối, đối mặt với tương lai mờ mịt.
Chương 28: Kutuzov nhận tin Moskva cháy – Kutuzov đau đớn khi nhận tin Moskva bị thiêu rụi nhưng tin rằng đây là khởi đầu cho sự sụp đổ của Napoléon.
Chương 29: Thái độ của Napoléon trước Moskva cháy – Napoléon ngỡ ngàng và tức giận trước sự cuồng nhiệt tiêu thổ của người dân Nga.
Chương 30: Tình cảnh Andrei ngày càng yếu – Vết thương của Andrei ngày càng trầm trọng, nhưng tâm hồn chàng vô cùng thanh thản bên Natasha.
Chương 31: Sự tận tụy của Natasha – Natasha túc trực bên giường bệnh Andrei ngày đêm không chớp mắt.
Chương 32: Marya đến thăm Andrei – Công chúa Marya tìm đến đoàn xe nhà Rostov để gặp lại anh trai lần cuối.
Chương 33: Cái chết cận kề của Andrei – Andrei dần chìm vào trạng thái mê cảm, cảm nhận sự giải thoát của tâm hồn khỏi thể xác.
Chương 34: Sự chuẩn bị cho sự ra đi – Andrei mỉm cười giã biệt Natasha và Marya, sẵn sàng bước qua ranh giới của sự sống và cái chết
Tập 4
PHẦN 1: Tàn phá ở Moskva, Sự hy sinh của Andrei & Pierre trong tù (Chương 1 – 16)
Chương 1: Salon của Anna Scherer ở Sankt-Peterburg – Dù Moskva chìm trong biển lửa, salon của Anna Scherer vẫn diễn ra với những lời bàn tán chính trị hời hợt, giả dối và xa rời thực tế.
Chương 2: Lá thư của Nga hoàng gửi Kutuzov – Giới thượng lưu bàn tán về lá thư của Nga hoàng Alexander I, khẳng định quyết tâm không ký hòa ước với Napoléon.
Chương 3: Tin tức Moskva bị tàn phá dội về – Tin tức về sự tàn phá của Moskva lan tới Sankt-Peterburg, gây xôn xao và hoang mang trong giới quý tộc.
Chương 4: Thái độ của Nikolai Rostov tại Penza – Nikolai Rostov đi thu mua ngựa ở Penza, tận hưởng không khí yên bình và gặp lại Công chúa Marya.
Chương 5: Pierre bị xét xử trước tòa án quân sự Pháp – Pierre bị đưa ra thẩm vấn cùng nhiều tù nhân Nga với cáo buộc đốt phá thành phố.
Chương 6: Cuộc đối mắt giữa Pierre và Tướng Davout – Trong khoảnh khắc đối mắt lạnh lùng với Tướng Davout, Pierre nhận ra sợi dây liên kết nhân tính đánh thức sự sống giữa hai con người.
Chương 7: Pierre bị dẫn ra pháp trường – Pierre cùng các tù nhân bị giải ra quảng trường chuẩn bị cho buổi hành quyết.
Chương 8: Cảnh tượng năm tù nhân bị bắn – Pierre bàng hoàng chứng kiến 5 tù nhân Nga bị bắn chết. Niềm tin của ông vào trật tự thế giới và Chúa trời hoàn toàn sụp đổ.
Chương 9: Pierre bị tống vào tù ngục – Được tha chết vào phút chót, Pierre bị đưa về nhà tù dã chiến trong trạng thái kiệt quệ tinh thần.
Chương 10: Cuộc gặp gỡ Platon Karataev – Trong tù, Pierre gặp Platon Karataev – một binh lính nông dân giản dị, hiền lành và yêu thương vạn vật.
Chương 11: Trí tuệ bình dân của Karataev – Karataev chia sẻ những câu chuyện đời giản dị, triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên, giúp Pierre tìm lại sự bình yên nội tại.
Chương 12: Marya đến Mytishchi gặp Andrei – Công chúa Marya tìm đến điểm dừng chân của gia đình Rostov để gặp lại anh trai Andrei đang hấp hối.
Chương 13: Tình cảnh trầm trọng của Andrei – Marya và Natasha cùng nhau túc trực, chăm sóc Andrei trong những ngày cuối đời.
Chương 14: Sự biến chuyển tâm linh của Andrei – Andrei dần rời xa những vương vấn trần thế, chìm vào trạng thái thanh thản và đón nhận tình yêu thương vô điều kiện.
Chương 15: Giấc mơ về cái chết – Andrei trải qua một giấc mơ mang tính biểu tượng về "Cái chết bước qua cánh cửa" và nhận ra cái chết chỉ là sự thức tỉnh của tâm hồn.
Chương 16: Cái chết thanh thản của Andrei Bolkonsky – Andrei trút hơi thở cuối cùng trong sự tiếc thương nhưng thanh thản của Natasha và Marya.
PHẦN 2: Trận Tarutino & Sự rút lui thảm hại của quân Pháp (Chương 1 – 19)
Chương 1: Triết lý về chiến tranh du kích – Tolstoy luận giải về tính chất của cuộc chiến tranh nhân dân: không có quy luật quân sự nào cản được "gậy gộc của nhân dân" giáng xuống kẻ xâm lược.
Chương 2: Sự bất lực của Napoléon tại Moskva – Napoléon gửi thư đề nghị hòa giải nhưng bị Alexander I từ chối, Đại quân Pháp rơi vào tình trạng kỷ luật tan rã.
Chương 3: Kutuzov bảo toàn quân đội ở Tarutino – Kutuzov kiên trì dưỡng sức cho quân đội Nga tại doanh trại Tarutino, né tránh các trận đánh lớn không cần thiết.
Chương 4: Kế hoạch tấn công Tarutino của giới sĩ quan – Các sĩ quan trẻ và tướng lĩnh Nga nóng lòng đòi tấn công quân Pháp tại Tarutino.
Chương 5: Diễn biến trận Tarutino – Trận đánh Tarutino diễn ra trong sự hỗn loạn của cả hai bên nhưng quân Nga vẫn giành chiến thắng, buộc Napoléon phải rút khỏi Moskva.
Chương 6: Napoléon phát lệnh rút quân – Nhận thấy nguy cơ bị cô lập, Napoléon chính thức ra lệnh cho Đại quân rút khỏi Moskva.
Chương 7: Sự biến đổi của Đại quân Pháp – Đoàn quân Pháp rút lui biến thành một đoàn người hỗn loạn, mang theo vô số đồ đạc hôi của nặng nề.
Chương 8: Pierre trên hành trình tù nhân – Pierre cùng đoàn tù nhân bị áp giải đi theo cuộc rút quân của Pháp trong thời tiết bắt đầu giá lạnh.
Chương 9: * Pierre tìm thấy sự tự do trong ngục tù* – Nhờ triết lý của Karataev, Pierre nhận ra thể xác bị giam cầm nhưng tâm hồn ông hoàn toàn tự do.
Chương 10: Sự kiệt sức của Karataev – Đuổi theo đoàn quân rút lui vội vã, Platon Karataev bị bệnh nặng và không thể bước tiếp.
Chương 11: Tên lính Pháp bắn Karataev – Karataev bị tên lính Pháp bắn chết bên đường khi gục ngã. Pierre nghe thấy tiếng súng nhưng không ngoảnh lại, giữ trọn hình ảnh Karataev trong tim.
Chương 12: Giấc mơ về quả cầu nước của Pierre – Pierre mơ thấy một quả cầu nước lung linh – biểu tượng cho sự hòa nhập của mỗi cá nhân vào dòng chảy vĩ đại của vũ trụ.
Chương 13: Trận đánh Vyazma – Quân Nga truy kích quân Pháp tại Vyazma, khiến hàng ngũ quân Pháp càng thêm tan rã.
Chương 14: Thời tiết mùa đông khắc nghiệt ập đến – Băng tuyết và cái lạnh cắt da của mùa đông Nga giáng đòn quyết định xuống Đại quân Pháp.
Chương 15: Napoléon bỏ lại quân đội – Sự hoảng loạn bao trùm, các sĩ quan Pháp chỉ còn biết tự cứu lấy mình.
Chương 16: Kutuzov kiên trì chiến thuật truy kích nhẹ – Kutuzov cản trở những kế hoạch tấn công liều lĩnh của cấp dưới, chỉ duy trì áp lực để quân Pháp tự tan rã.
Chương 17: Tình cảnh thảm hại của binh lính Pháp – Quân Pháp chết rét, chết đói hàng loạt dọc con đường rút lui Smolensk.
Chương 18: Sự tàn khốc của chiến trường hậu chiến – Bức tranh đau thương về những xác người và ngựa đóng băng trên tuyết trắng.
Chương 19: Tầm vóc của Tướng Kutuzov – Tolstoy ngợi ca Kutuzov như một vị tướng nhân đạo, không chạy theo vinh quang cá nhân mà chỉ muốn bảo vệ máu xương binh lính.
PHẦN 3: Chiến tranh du kích, Sự hy sinh của Petya & Pierre được giải cứu (Chương 1 – 19)
Chương 1: Sức mạnh của các đội du kích – Tolstoy mô tả hình thức chiến tranh du kích nhỏ lẻ nhưng vô cùng hiệu quả của người dân và sĩ quan Nga.
Chương 2: Đội du kích của Denisov và Dolokhov – Denisov và Dolokhov phối hợp chỉ huy một đội du kích chuyên tập kích các đoàn xe áp giải của Pháp.
Chương 3: Petya Rostov gia nhập đội du kích – Petya Rostov (16 tuổi) hăng hái xung phong gia nhập đội của Denisov với trái tim tràn đầy nhiệt huyết tuổi trẻ.
Chương 4: Petya gặp lại Denisov – Denisov lo lắng cho sự an toàn của Petya nhưng không thể ngăn cản sự dũng cảm ngây thơ của cậu.
Chương 5: Petya thâm nhập doanh trại Pháp – Petya cùng Dolokhov cải trang thâm nhập vào đồn quân Pháp để do thám tình hình.
Chương 6: Đêm trước trận tập kích – Petya háo hức không ngủ được, tưởng tượng ra những giai điệu âm nhạc rực rỡ và mơ về chiến công anh hùng.
Chương 7: Sự chuẩn bị của đội du kích – Denisov và Dolokhov phân công lực lượng chuẩn bị bất ngờ tấn công đoàn xe Pháp vào sáng sớm.
Chương 8: Trận tập kích bắt đầu – Đội du kích Nga bất ngờ xông vào doanh trại quân Pháp.
Chương 9: Petya Rostov hy sinh – Petya hăm hở cưỡi ngựa xông lên phía trước và bị trúng đạn tử trận ngay lập tức.
Chương 10: Nỗi đau của Denisov trước xác Petya – Denisov vỡ òa đau đớn khi cầm tay đứa em nhỏ Petya đã qua đời.
Chương 11: Pierre được giải cứu – Đội du kích giải cứu đoàn tù nhân Nga; Pierre bàng hoàng nhận ra mình đã được tự do.
Chương 12: Pierre bàng hoàng trước cái chết của Petya – Pierre đau đớn nhìn xác Petya nhưng cảm nhận sâu sắc giá trị của sự sống.
Chương 13: Tình cảnh tháo chạy qua sông Berezina – Quân Pháp bị dồn vào đường cùng khi cố gắng vượt sông Berezina dưới mưa đạn quân Nga.
Chương 14: Thảm họa Berezina – Hàng ngàn binh lính Pháp bỏ mạng dưới dòng nước băng giá Berezina, đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của Đại quân.
Chương 15: Napoléon trốn về Paris – Napoléon bỏ lại quân đội tan nát, vội vã cưỡi xe trượt tuyết trốn về Paris.
Chương 16: Quân Nga quét sạch kẻ thù khỏi biên giới – Đất nước Nga hoàn toàn được giải phóng khỏi bóng dáng quân xâm lược.
Chương 17: Kutuzov cáo biệt quân đội – Kutuzov xúc động phát biểu trước binh lính, cảm ơn họ vì đã cứu rỗi Tổ quốc.
Chương 18: Kutuzov từ chức – Nhận thấy sứ mệnh cứu nước đã hoàn thành và không muốn tham gia cuộc chiến xâm lược sang châu Âu, Kutuzov xin rút lui.
Chương 19: Cái chết của Tướng Kutuzov – Kutuzov qua đời không lâu sau đó, để lại hình tượng vị tướng nhân dân vĩ đại trong lòng dân tộc.
PHẦN 4: Hậu phương hồi sinh & Tình yêu tái sinh (Chương 1 – 22)
Chương 1: Nỗi đau mất con của Bà Báo tước Rostov – Tin Petya hy sinh khiến Bá tước bà sụp đổ tinh thần hoàn toàn, chìm vào điên dại.
Chương 2: Natasha chăm sóc mẹ – Natasha gạt bỏ nỗi đau riêng về Andrei để túc trực, chăm sóc mẹ suốt ngày đêm.
Chương 3: Sự thức tỉnh của Natasha – Tình yêu thương và sự tận tụy dành cho mẹ giúp Natasha bước ra khỏi khủng hoảng, khơi lại sức sống tâm hồn.
Chương 4: Nhà Rostov nhận tin về Pierre – Gia đình Rostov biết tin Pierre còn sống và đã được tự do.
Chương 5: Pierre phục hồi sức khỏe tại Orel – Pierre ở lại Orel chữa bệnh và phục hồi thể chất sau những ngày tù ngục gian khổ.
Chương 6: Sự biến đổi tâm hồn của Pierre – Pierre trở thành một con người hoàn toàn mới: điềm tĩnh, bao dung, biết lắng nghe và nhìn đời bằng sự trân trọng.
Chương 7: Pierre trở lại Moskva – Mùa xuân 1813, Pierre trở lại Moskva – thành phố đang dần được khôi phục từ đống đổ nát.
Chương 8: Pierre gặp lại Công chúa Marya – Pierre đến thăm Marya tại nhà mới ở Moskva.
Chương 9: Sự xuất hiện bất ngờ của Natasha – Tại nhà Marya, Pierre ngỡ ngàng gặp lại Natasha (lúc này đang mặc đồ tang).
Chương 10: Vẻ đẹp mới của Natasha – Sự đau thương đã tước đi vẻ nhí nhảnh cũ nhưng làm bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc, chín chắn nhất của Natasha.
Chương 11: Pierre kể về hành trình tù ngục – Pierre tâm sự với Natasha và Marya về những trải nghiệm trong tù và bài học từ Platon Karataev.
Chương 12: Natasha kể về những ngày cuối của Andrei – Natasha trải lòng với Pierre về những khoảnh khắc cuối đời bên Andrei, giải xỏa nỗi đau đè nặng bấy lâu.
Chương 13: Sự thấu hiểu giữa Pierre và Natasha – Hai tâm hồn từng trải qua biết bao bi kịch tìm thấy sự đồng điệu và thấu hiểu tuyệt đối.
Chương 14: Pierre nhận ra tình yêu dành cho Natasha – Pierre hiểu rằng tình yêu ông dành cho Natasha chưa bao giờ tắt và nay lại bừng sáng mãnh liệt.
Chương 15: Pierre tâm sự với Marya – Pierre ngỏ ý nhờ Marya thám thính tình cảm của Natasha dành cho mình.
Chương 16: Marya ủng hộ Pierre – Marya vui mừng nhận lời và tin rằng Pierre là người duy nhất có thể mang lại hạnh phúc cho Natasha.
Chương 17: Pierre thổ lộ tình cảm – Pierre chân thành bày tỏ tình yêu với Natasha.
Chương 18: Natasha mở lòng đón nhận – Natasha mỉm cười đón nhận tình yêu của Pierre, đánh dấu sự tái sinh trọn vẹn của trái tim cô.
Chương 19: Sự hân hoan của gia đình – Mọi người vui mừng trước hạnh phúc mới của Pierre và Natasha.
Chương 20: Sự chuẩn bị cho cuộc sống mới – Pierre và Natasha cùng nhau lên kế hoạch cho tương lai và đám cưới.
Chương 21: Bức tranh Moskva hồi sinh – Moskva vươn lên từ tro tàn, người dân trở về xây dựng lại cuộc sống hậu chiến.
Chương 22: Khép lại chặng đường gian khổ – Tác phẩm khép lại chặng đường chiến tranh đẫm nước mắt để mở ra chương mới về hạnh phúc gia đình và sự bình yên của dân tộc Nga.
….
Phần Vĩ thanh (Epilogue) - gồm 2 Phần
Phần 1- 16 chương
Lấy bối cảnh năm 1820 — 8 năm sau cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812. Phần này tập trung khắc họa cuộc sống hậu chiến, sự ổn định gia đình của các nhân vật chính tại trang xá Đồi Trọc (Bald Hills) và mở ra những mầm mống tư tưởng chính trị mới của thời đại.
Chương 1: Sự trôi đi của thời gian và bản chất sự kiện lịch sử
Tolstoy mở đầu bằng những suy ngẫm triết học về giai đoạn 1812 – 1820. Ông bác bỏ quan điểm cho rằng các sự kiện biến động lớn của lịch sử chỉ do một vài cá nhân như Napoléon hay Alexander I quyết định. Thời gian trôi qua, những sóng gió chiến tranh nhường chỗ cho sự lắng đọng và chuyển giao thế hệ.
Chương 2: Số phận của Nga hoàng Alexander I và Napoléon
Chương này đánh giá về vai trò lịch sử của Alexander I và Napoléon. Tolstoy cho rằng Napoléon chỉ là một quân cờ bị đẩy lên đỉnh cao rồi sụp đổ khi không còn tác dụng đối với dòng chảy lịch sử. Trong khi đó, Alexander I đã hoàn thành sứ mệnh cứu rỗi nước Nga và châu Âu rồi chọn cách rút lui khỏi vũ đài quyền lực.
Chương 3: Đám cưới của Pierre – Natasha và Nikolai – Marya
Tác giả tóm tắt những sự kiện quan trọng trong hậu phương sau chiến tranh. Lão Báo tước Rostov qua đời để lại gánh nặng nợ nần chồng chất. Nikolai Rostov dũng cảm gánh vác trách nhiệm tài chính của gia đình. Sau đó, Nikolai kết hôn với Công chúa Marya Bolkonskaya, còn Pierre Bezukhov kết hôn với Natasha Rostova, mở ra hai mái ấm gia đình mới.
Chương 4: Nikolai Rostov vươn lên và quản lý trang xá
Nikolai cùng mẹ và Sonya chuyển về sống tại trang xá Đồi Trọc. Nikolai dồn hết tâm huyết vào việc quản lý đất đai, chăm lo cho đời sống nông nô thay vì áp dụng các lý thuyết kinh tế xa rời thực tế. Bằng sự cần cù, thực tế và công bằng, ông dần trả hết nợ nần cho gia đình và trở thành một trang chủ giỏi.
Chương 5: Mối quan hệ giữa Nikolai và Marya
Chương này đi sâu vào đời sống vợ chồng giữa Nikolai và Marya. Dù có sự khác biệt về tính cách — Nikolai thực tế, đơn giản còn Marya giàu đời sống tâm linh, sâu sắc — họ vẫn tìm thấy sự hòa hợp sâu sắc. Marya ngưỡng mộ sự kiên cường của chồng, còn Nikolai luôn tôn trọng vẻ đẹp tâm hồn cao quý của vợ.
Chương 6: Sự thay đổi của Natasha sau khi kết hôn
Natasha Rostova biến đổi hoàn toàn sau khi làm vợ, làm mẹ. Cô từ bỏ sự chải chuốt, các buổi hội hè thượng lưu và nghệ thuật hát ca để toàn tâm toàn ý chăm sóc chồng và bốn đứa con. Natasha trở thành một người phụ nữ gia đình thực thụ, nhạy cảm với từng nhu cầu nhỏ nhất của Pierre.
Chương 7: Cuộc sống gia đình Pierre và Natasha
Chương này khắc họa đời sống nội bộ của gia đình Pierre. Natasha quản lý gia đình bằng sự tận tụy và một chút ghen tuông chính đáng, trong khi Pierre tìm thấy ở cô sự bình yên tuyệt đối sau những năm tháng dằn dặc khủng hoảng tâm hồn. Pierre coi Natasha là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất của đời mình.
Chương 8: Cuộc sum họp gia đình lớn tại Đồi Trọc
Vào mùa đông năm 1820, gia đình Pierre từ Sankt-Peterburg về Đồi Trọc đoàn tụ với gia đình Nikolai - Marya. Sự kiện có sự xuất hiện của cậu bé Nikolushka (con trai của Andrei Bolkonsky, nay 15 tuổi). Bầu không khí ấm áp, nhộn nhịp của đại gia đình tràn ngập trang xá.
Chương 9: Cậu bé Nikolushka Bolkonsky
Chương này tập trung vào suy nghĩ và tâm lý của Nikolushka. Cậu bé thông minh, nhạy cảm, sở hữu đôi mắt sâu thẫm giống người cha quá cố Andrei. Nikolushka thần tượng chú Pierre và luôn khao khát được lắng nghe những câu chuyện, quan điểm của ông về thế giới.
Chương 10: Cuộc trò chuyện đêm của những người đàn ông
Sau bữa tối, Pierre, Nikolai và Denisov (lúc này đang ghé thăm) ngồi lại trò chuyện về tình hình chính trị nước Nga dưới thời Alexander I. Pierre chia sẻ về sự hoang phí, tham nhũng của bộ máy quan niệm và sự cần thiết phải thành lập một hội liên minh tiến bộ (tiền thân của phong trào Khởi nghĩa Tháng Chạp năm 1825).
Chương 11: Tranh luận gay gắt giữa Pierre và Nikolai
Nghe Pierre trình bày về ý tưởng cải cách và chống lại sự bất công của chính quyền, Nikolai nổi giận phản đối. Với bản tính sĩ quan trung thành tuyệt đối với Nga hoàng, Nikolai tuyên bố nếu triều đình ra lệnh, ông sẵn sàng cầm súng chống lại hội của Pierre. Cuộc tranh luận làm bộc lộ sự chia rẽ tư tưởng trong giới quý tộc Nga hậu chiến.
Chương 12: Sự đồng cảm của Nikolushka dành cho Pierre
Cậu bé Nikolushka lặng lẽ ngồi nghe cuộc tranh luận giữa Pierre và Nikolai. Tâm hồn nhạy cảm của cậu hoàn toàn bị cuốn hút bởi những lý tưởng cao đẹp và sự nhiệt huyết của Pierre. Cậu nhận ra con đường Pierre đang đi chính là con đường mà người cha Andrei của cậu sẽ chọn nếu còn sống.
Chương 13: Cuộc trò chuyện riêng giữa Nikolai và Marya
Sau cuộc tranh luận, Nikolai về phòng tâm sự với Marya. Ông thừa nhận sự bướng bỉnh của Pierre nhưng vẫn dành cho Pierre lòng tôn trọng. Marya chia sẻ với chồng về sự lo lắng dành cho cháu trai Nikolushka và tình yêu sâu sắc cô dành cho gia đình.
Chương 14: Cuộc trò chuyện giữa Pierre và Natasha trong phòng ngủ
Pierre và Natasha trò chuyện riêng trước khi đi ngủ. Pierre chia sẻ với vợ về cuộc tranh luận với Nikolai và niềm tin vào con đường chính trị của mình. Natasha hoàn toàn tin tưởng, ủng hộ chồng và khẳng định rằng cả quá cố Andrei cũng sẽ đồng tình với Pierre.
Chương 15: Giấc mơ của cậu bé Nikolushka
Nikolushka nằm ngủ và mơ thấy một giấc mơ giàu tính biểu tượng: Cậu cùng chú Pierre đi phía trước một đoàn quân lớn bừng sáng hào quang. Nhưng khi chú Nikolai xuất hiện cản đường, Pierre biến mất, chỉ còn lại hình ảnh người cha Andrei Bolkonsky mỉm cười khích lệ cậu.
Chương 16: Lời hứa của Nikolushka
Tỉnh dậy sau giấc mơ, Nikolushka tràn ngập xúc động và khát khao mãnh liệt. Cậu tự hứa với bản thân và với người cha quá cố rằng sau này lớn lên, cậu sẽ làm nên những điều vĩ đại mà cha cậu và chú Pierre mong ước, dù cho có phải hy sinh bản thân.
Phần 2 - 12 chương nhỏ.
Lev Tolstoy gạt sang một bên dòng chảy hư cấu cùng số phận các nhân vật để tập trung mổ xẻ các câu hỏi nền tảng của sử học và nhân sinh: Sức mạnh nào thực sự di chuyển các dân tộc?, Liệu vĩ nhân có định đoạt lịch sử?, và Mối quan hệ giữa Tự do và Tất yếu trong hành vi con người là gì?
Chương 1: Bế tắc của sử học truyền thống
Tolstoy phê phán gay gắt nền sử học đương thời. Ông cho rằng các nhà sử học đã sai lầm khi quy kết những chuyển động khổng lồ của hàng triệu con người (như cuộc chiến tranh năm 1812) vào ý chí cá nhân của một vài "vĩ nhân" như Napoléon hay Alexander I. Theo ông, cách giải thích này chẳng khác nào niềm tin cổ xưa rằng Trái Đất đứng yên và Mặt Trời quay quanh nó.
Chương 2: Sự mâu thuẫn của "Sử học Văn hóa" và "Sử học Phổ quát"
Tolstoy tiếp tục phân tích hai dòng sử học mới hơn: Sử học phổ quát và Sử học văn hóa. Ông chỉ ra rằng dù các nhà sử học cố gắng bổ sung yếu tố tư tưởng hay văn hóa, họ vẫn rơi vào cái bẫy cũ: coi ý chí của một nhóm người hay tư tưởng của một vài cá nhân là động lực chính duy nhất điều khiển lịch sử.
Chương 3: Khái niệm "Quyền lực" trong lịch sử
Để giải thích sự phục tùng của quần chúng đối với các lãnh tụ, các nhà sử học sử dụng khái niệm "Quyền lực". Tolstoy đặt câu hỏi: Quyền lực thực chất là gì? Nếu quyền lực là sự chuyển giao ý chí của quần chúng cho một cá nhân, thì làm thế nào điều đó diễn ra? Ông kết luận rằng "Quyền lực" chỉ là một từ ngữ mờ ốm dùng để che đậy sự thiếu hiểu biết về bản chất thực sự của các sự kiện.
Chương 4: Mối quan hệ giữa Mệnh lệnh và Sự kiện
Tolstoy mổ xẻ cơ chế phát ra mệnh lệnh của các nhà lãnh đạo. Ông chứng minh rằng trong một trận đánh hay biến cố lịch sử, hàng ngàn mệnh lệnh được đưa ra nhưng chỉ một số ít trùng khớp với diễn biến thực tế. Việc nhà sử học chỉ trích dẫn những mệnh lệnh "trúng đích" sau khi sự việc đã rồi tạo ra ảo tưởng rằng nhà lãnh đạo đã tiên đoán và điều khiển được lịch sử.
Chương 5: Động lực thực sự của Lịch sử - Sức mạnh Tổng hòa
Tolstoy đưa ra định luận chính của ông: Lịch sử không vận hành bởi ý chí của một cá nhân riêng lẻ, mà bởi sức mạnh tổng hòa (tổng hợp lực) của hàng triệu ý chí vô danh. Mối quan hệ giữa người ra lệnh và người thực hiện là mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau: người càng ra nhiều mệnh lệnh lý thuyết thì càng ít trực tiếp tham gia vào hành động thực tế.
Chương 6: Sự ảo tưởng về vai trò của Napoléon và Vĩ nhân
Áp dụng lý thuyết trên vào cuộc chiến 1812, Tolstoy khẳng định Napoléon không hề "xâm lược" Nga theo một kế hoạch thiên tài cá nhân, và Alexander I cũng không "cứu" nước Nga bằng một chiến lược riêng lẻ. Cả hai chỉ là những mắt xích vô tình thực hiện nghĩa vụ trong một chuỗi sự kiện khổng lồ do hành vi tổng thể của vô số người dân Nga và Pháp cấu thành.
Chương 7: Bài toán Tự do và Tất yếu (Fate vs. Free Will)
Tolstoy chuyển sang câu hỏi triết học sâu sắc nhất: Con người có thực sự có tự do chí nguyện (ý chí tự do) hay mọi hành động đều bị định sẵn bởi quy luật tất yếu? Ông nhận định rằng nếu con người hoàn toàn tự do, lịch sử sẽ trở thành một chuỗi ngẫu nhiên hỗn loạn; nhưng nếu con người hoàn toàn bị chi phối, khái niệm đạo đức và trách nhiệm cá nhân sẽ sụp đổ.
Chương 8: Ba điều kiện xác định mức độ Tự do và Tất yếu
Tolstoy chỉ ra rằng hành vi con người luôn là sự dung hòa giữa Tự do và Tất yếu. Mức độ biểu hiện của hai yếu tố này phụ thuộc vào 3 điều kiện:
Mối quan hệ với thế giới bên ngoài: Con người càng kết nối nhiều với xung quanh thì càng ít tự do.
Thời gian: Hành động vừa xảy ra có vẻ tự do, nhưng nhìn lại trong quá khứ xa xôi, nó lại mang tính tất yếu.
Nguyên nhân: Chúng ta càng hiểu rõ nguyên nhân của một hành động thì tính "tất yếu" của nó càng cao và tính "tự do" càng giảm.
Chương 9: Ranh giới của Nhận thức
Tolstoy cho rằng con người không bao giờ có thể cảm nhận được sự tất yếu tuyệt đối hay sự tự do tuyệt đối. Tự do là cảm giác nội tại về sự sống ("Tôi muốn làm điều này"), trong khi Tất yếu là quy luật khách quan của trí tuệ ("Hành động này bị chi phối bởi quy luật vật lý/xã hội"). Cả hai cùng tồn tại và định hình nên bản chất con người.
Chương 10: Sử học như một Khoa học về Quy luật
Nếu sử học muốn trở thành một khoa học thực sự như vật lý hay thiên văn học, nó phải từ bỏ việc tìm kiếm nguyên nhân ở ý chí của các vĩ nhân. Thay vào đó, sử học phải tìm kiếm những quy luật chung chi phối sự chuyển động của quần chúng nhân dân.
Chương 11: Sự cần thiết phải từ bỏ ảo tưởng về "Ý chí Tự do" trong Sử học
Tolstoy so sánh sử học với thiên văn học. Ngày xưa, con người tin Trái Đất đứng yên vì cảm thấy vậy. Sau đó, khoa học chứng minh Trái Đất quay quanh Mặt Trời dù cảm giác không thấy. Tương tự, sử học phải thừa nhận rằng dù chúng ta cảm thấy mình tự do, mọi hành vi lịch sử đều chịu sự chi phối của những quy luật tất yếu mà chúng ta chưa nhận thức hết.
Chương 12: Kết luận về Ý thức Lịch sử mới
Tolstoy kết luận: Giống như việc thừa nhận Trái Đất chuyển động không làm mất đi giá trị của Trái Đất, việc thừa nhận các quy luật tất yếu của lịch sử không làm giảm đi phẩm giá con người. Chỉ khi từ bỏ cái nhìn hời hợt về "vĩ nhân" và "ý chí tự do tuyệt đối", con người mới thực sự hiểu được vị trí của mình trong dòng chảy vĩ đại của vũ trụ và lịch sử.
Chương 3: Petya Rostov gia nhập đội du kích – Petya Rostov (16 tuổi) hăng hái xung phong gia nhập đội của Denisov với trái tim tràn đầy nhiệt huyết tuổi trẻ.
Chương 4: Petya gặp lại Denisov – Denisov lo lắng cho sự an toàn của Petya nhưng không thể ngăn cản sự dũng cảm ngây thơ của cậu.
Chương 5: Petya thâm nhập doanh trại Pháp – Petya cùng Dolokhov cải trang thâm nhập vào đồn quân Pháp để do thám tình hình.
Chương 6: Đêm trước trận tập kích – Petya háo hức không ngủ được, tưởng tượng ra những giai điệu âm nhạc rực rỡ và mơ về chiến công anh hùng.
Chương 7: Sự chuẩn bị của đội du kích – Denisov và Dolokhov phân công lực lượng chuẩn bị bất ngờ tấn công đoàn xe Pháp vào sáng sớm.
Chương 8: Trận tập kích bắt đầu – Đội du kích Nga bất ngờ xông vào doanh trại quân Pháp.
Chương 9: Petya Rostov hy sinh – Petya hăm hở cưỡi ngựa xông lên phía trước và bị trúng đạn tử trận ngay lập tức.
Chương 10: Nỗi đau của Denisov trước xác Petya – Denisov vỡ òa đau đớn khi cầm tay đứa em nhỏ Petya đã qua đời.
Chương 11: Pierre được giải cứu – Đội du kích giải cứu đoàn tù nhân Nga; Pierre bàng hoàng nhận ra mình đã được tự do.
Chương 12: Pierre bàng hoàng trước cái chết của Petya – Pierre đau đớn nhìn xác Petya nhưng cảm nhận sâu sắc giá trị của sự sống.
Chương 13: Tình cảnh tháo chạy qua sông Berezina – Quân Pháp bị dồn vào đường cùng khi cố gắng vượt sông Berezina dưới mưa đạn quân Nga.
Chương 14: Thảm họa Berezina – Hàng ngàn binh lính Pháp bỏ mạng dưới dòng nước băng giá Berezina, đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của Đại quân.
Chương 15: Napoléon trốn về Paris – Napoléon bỏ lại quân đội tan nát, vội vã cưỡi xe trượt tuyết trốn về Paris.
Chương 16: Quân Nga quét sạch kẻ thù khỏi biên giới – Đất nước Nga hoàn toàn được giải phóng khỏi bóng dáng quân xâm lược.
Chương 17: Kutuzov cáo biệt quân đội – Kutuzov xúc động phát biểu trước binh lính, cảm ơn họ vì đã cứu rỗi Tổ quốc.
Chương 18: Kutuzov từ chức – Nhận thấy sứ mệnh cứu nước đã hoàn thành và không muốn tham gia cuộc chiến xâm lược sang châu Âu, Kutuzov xin rút lui.
Chương 19: Cái chết của Tướng Kutuzov – Kutuzov qua đời không lâu sau đó, để lại hình tượng vị tướng nhân dân vĩ đại trong lòng dân tộc.
PHẦN 4: Hậu phương hồi sinh & Tình yêu tái sinh (Chương 1 – 22)
Chương 1: Nỗi đau mất con của Bà Báo tước Rostov – Tin Petya hy sinh khiến Bá tước bà sụp đổ tinh thần hoàn toàn, chìm vào điên dại.
Chương 2: Natasha chăm sóc mẹ – Natasha gạt bỏ nỗi đau riêng về Andrei để túc trực, chăm sóc mẹ suốt ngày đêm.
Chương 3: Sự thức tỉnh của Natasha – Tình yêu thương và sự tận tụy dành cho mẹ giúp Natasha bước ra khỏi khủng hoảng, khơi lại sức sống tâm hồn.
Chương 4: Nhà Rostov nhận tin về Pierre – Gia đình Rostov biết tin Pierre còn sống và đã được tự do.
Chương 5: Pierre phục hồi sức khỏe tại Orel – Pierre ở lại Orel chữa bệnh và phục hồi thể chất sau những ngày tù ngục gian khổ.
Chương 6: Sự biến đổi tâm hồn của Pierre – Pierre trở thành một con người hoàn toàn mới: điềm tĩnh, bao dung, biết lắng nghe và nhìn đời bằng sự trân trọng.
Chương 7: Pierre trở lại Moskva – Mùa xuân 1813, Pierre trở lại Moskva – thành phố đang dần được khôi phục từ đống đổ nát.
Chương 8: Pierre gặp lại Công chúa Marya – Pierre đến thăm Marya tại nhà mới ở Moskva.
Chương 9: Sự xuất hiện bất ngờ của Natasha – Tại nhà Marya, Pierre ngỡ ngàng gặp lại Natasha (lúc này đang mặc đồ tang).
Chương 10: Vẻ đẹp mới của Natasha – Sự đau thương đã tước đi vẻ nhí nhảnh cũ nhưng làm bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc, chín chắn nhất của Natasha.
Chương 11: Pierre kể về hành trình tù ngục – Pierre tâm sự với Natasha và Marya về những trải nghiệm trong tù và bài học từ Platon Karataev.
Chương 12: Natasha kể về những ngày cuối của Andrei – Natasha trải lòng với Pierre về những khoảnh khắc cuối đời bên Andrei, giải xỏa nỗi đau đè nặng bấy lâu.
Chương 13: Sự thấu hiểu giữa Pierre và Natasha – Hai tâm hồn từng trải qua biết bao bi kịch tìm thấy sự đồng điệu và thấu hiểu tuyệt đối.
Chương 14: Pierre nhận ra tình yêu dành cho Natasha – Pierre hiểu rằng tình yêu ông dành cho Natasha chưa bao giờ tắt và nay lại bừng sáng mãnh liệt.
Chương 15: Pierre tâm sự với Marya – Pierre ngỏ ý nhờ Marya thám thính tình cảm của Natasha dành cho mình.
Chương 16: Marya ủng hộ Pierre – Marya vui mừng nhận lời và tin rằng Pierre là người duy nhất có thể mang lại hạnh phúc cho Natasha.
Chương 17: Pierre thổ lộ tình cảm – Pierre chân thành bày tỏ tình yêu với Natasha.
Chương 18: Natasha mở lòng đón nhận – Natasha mỉm cười đón nhận tình yêu của Pierre, đánh dấu sự tái sinh trọn vẹn của trái tim cô.
Chương 19: Sự hân hoan của gia đình – Mọi người vui mừng trước hạnh phúc mới của Pierre và Natasha.
Chương 20: Sự chuẩn bị cho cuộc sống mới – Pierre và Natasha cùng nhau lên kế hoạch cho tương lai và đám cưới.
Chương 21: Bức tranh Moskva hồi sinh – Moskva vươn lên từ tro tàn, người dân trở về xây dựng lại cuộc sống hậu chiến.
Chương 22: Khép lại chặng đường gian khổ – Tác phẩm khép lại chặng đường chiến tranh đẫm nước mắt để mở ra chương mới về hạnh phúc gia đình và sự bình yên của dân tộc Nga.
….
Phần Vĩ thanh (Epilogue) - gồm 2 Phần
Phần 1- 16 chương
Lấy bối cảnh năm 1820 — 8 năm sau cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812. Phần này tập trung khắc họa cuộc sống hậu chiến, sự ổn định gia đình của các nhân vật chính tại trang xá Đồi Trọc (Bald Hills) và mở ra những mầm mống tư tưởng chính trị mới của thời đại.
Chương 1: Sự trôi đi của thời gian và bản chất sự kiện lịch sử
Tolstoy mở đầu bằng những suy ngẫm triết học về giai đoạn 1812 – 1820. Ông bác bỏ quan điểm cho rằng các sự kiện biến động lớn của lịch sử chỉ do một vài cá nhân như Napoléon hay Alexander I quyết định. Thời gian trôi qua, những sóng gió chiến tranh nhường chỗ cho sự lắng đọng và chuyển giao thế hệ.
Chương 2: Số phận của Nga hoàng Alexander I và Napoléon
Chương này đánh giá về vai trò lịch sử của Alexander I và Napoléon. Tolstoy cho rằng Napoléon chỉ là một quân cờ bị đẩy lên đỉnh cao rồi sụp đổ khi không còn tác dụng đối với dòng chảy lịch sử. Trong khi đó, Alexander I đã hoàn thành sứ mệnh cứu rỗi nước Nga và châu Âu rồi chọn cách rút lui khỏi vũ đài quyền lực.
Chương 3: Đám cưới của Pierre – Natasha và Nikolai – Marya
Tác giả tóm tắt những sự kiện quan trọng trong hậu phương sau chiến tranh. Lão Báo tước Rostov qua đời để lại gánh nặng nợ nần chồng chất. Nikolai Rostov dũng cảm gánh vác trách nhiệm tài chính của gia đình. Sau đó, Nikolai kết hôn với Công chúa Marya Bolkonskaya, còn Pierre Bezukhov kết hôn với Natasha Rostova, mở ra hai mái ấm gia đình mới.
Chương 4: Nikolai Rostov vươn lên và quản lý trang xá
Nikolai cùng mẹ và Sonya chuyển về sống tại trang xá Đồi Trọc. Nikolai dồn hết tâm huyết vào việc quản lý đất đai, chăm lo cho đời sống nông nô thay vì áp dụng các lý thuyết kinh tế xa rời thực tế. Bằng sự cần cù, thực tế và công bằng, ông dần trả hết nợ nần cho gia đình và trở thành một trang chủ giỏi.
Chương 5: Mối quan hệ giữa Nikolai và Marya
Chương này đi sâu vào đời sống vợ chồng giữa Nikolai và Marya. Dù có sự khác biệt về tính cách — Nikolai thực tế, đơn giản còn Marya giàu đời sống tâm linh, sâu sắc — họ vẫn tìm thấy sự hòa hợp sâu sắc. Marya ngưỡng mộ sự kiên cường của chồng, còn Nikolai luôn tôn trọng vẻ đẹp tâm hồn cao quý của vợ.
Chương 6: Sự thay đổi của Natasha sau khi kết hôn
Natasha Rostova biến đổi hoàn toàn sau khi làm vợ, làm mẹ. Cô từ bỏ sự chải chuốt, các buổi hội hè thượng lưu và nghệ thuật hát ca để toàn tâm toàn ý chăm sóc chồng và bốn đứa con. Natasha trở thành một người phụ nữ gia đình thực thụ, nhạy cảm với từng nhu cầu nhỏ nhất của Pierre.
Chương 7: Cuộc sống gia đình Pierre và Natasha
Chương này khắc họa đời sống nội bộ của gia đình Pierre. Natasha quản lý gia đình bằng sự tận tụy và một chút ghen tuông chính đáng, trong khi Pierre tìm thấy ở cô sự bình yên tuyệt đối sau những năm tháng dằn dặc khủng hoảng tâm hồn. Pierre coi Natasha là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất của đời mình.
Chương 8: Cuộc sum họp gia đình lớn tại Đồi Trọc
Vào mùa đông năm 1820, gia đình Pierre từ Sankt-Peterburg về Đồi Trọc đoàn tụ với gia đình Nikolai - Marya. Sự kiện có sự xuất hiện của cậu bé Nikolushka (con trai của Andrei Bolkonsky, nay 15 tuổi). Bầu không khí ấm áp, nhộn nhịp của đại gia đình tràn ngập trang xá.
Chương 9: Cậu bé Nikolushka Bolkonsky
Chương này tập trung vào suy nghĩ và tâm lý của Nikolushka. Cậu bé thông minh, nhạy cảm, sở hữu đôi mắt sâu thẫm giống người cha quá cố Andrei. Nikolushka thần tượng chú Pierre và luôn khao khát được lắng nghe những câu chuyện, quan điểm của ông về thế giới.
Chương 10: Cuộc trò chuyện đêm của những người đàn ông
Sau bữa tối, Pierre, Nikolai và Denisov (lúc này đang ghé thăm) ngồi lại trò chuyện về tình hình chính trị nước Nga dưới thời Alexander I. Pierre chia sẻ về sự hoang phí, tham nhũng của bộ máy quan niệm và sự cần thiết phải thành lập một hội liên minh tiến bộ (tiền thân của phong trào Khởi nghĩa Tháng Chạp năm 1825).
Chương 11: Tranh luận gay gắt giữa Pierre và Nikolai
Nghe Pierre trình bày về ý tưởng cải cách và chống lại sự bất công của chính quyền, Nikolai nổi giận phản đối. Với bản tính sĩ quan trung thành tuyệt đối với Nga hoàng, Nikolai tuyên bố nếu triều đình ra lệnh, ông sẵn sàng cầm súng chống lại hội của Pierre. Cuộc tranh luận làm bộc lộ sự chia rẽ tư tưởng trong giới quý tộc Nga hậu chiến.
Chương 12: Sự đồng cảm của Nikolushka dành cho Pierre
Cậu bé Nikolushka lặng lẽ ngồi nghe cuộc tranh luận giữa Pierre và Nikolai. Tâm hồn nhạy cảm của cậu hoàn toàn bị cuốn hút bởi những lý tưởng cao đẹp và sự nhiệt huyết của Pierre. Cậu nhận ra con đường Pierre đang đi chính là con đường mà người cha Andrei của cậu sẽ chọn nếu còn sống.
Chương 13: Cuộc trò chuyện riêng giữa Nikolai và Marya
Sau cuộc tranh luận, Nikolai về phòng tâm sự với Marya. Ông thừa nhận sự bướng bỉnh của Pierre nhưng vẫn dành cho Pierre lòng tôn trọng. Marya chia sẻ với chồng về sự lo lắng dành cho cháu trai Nikolushka và tình yêu sâu sắc cô dành cho gia đình.
Chương 14: Cuộc trò chuyện giữa Pierre và Natasha trong phòng ngủ
Pierre và Natasha trò chuyện riêng trước khi đi ngủ. Pierre chia sẻ với vợ về cuộc tranh luận với Nikolai và niềm tin vào con đường chính trị của mình. Natasha hoàn toàn tin tưởng, ủng hộ chồng và khẳng định rằng cả quá cố Andrei cũng sẽ đồng tình với Pierre.
Chương 15: Giấc mơ của cậu bé Nikolushka
Nikolushka nằm ngủ và mơ thấy một giấc mơ giàu tính biểu tượng: Cậu cùng chú Pierre đi phía trước một đoàn quân lớn bừng sáng hào quang. Nhưng khi chú Nikolai xuất hiện cản đường, Pierre biến mất, chỉ còn lại hình ảnh người cha Andrei Bolkonsky mỉm cười khích lệ cậu.
Chương 16: Lời hứa của Nikolushka
Tỉnh dậy sau giấc mơ, Nikolushka tràn ngập xúc động và khát khao mãnh liệt. Cậu tự hứa với bản thân và với người cha quá cố rằng sau này lớn lên, cậu sẽ làm nên những điều vĩ đại mà cha cậu và chú Pierre mong ước, dù cho có phải hy sinh bản thân.
Phần 2 - 12 chương nhỏ.
Lev Tolstoy gạt sang một bên dòng chảy hư cấu cùng số phận các nhân vật để tập trung mổ xẻ các câu hỏi nền tảng của sử học và nhân sinh: Sức mạnh nào thực sự di chuyển các dân tộc?, Liệu vĩ nhân có định đoạt lịch sử?, và Mối quan hệ giữa Tự do và Tất yếu trong hành vi con người là gì?
Chương 1: Bế tắc của sử học truyền thống
Tolstoy phê phán gay gắt nền sử học đương thời. Ông cho rằng các nhà sử học đã sai lầm khi quy kết những chuyển động khổng lồ của hàng triệu con người (như cuộc chiến tranh năm 1812) vào ý chí cá nhân của một vài "vĩ nhân" như Napoléon hay Alexander I. Theo ông, cách giải thích này chẳng khác nào niềm tin cổ xưa rằng Trái Đất đứng yên và Mặt Trời quay quanh nó.
Chương 2: Sự mâu thuẫn của "Sử học Văn hóa" và "Sử học Phổ quát"
Tolstoy tiếp tục phân tích hai dòng sử học mới hơn: Sử học phổ quát và Sử học văn hóa. Ông chỉ ra rằng dù các nhà sử học cố gắng bổ sung yếu tố tư tưởng hay văn hóa, họ vẫn rơi vào cái bẫy cũ: coi ý chí của một nhóm người hay tư tưởng của một vài cá nhân là động lực chính duy nhất điều khiển lịch sử.
Chương 3: Khái niệm "Quyền lực" trong lịch sử
Để giải thích sự phục tùng của quần chúng đối với các lãnh tụ, các nhà sử học sử dụng khái niệm "Quyền lực". Tolstoy đặt câu hỏi: Quyền lực thực chất là gì? Nếu quyền lực là sự chuyển giao ý chí của quần chúng cho một cá nhân, thì làm thế nào điều đó diễn ra? Ông kết luận rằng "Quyền lực" chỉ là một từ ngữ mờ ốm dùng để che đậy sự thiếu hiểu biết về bản chất thực sự của các sự kiện.
Chương 4: Mối quan hệ giữa Mệnh lệnh và Sự kiện
Tolstoy mổ xẻ cơ chế phát ra mệnh lệnh của các nhà lãnh đạo. Ông chứng minh rằng trong một trận đánh hay biến cố lịch sử, hàng ngàn mệnh lệnh được đưa ra nhưng chỉ một số ít trùng khớp với diễn biến thực tế. Việc nhà sử học chỉ trích dẫn những mệnh lệnh "trúng đích" sau khi sự việc đã rồi tạo ra ảo tưởng rằng nhà lãnh đạo đã tiên đoán và điều khiển được lịch sử.
Chương 5: Động lực thực sự của Lịch sử - Sức mạnh Tổng hòa
Tolstoy đưa ra định luận chính của ông: Lịch sử không vận hành bởi ý chí của một cá nhân riêng lẻ, mà bởi sức mạnh tổng hòa (tổng hợp lực) của hàng triệu ý chí vô danh. Mối quan hệ giữa người ra lệnh và người thực hiện là mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau: người càng ra nhiều mệnh lệnh lý thuyết thì càng ít trực tiếp tham gia vào hành động thực tế.
Chương 6: Sự ảo tưởng về vai trò của Napoléon và Vĩ nhân
Áp dụng lý thuyết trên vào cuộc chiến 1812, Tolstoy khẳng định Napoléon không hề "xâm lược" Nga theo một kế hoạch thiên tài cá nhân, và Alexander I cũng không "cứu" nước Nga bằng một chiến lược riêng lẻ. Cả hai chỉ là những mắt xích vô tình thực hiện nghĩa vụ trong một chuỗi sự kiện khổng lồ do hành vi tổng thể của vô số người dân Nga và Pháp cấu thành.
Chương 7: Bài toán Tự do và Tất yếu (Fate vs. Free Will)
Tolstoy chuyển sang câu hỏi triết học sâu sắc nhất: Con người có thực sự có tự do chí nguyện (ý chí tự do) hay mọi hành động đều bị định sẵn bởi quy luật tất yếu? Ông nhận định rằng nếu con người hoàn toàn tự do, lịch sử sẽ trở thành một chuỗi ngẫu nhiên hỗn loạn; nhưng nếu con người hoàn toàn bị chi phối, khái niệm đạo đức và trách nhiệm cá nhân sẽ sụp đổ.
Chương 8: Ba điều kiện xác định mức độ Tự do và Tất yếu
Tolstoy chỉ ra rằng hành vi con người luôn là sự dung hòa giữa Tự do và Tất yếu. Mức độ biểu hiện của hai yếu tố này phụ thuộc vào 3 điều kiện:
Mối quan hệ với thế giới bên ngoài: Con người càng kết nối nhiều với xung quanh thì càng ít tự do.
Thời gian: Hành động vừa xảy ra có vẻ tự do, nhưng nhìn lại trong quá khứ xa xôi, nó lại mang tính tất yếu.
Nguyên nhân: Chúng ta càng hiểu rõ nguyên nhân của một hành động thì tính "tất yếu" của nó càng cao và tính "tự do" càng giảm.
Chương 9: Ranh giới của Nhận thức
Tolstoy cho rằng con người không bao giờ có thể cảm nhận được sự tất yếu tuyệt đối hay sự tự do tuyệt đối. Tự do là cảm giác nội tại về sự sống ("Tôi muốn làm điều này"), trong khi Tất yếu là quy luật khách quan của trí tuệ ("Hành động này bị chi phối bởi quy luật vật lý/xã hội"). Cả hai cùng tồn tại và định hình nên bản chất con người.
Chương 10: Sử học như một Khoa học về Quy luật
Nếu sử học muốn trở thành một khoa học thực sự như vật lý hay thiên văn học, nó phải từ bỏ việc tìm kiếm nguyên nhân ở ý chí của các vĩ nhân. Thay vào đó, sử học phải tìm kiếm những quy luật chung chi phối sự chuyển động của quần chúng nhân dân.
Chương 11: Sự cần thiết phải từ bỏ ảo tưởng về "Ý chí Tự do" trong Sử học
Tolstoy so sánh sử học với thiên văn học. Ngày xưa, con người tin Trái Đất đứng yên vì cảm thấy vậy. Sau đó, khoa học chứng minh Trái Đất quay quanh Mặt Trời dù cảm giác không thấy. Tương tự, sử học phải thừa nhận rằng dù chúng ta cảm thấy mình tự do, mọi hành vi lịch sử đều chịu sự chi phối của những quy luật tất yếu mà chúng ta chưa nhận thức hết.
Chương 12: Kết luận về Ý thức Lịch sử mới
Tolstoy kết luận: Giống như việc thừa nhận Trái Đất chuyển động không làm mất đi giá trị của Trái Đất, việc thừa nhận các quy luật tất yếu của lịch sử không làm giảm đi phẩm giá con người. Chỉ khi từ bỏ cái nhìn hời hợt về "vĩ nhân" và "ý chí tự do tuyệt đối", con người mới thực sự hiểu được vị trí của mình trong dòng chảy vĩ đại của vũ trụ và lịch sử.
...
Bài liên quan:
- Chiến tranh và hòa bình: Đại văn hào Lev Tolstoy và góc nhìn văn hoá, lịch sử
- Anna Karenina: danh tiếng và góc nhìn văn hoá, lịch sử nước Nga
- Giới thiệu và tóm tắt Anna Karenina
- 450 tác phẩm văn học thế giới hay nhất mọi thời đại
- Giới thiệu và tóm tắt Khải hoàn môn
- Giới thiệu và tóm tắt Chiến hữu
- Giới thiệu và tóm tắt Bà Bovary
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét