Giới thiệu và tóm tắt Những mối quan hệ nguy hiểm (Pierre Choderlos de Laclos, Pháp, 1782)

Hình tượng Bà de Tourvel (trái) thuần khiết và sùng đạo trong Những mối quan hệ nguy hiểm. Bà đã không thoát được bẫy tình của gã sở khanh. Nguồn: Bruce Glikas / Getty Images (mih hoạ)

Trần Hồng Phong

(Những mối quan hệ nguy hiểm) - Les Liaisons dangereuses (Những mối quan hệ nguy hiểm) của Pierre Choderlos de Laclos xuất bản năm 1782 là một trong những kiệt tác tiểu thuyết thư tín vĩ đại nhất lịch sử văn học Pháp. Bằng góc nhìn sắc lạnh và tài năng phân tích tâm lý xuất sắc, tác phẩm phác họa trò chơi thao túng tình ái đầy độc hại của hai kẻ săn mồi thuộc giới thượng lưu—Nữ bá tước de Merteuil và Vicomte de Valmont. Qua đó, cuốn sách bóc trần sự tha hóa đạo đức, dâm đãng, cùng tính giả tạo của giai cấp quý tộc trước thềm Cách mạng Pháp 1789. Tác phẩm từng nhiều lần bị cấm vì bị cho là quá xấu xa, băng hoại về đạo đức. Tại Việt Nam, bộ phim chuyển thể tôi đã từng xem, riêng sách thì chưa thấy. 

Giới thiệu và tóm tắt Chuông nguyện hồn ai (Ernest Hemingway, Mỹ, 1940)

Bìa nguyên bản tiểu thuyết Chuông nguyện hồn ai. Nguồn: Universal History Archive  (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Chuông nguyện hồn ai) - Chuông nguyện hồn ai (For Whom the Bell Tolls, 1940) của Ernest Hemingway là kiệt tác văn học vĩ đại tái hiện cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Qua câu chuyện dồn nén trong 70 giờ của Robert Jordan – một trí thức Mỹ tình nguyện đánh sập cây cầu chiến lược – tác phẩm là bản anh hùng ca về lý tưởng tự do, tình yêu mãnh liệt và tinh thần kết nối bất diệt của nhân loại. Ernest Hemingway có giọng văn rất đặc biệt, nhiều lời thoại, trầm buồn và bắt người đọc phải cảm nhận, thấm dần. Không phải đơn giản khi giải Nobel văn học được trao cho nhà văn ngưởi Mỹ này.

Giới thiệu và tóm tắt Giã từ vũ khí (Ernest Hemingway, Mỹ, 1929)

Bìa cuốn Giã từ vũ khí do Nhà xuất bản Văn học tái bản và phát hành (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Giã từ vũ khí) - Giã từ vũ khí (A Farewell to Arms, 1929) là kiệt tác phản chiến đỉnh cao của Ernest Hemingway, nhà văn Mỹ đoạt giải Nobel Văn học. Mang đậm tính tự thuật từ chính trải nghiệm của tác giả tại mặt trận Ý thời Thế chiến I, tiểu thuyết khắc họa mối tình bi thương giữa trung úy lái xe cấp cứu Frederic Henry và nữ y tá Catherine Barkley. Tác phẩm là sự kết hợp tài tình giữa khúc ca tình yêu mãnh liệt và lời tố cáo sự tàn khốc, vô nghĩa của chiến tranh, đại diện tiêu biểu cho tinh thần "Thế hệ mất mát". Một áng văn chương sâu sắc và tràn đầy tình yêu không thể bỏ qua đối với những người yêu văn học đỉnh cao.

Tình yêu của Komako và sự nhẫn tâm của Shimamura

Trong Xứ tuyết, Komako là một geisha, công việc của cô là đem lại cái đẹp và niềm vui cho đàn ổng. Nhưng geisha toàn toàn không phải là "gái điếm", họ là một con người và cũng khao khát yêu thương. Nhưng ai cho họ tình yêu? (minh hoạ)

Thuỷ Mộc

(Xứ Tuyết) - Đọc Xứ Tuyết, thật khó quên sự tương phản sâu sắc trong tâm lý và thái độ ứng xử giữa nhân vật nam chính Komako và cô gái hành nghề geisha Shimamura trong đêm cô say rượu, tìm đến phòng trọ của chàng. Komako hiện lên là ngọn lửa cuồng nhiệt nhưng đầy dằn xé. Dưới tác động của cơn say, cô trút bỏ lớp vỏ geisha chuyên nghiệp để sống thật với khao khát được yêu thương. Cô vừa mãnh liệt bấu víu lấy Shimamura, vừa cay đắng dằn dỗi vì nhận thức rõ mối tình này hoàn toàn vô vọng và "vô ích". Ngược lại, Shimamura là một khối băng thờ ơ đại diện cho giới trí thức đô thị. Chàng đón nhận sự nhiệt thành của Komako bằng sự dịu dàng bên ngoài nhưng lạnh lùng tàn nhẫn bên trong. Shmamura ngắm nhìn nỗi đau của cô gái như một kẻ thưởng ngoạn kiệt tác thẩm mỹ. Tác giả Kawabata gửi thông điệp gì? dành cho ai? 

Tóm tắt và giới thiệu Nhà thờ đức bà Paris (Victor Hugo, Pháp, 1831)

Nhà thờ đức bà Paris liên tục được tái bản và phát hành tại Việt Nam, có mặt trong hầu hết mọi nhà sách. Trong ảnh là cuốn do Nhà xuất bản Văn học phát hành (minh hoạ)

Trần Hồng Phong 

(Nhà thờ Đức Bà Paris) - Tiểu thuyết Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris, 1831) của đại văn hào Victor Hugo là kiệt tác bất hủ của văn học lãng mạn thế giới. Lấy bối cảnh Paris thế kỷ XV, tác phẩm không chỉ tái hiện bi kịch tình yêu khắc nghiệt giữa cô gái Do Thái Esmeralda, chàng gù Quasimodo, phó giám mục Frollo và đại úy Phoebus, mà còn phản ánh sâu sắc những góc tối xã hội đương thời. 

Những người khốn khổ: nhà văn Victor Hugo, danh tiếng và góc nhìn văn hoá, lịch sử

Đại văn hào người Pháp Victor Hugo có mặt trong top 20 nhà văn vĩ đại nhất của nhân loại mọi thời kỳ, với những kiệt tác bất hủ: Những kẻ khốn cùng, Nhà thờ đức bà Paris ... (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Những kẻ khốn cùng) -  Đại văn hào Victor Hugo là một trong những nhân vật vĩ đại nhất của văn học thế giới. Ông không chỉ là đại diện xuất sắc nhất của chủ nghĩa lãng mạn Pháp mà còn là một nhà chính trị, nhà hoạt động xã hội nhiệt thành, nhà thơ, nhà kịch tác gia và nhà họa sĩ tài hoa. Hầu hết các tác phẩm của ông đã được dịch và xuất bản tại Việt Nam, trong đó các kiệt tác Những kẻ khốn cùng, Nhà thờ đức bà Paris ... là những tác phẩm văn học được yêu thích nhất.

Giới thiệu và tóm tắt Những người khốn khổ (Victor Hugo, Pháp, 1862)

Bìa cuốn Những người khốn khổ do Nhà xuất bản Văn Học phát hành và tái bản, nhiều người dịch, dày 2054 trang. Giá bán: khoảng 400.000 VNĐ năm 2022, chia nhiều tập (minh hoạ)  

Trần Hồng Phong 

(Những kẻ khốn cùng) - hay "Những người khốn khổ" (Les Misérables) của đại văn hào Victor Hugo xuất bản năm 1862 là kiệt tác sử thi bằng văn xuôi vĩ đại nhất của văn học Pháp thế kỷ XIX. Tác phẩm là bức tranh toàn cảnh về xã hội Pháp thời kỳ Phục hưng, khắc họa số phận bi thảm của những kiếp người lao khổ dưới đáy xã hội nhưng luôn tỏa sáng ngọn lửa nhân tính và khát vọng tự do. Tại Việt Nam, Những kẻ khốn cùng không hề xa lạ với những người yêu văn học Pháp.

Giới thiệu và tóm tắt Xứ tuyết (Kawabata Yasunari, Nhật Bản, 1935)

Bìa cuốn Xứ Tuyết do Nhà xuất bản Văn học phát hành, đang bán tại các nhà sách Việt Nam thời điểm 2026. Xứ Tuyết đã phát hành từ trước 1975, được tái bản nhiều lần tại Việt Nam (minh hoạ)

Trần Hồng Phong 

(Xứ tuyết) - Xứ tuyết (Yukiguni) của văn hào Kawabata Yasunari là một trong những tiểu thuyết xuất sắc nhất của văn học hiện đại Nhật Bản. Tác phẩm không chỉ đưa tên tuổi của tác giả vươn tầm thế giới với giải Nobel văn học 1968, mà còn đại diện cho đỉnh cao của mỹ học truyền thống xứ Phù Tang. Một câu chuyện buồn buồn, hai người phụ nữ ẩn hiện khiến ta phải dõi theo, thấm đẫm sự tinh tế cảm xúc, vương chút xót xa, túng thiếu trong cảm giác. Tại Việt Nam, có bản dịch là "Vùng băng tuyết"

Giới thiệu và tóm tắt Iliad - (Homer, Hy Lạp, TK VIII TCN)

Bìa cuốn Iliad bản tiếng Anh đang được rao bán trên mạng giá 35 USD (khoảng 1 triệu VNĐ) thời điểm 2026 (minh hoạ)

Trần Hồng Phong 

(Iliad) - Iliad của Homer là kiệt tác sử thi kinh điển của văn học cổ điển Hy Lạp và phương Tây, khắc họa 51 ngày cuối cùng trong năm thứ 10 của cuộc chiến thành Troy. Tác phẩm không chỉ tái hiện những trận chiến nảy lửa mà còn là bản thi ca sâu sắc về số phận, danh dự và bi kịch của kiếp người. Iliad và Odyssey là một "bộ đôi" sử thi có mối liên hệ mật thiết với nhau. Rất nhiều bộ phim bom tấn đã ra đời lấy đề tài dựa theo nội dung của Iliad và Odyssey.

Giới thiệu và tóm tắt Anh Chàng Hobbit (J.R.R. Tolkien, Anh, 1937)

Bìa sách Anh Chàng Hobbit (The Hobbit) phát hành tại Việt Nam. Những bộ phim bom tấn chuyển thể từ tác phẩm này trong những năm 2012 - 2014 rất được yêu thích tại Việt Nam (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Anh Chàng Hobbit) -  (The Hobbit) của J.R.R. Tolkien, xuất bản lần đầu năm 1937, là kiệt tác văn học kỳ ảo mở đầu cho thế giới Trung Địa đồ sộ. Câu chuyện xoay quanh Bilbo Baggins – một anh chàng Hobbit chuộng sự bình yên – bất ngờ bị cuốn vào hành trình đòi lại Vương quốc Erebor cùng pháp sư Gandalf và 13 người lùn. Vượt qua vô vàn thử thách từ quái vật Troll, Nhện khổng lồ cho đến Rồng Smaug, Bilbo đã biến đổi từ một kẻ nhút nhát thành một anh hùng dũng cảm, mưu trí và giàu lòng trắc ẩn. Tại Việt Nam, chắc chắn hàng triệu người đã xem những bộ phim bom tấn The Hobbit chuyển thể từ tác phẩm này. 

Vụ án Zacchini v. Scripps-Howard Broadcasting Co.: Tự do Báo chí & Quyền của Nghệ sĩ

Phán quyết của Toà án tối cao Hoa Kỳ cho rằng: dù có quyền đưa tin, báo chí không được phép đặc quyền chiếm đoạt trọn vẹn tài sản thương mại của người khác mà không trả tiền (không thể phát toàn bộ buổi diễn thương mại) (minh hoạ)

Luật sư Trần Hồng Phong

Trong lịch sử tư pháp Hoa Kỳ, quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí theo Tu chính án thứ nhất (First Amendment) gần như là một "lá chắn che chở" tối cao đối với truyền hình và báo chí. Tuy nhiên, ranh giới đó đã được vạch ra một cách rõ ràng và mang tính lịch sử vào năm 1977 - thông qua vụ kiện chấn động giữa nghệ sĩ biểu diễn Hugo Zacchini và Đài truyền hình Scripps-Howard Broadcasting Co. Đây là vụ án đầu tiên và duy nhất tính đến nay mà Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trực tiếp xem xét sự xung đột giữa Tu chính án thứ nhất và Quyền công khai (Right of Publicity) của cá nhân. Phán quyết của toà như thế nào?

Giới thiệu và tóm tắt Trà Hoa Nữ - (Alexandre Dumas (Pháp, 1848)

Bìa cuốn Trà Hoa Nữ, Nhà xuất bản Văn học, tái bản năm 2024 (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Trà Hoa Nữ) - Trà Hoa Nữ (La Dame aux Camélias) của Alexandre Dumas con là một kiệt tác bi kịch lãng mạn vĩ đại của văn học Pháp thế kỷ 19. Tác phẩm kể về mối tình đẫm nước mắt giữa chàng thanh niên tư sản Armand Duval và nàng kỹ nữ kiều diễm Marguerite Gautier. Hơn cả một câu chuyện tình, cuốn tiểu thuyết là bản án đanh thép tố cáo sự tàn nhẫn và đạo đức giả của xã hội đương thời — nơi đã đẩy một tâm hồn cao thượng, sẵn sàng hy sinh tất cả vì tình yêu vào cái chết tức tưởi, nghèo đói và cô độc. Những người đàn ông từng "ăn chơi trác táng" khi còn trẻ liệu có khí nào chợt nhớ đến những người con gái mình đã từng gặp nơi quán nhậu?

Cuốn theo chiều gió: danh tiếng và góc nhìn văn hoá, lịch sử

Bìa cuốn Cuốn theo chiều gió, Nhà xuất bản Văn Học, phát hành năm 2019, tái bản (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Cuốn theo chiều gió) -  Cuốn theo chiều gió (Gone with the Wind) của Margaret Mitchell là một trong những kiệt tác vĩ đại nhất của văn học Mỹ thế kỷ 20. Bản thiên anh hùng ca đã khắc họa trọn vẹn bức tranh lịch sử đầy biến động thời Nội chiến và Tái thiết, qua đó làm nổi bật sức sống mãnh liệt, tình yêu cùng ý chí sinh tồn phi thường của con người trước sự sụp đổ của một kỷ nguyên.

Giới thiệu và tóm tắt Cuốn theo chiều gió (Margaret Mitchell, Mỹ, 1936)

Bìa cuốn Cuốn theo chiều gió, Nhà xuất bản Văn Học tái bản năm 2024 (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Cuốn theo chiều gió) - Cuốn theo chiều gió (Gone with the Wind) của nữ nhà văn Margaret Mitchell là một trong những kiệt tác kinh điển nhất của văn học Mỹ thế kỷ 20. Bản thiên anh hùng ca này không chỉ khắc họa trọn vẹn bức tranh lịch sử đầy biến động của miền Nam nước Mỹ trong thời kỳ Nội chiến mà còn là câu chuyện về sức sống mãnh liệt, tình yêu và ý chí sinh tồn của con người trước sự sụp đổ của một kỷ nguyên. Câu chuyện ám ảnh và gây tiếc nuối: Scarlett theo đuổi một ảo ảnh (Ashley) để rồi vô tình đánh mất tình yêu chân thành và đích thực ngay bên cạnh mình (Rhett). 

Penelope và chiếc giường cây ô-liu

Penelope ngã khuỵu, đôi chân run rẩy. Bà bàng hoàng nhận ra đây chính là Odysseus (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Odyssey) - Trong tác phẩm sử thi bất hủ Odyssey của Homer, câu chuyện về Penelope và chiếc giường cây ô-liu nằm ở Ca khúc XXIII của sử thi Odyssey. Đây là cao trào tâm lý xúc động nhất, đánh dấu khoảnh khắc Penelope chính thức nhận lại người chồng sau 20 năm xa cách.

Thú uống trà của người Việt

Uống trà tốt cho sức khoẻ và tinh thần, phù hợp người trung tuổi trở lên. Đây là thú vui phù hợp với tất cả mọi người (minh hoạ) 

Hoa Văn 

Thưởng trà (uống trà một cách bài bản, chăm chút hơn) không đơn thuần là thói quen giải khát, mà từ lâu đã nâng tầm thành một nét nghệ thuật sống, một liệu pháp tự nhiên giúp cân bằng con người giữa nhịp sống hiện đại. Khi ngồi lại bên chén trà, qua vị đắng khởi đầu đến kết thúc bằng dư vị hậu ngọt, mỗi người chắc chắn sẽ cảm nhận được những giá trị không chỉ về sức khỏe thể chất, mà còn cả sức khỏe tinh thần, sự an yên tĩnh tại, cho đến những suy ngẫm sâu sắc về văn hóa, cuộc đời.

• Thái Nguyên và Ô Long Bảo Lộc - hai danh trà Việt Nam
• Bộ trà cụ và cách pha trà

Mối tình bi kịch Cam Bảo Bảo – Ðoàn Chính Thuần

Cô gái xinh đẹp Cam Bảo Bảo khi yêu không hề biết rằng tình lang của mình Đoàn Chính Thuần - là một người đàn ổng có máu trăng hoa, đi đến đâu vương tình đến đó (minh hoạ)

Bạch Y 

(Kiếm hiệp Kim Dung) - Trong thế giới tình ái đầy oan nghiệt của Thiên Long Bát Bộ, nếu Tần Hồng Miên đại diện cho sự ghen tuông cực đoan, Vương phu nhân đại diện cho sự tàn độc chiếm hữu, thì Cam Bảo Bảo (Chung phu nhân hay A Bảo) lại là một bức tranh mang màu sắc bi tráng của sự nhẫn nhục, lòng biết ơn và sự giằng xé giữa tình yêu và đạo lý. Mối tình giữa bà và Trấn Nam Vương Ðoàn Chính Thuần không chỉ để lại một giọt máu rơi rớt là Chung Linh, mà còn khắc hoạ triết lý nhân sinh sâu sắc về luật nhân quả và sự bù trừ của số phận.

Giới thiệu và tóm tắt sử thi Odyssey (Homer, Hy Lạp, TK VIII TCN)

Odyssey có lẽ là danh tác văn học ra đời sớm nhất và nổi tiếng nhất, với rất nhiều tác phẩm điện ảnh "bom tấn" ra đời lấy cảm hứng và đề tài từ tác phẩm này (minh hoạ) 

Trần Hồng Phong

(Odyssey) -  (Khúc ca Odyssey) là một trong hai bộ sử thi kinh điển của văn học Hy Lạp cổ đại (bên cạnh Iliad). Nếu Iliad là bài ca về chiến tranh và lòng quả cảm trên chiến trường, thì Odyssey lại là cuốn thiên tiểu thuyết phiêu lưu lừng lẫy về hành trình tìm đường trở về nhà, ca ngợi trí tuệ và bản lĩnh của con người. Đây có lẽ là tác phẩm văn học ra đời sớm nhất và nổi tiếng nhất, với rất nhiều tác phẩm điện ảnh "bom tấn" ra đời lấy cảm hứng và đề tài từ Odysey. 

Giới thiệu và tóm tắt Anh em nhà Karamazov (Fyodor Dostoevsky, Nga, 1880)

Cuốn Anh em nhà Karamazov dày cộp do Nhà xuất bản Nguồn Sáng (Sài Gòn) phát hành năm 1973. Dịch giả: Vũ Đình Lưu (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

Anh em nhà Karamazov (xuất bản năm 1880) là cuốn tiểu thuyết cuối cùng, đồ sộ nhất và được coi là bản di chúc tinh thần của Dostoevsky. Tác phẩm mất gần hai năm để hoàn thành và được xuất bản trọn vẹn chỉ vài tháng trước khi ông qua đời. Cuốn sách mang vóc dáng của một thiên sử thi về triết học, tôn giáo và tâm lý học, được gói gọn trong hình hài của một cuốn tiểu thuyết trinh thám hình sự và bi kịch gia đình. Tác phẩm không chỉ là đỉnh cao trong sự nghiệp của Dostoevsky mà còn là một tượng đài của văn học thế giới. Người yêu văn học tại Việt Nam hoàn toàn không xa lạ tác phẩm này.

Con đầm bích - ám ảnh bóng ma nữ bá tước (Alexander Pushkin, Nga, 1833)

Truyện ngắn "Con đầm bích" và bài thơ tình "Tôi yêu em" rất nổi tiếng và hoàn toàn không xa lạ với những người yêu mến văn học Nga, yêu mến "mặt trời thi ca Nga" bạc mệnh Puskin (minh hoạ)

Trần Hồng Phong 

(Con đầm bích) - "Con đầm bích" là truyện ngắn xuất sắc và rất nổi tiếng của nhà thơ "Mặt trời thi ca Nga" Alexander Pushkin. Sáng tác năm 1833, tác phẩm kể lại kịch tính và hấp dẫn một cuộc đánh bạc vô tiền khoáng hậu với số tiền đặt cước rất lớn của Hermanm - một chàng trai trẻ. Điều đáng nói và rùng rợn: những con bài mà Hermnam đánh ra là theo sự chỉ mách của một hồn ma! Trong ván bài cuối cùng, thay vì là con Át, trên mặt bàn xuất hiện con Đầm bích với khuôn mặt và nụ cười quái dị của vị nữ bá tước vừa qua đời trước đó vài ngày. Dù chỉ qua trang sách, tôi đã ám ảnh hình ảnh kì dị ấy cho đến tận bây giờ, và với thắc mắc chưa thể giải đáp: phải chăng thông điệp của Puskin là: có Linh hồn và hai thế giới sống - chết có thể gặp nhau?

* Alexander Pushkin "Mặt trời thi ca Nga"