Giới thiệu và tóm tắt Moby-Dick (Cá voi trắng) - (Herman Melville, Mỹ, 1851)

Bìa cuốn Moby-Dick (Cá voi trắng) do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành năm 2022, 732 trang, giá bịa 320 ngàn đồng (minh hoạ)

Trần Hồng Phong

(Cá voi trắng) - Moby-Dick (Cá voi trắng) là kiệt tác của văn học Mỹ, của nhà văn Herman Melville xuất bản năm 1851. Lấy cảm hứng từ những chuyến đi biển thực tế của chính tác giả và thảm họa có thật của tàu săn cá voi Essex, tác phẩm dựng nên một không gian đại dương bi hùng, cổ kính và đầy triết lý. Câu chuyện theo chân chàng thủy thủ Ishmael trên con tàu Pequod, dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Ahab — người bị gặm nhấm bởi lòng thù hận cuồng tàn, quyết tâm truy bắt con cá voi nhà táng Moby Dick bằng mọi giá.  Moby-Dick còn là bộ kiến thức bách khoa đồ sộ về loài cá voi, nghề đi biển, sinh vật biển và mang thông điệp triết học sâu sắc. Một tác phẩm không thể bỏ qua, phù hợp cả độ tuổi thiếu niên.

Nội dung bài viết này:

1. Giới thiệu tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác, giá trị nghệ thuật, thông điệp nhân sinh.

2. Nhân vật: Ahab, Ishmael, Queequeg, Starbuck.

3. 8 tình tiết xúc động và ám ảnh.

4. Tóm tắt toàn bộ nội dung tác phẩm theo từng chương.

.....

Giới thiệu "Cá voi trắng"

Moby-Dick (Cá voi trắng) là kiệt tác suất sắc bậc nhất của văn học Mỹ, được sáng tác bởi nhà văn Herman Melville và xuất bản lần đầu năm 1851.

Tác giả & Hoàn cảnh sáng tác

Herman Melville (1819–1891): Nhà văn, nhà thơ người Mỹ từng trải qua thời thanh xuân bôn ba làm thủy thủ trên các tàu săn cá voi ở Thái Bình Dương.

Tác phẩm dựa trên hai sự kiện có thật: vụ tàu săn cá voi Essex bị một con cá voi nhà táng húc đắm năm 1820 và huyền thoại về con cá voi trắng hung dữ mang tên Mocha Dick ở vùng biển Chile. 

Cuốn sách được viết trong thời kỳ phục hưng văn học Mỹ, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kịch Shakespeare và tình bạn tri kỷ với nhà văn Nathaniel Hawthorne.

Nội dung cốt truyện

Trải nghiệm được kể lại qua lời nhân vật Ishmael — một thủy thủ trẻ đăng ký lên tàu săn cá voi Pequod.
Khởi đầu chuyến đi: Thuyền trưởng của tàu Pequod là Ahab, một người đàn ông bí ẩn, cộc lốc và tàn tật với một bên chân làm bằng xương cá voi. 

Mục tiêu ám ảnh: Trái với nhiệm vụ săn lấy dầu cá thông thường, Ahab tiết lộ mục đích duy nhất của chuyến đi là truy tìm và sát hại Moby Dick — con cá voi nhà táng khổng lồ, hung dữ đã cắn đứt chân lão trong chuyến đi trước. 

Hành trình bi kịch: Ahab điên cuồng dẫn dắt thủy thủ đoàn qua nhiều đại dương, bỏ qua mọi lời cảnh báo về thời tiết và điềm báo xấu. 

Kết cục bi thảm: Sau cuộc đụng độ kéo dài 3 ngày với Moby Dick, con cá voi đánh đắm tàu Pequod. Toàn bộ thủy thủ đoàn và thuyền trưởng Ahab đều thiệt mạng dưới đáy biển sâu, chỉ duy nhất Ishmael sống sót nhờ bám vào một chiếc quan tài gỗ để kể lại câu chuyện.

Danh tiếng và số phận tác phẩm 

Thất bại ban đầu: Khi mới ra mắt năm 1851, tác phẩm nhận về sự ghẻ lạnh từ công chúng và giới phê bình vì cấu trúc quá phức tạp. Melville qua đời trong sự lãng quên.

Sự hồi sinh lịch sử: Đến thập niên 1920 (Phong trào Melville Revival), tác phẩm được phát hiện lại và tôn vinh là Đại tiểu thuyết Mỹ (Great American Novel), trở thành trụ cột của văn học thế giới.

Giá trị nghệ thuật 

Tính đa tầng đa nghĩa: Kết hợp giữa tiểu thuyết phiêu lưu, bách khoa toàn thư về ngành săn cá voi, và kịch triết học mang tính bi kịch.

Biểu tượng nghệ thuật phức tạp: Moby Dick không chỉ là động vật hoang dã mà đại diện cho tự nhiên bí ẩn, cái ác, hoặc lực lượng tối cao vượt tầm kiểm soát con người. Con tàu Pequod đại diện cho xã hội thu nhỏ.

Ngôn ngữ giàu tính nhạc: Sử dụng văn phong hào hùng, đậm chất thơ và kịch Shakespeare với những đoạn độc thoại nội tâm sâu sắc.

Thông điệp nhân sinh

Sự kiêu ngạo của con người trước Tự nhiên: Bi kịch của Ahab là lời cảnh báo về lòng tham và khao khát chế ngự, chinh phục thiên nhiên một cách mù quáng.

Ám ảnh và sự tự hủy diệt: Khi sự thù hận trở thành trung tâm cuộc sống, nó sẽ nuốt chửng lý trí và kéo theo sự sụp đổ của chính bản thân lẫn những người xung quanh.

Sự bé nhỏ của kiếp người: Trước vũ trụ bao la và phi lý, con người cần học cách khiêm nhường thay vì tự coi mình là trung tâm.
....

Nhân vật

1. Thuyền trưởng Ahab (Captain Ahab)

Một lão già ngoài 50 tuổi với thân hình vạm vỡ nhưng chằng chịt vết sẹo. Điểm dị biệt nhất là chiếc chân 

giả làm từ xương hàm cá voi nhà táng và vết sẹo dài như bị sét đánh kéo từ da đầu xuống tận cổ.

Cực đoan, kiêu ngạo, đầy uy quyền nhưng bị gặm nhấm bởi sự thù hận mù quáng. Ahab coi Moby Dick là hiện thân của tất cả những điều độc ác, phi lý và bất công trên thế gian. Quan điểm sống của ông là chinh phục và hủy diệt: con người không bao giờ được phục tùng hay chịu thua trước bất kỳ lực lượng nào, dù đó là tự nhiên hay thần thánh.

* Sự kiện quan trọng:

- Từng bị Moby Dick cắn đứt một bên chân trong chuyến đi săn trước, từ đó gieo rắc mối thù truyền kiếp.

- Khai mạc chuyến đi của tàu Pequod bằng cách đóng một đồng tiền vàng lên cột buồm, treo thưởng cho ai phát hiện ra Moby Dick trước, biến sứ mệnh săn dầu cá thành cuộc săn đuổi trả thù cá nhân.

- Đốt bỏ la bàn, từ chối giúp đỡ tàu Rachel tìm kiếm những đứa trẻ mất tích để tiết kiệm thời gian truy đuổi con cá voi.

- Cuộc giáp lá lánh kéo dài 3 ngày với Moby Dick: Ahab phóng cây lao cuối cùng, dây lao quấn vào cổ ông và kéo ông xuống đáy đại dương cùng con cá voi trắng.

Ahab là kiểu "anh hùng bi kịch" mang đậm chất Shakespeare. Ông có sức mạnh tinh thần phi thường, ý chí sắt đá và khả năng thao túng tâm lý thủy thủ đoàn. Tuy nhiên, bi kịch của Ahab xuất phát từ sự kiêu ngạo (hubris). Khi biến thù hận cá nhân thành mục đích sống, ông đã tự biến mình thành một ác quỷ và kéo theo hàng chục mạng người vô tội chìm vào thảm cảnh.

2. Ishmael (Người kể chuyện) 

Một thanh niên trẻ tuổi, xuất thân từ một gia đình có học thức nhưng nghèo khó. Anh có ánh mắt quan sát tinh tế, phong thái nhẹ nhàng và là người duy nhất trên tàu Pequod sống sót sau trận đụng độ thảm khốc.

Trầm lặng, tò mò, bao dung và giàu lòng trắc ẩn. Trái ngược với Ahab, Ishmael có quan điểm sống rộng mở và khiêm nhường. Anh không nhìn thế giới bằng màu sắc thù hận mà bằng sự chiêm nghiệm triết học. Anh chấp nhận sự bất định của số phận và luôn nỗ lực tìm kiếm tri thức.

* Sự kiện quan trọng:

- Quyết định ra biển để giải tỏa những u uất trong lòng và tìm lại sức sống.

- Kết bạn và thề nguyền tri kỷ với Queequeg, một người săn cá voi da màu bị coi là "kẻ man rợ".

- Lắng nghe, quan sát và ghi chép lại toàn bộ hành trình điên rồ của tàu Pequod.

- Sống sót ngoạn mục nhờ bám vào chiếc quan tài gỗ của Queequeg biến thành phao cứu sinh, được tàu Rachel cứu vớt.

Ishmael đóng vai trò là chiếc gương phản chiếu toàn bộ tác phẩm. Anh là nhịp cầu nối giữa độc giả và thế giới u tối của Ahab. Việc Ishmael là người duy nhất sống sót mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc: chỉ có sự khiêm nhường, tình yêu thương đồng loại và khả năng hòa hợp với tự nhiên mới giúp con người vượt qua những sóng gió bi kịch của cuộc đời.

3. Queequeg (Thủy thủ săn cá voi người bản địa) 

Một hoàng tử đến từ đảo Nam Thái Bình Dương với thân hình vạm vỡ, làn da xăm đầy những hoa văn hình học kỳ lạ, gương mặt góc cạnh và luôn mang theo bên mình chiếc rìu tomahawk kết hợp tẩu thuốc.

Trung thành, dũng cảm, điềm tĩnh và vô cùng nhân hậu. Mặc dù bị xã hội phương Tây dán nhãn là "kẻ man rợ" hay "kẻ ăn thịt người", Queequeg lại sở hữu một tâm hồn thuần khiết. Quan điểm sống của anh là sự gắn kết tự nhiên với vạn vật, không định kiến và sẵn sàng hy sinh vì người khác.

* Sự kiện quan trọng:

- Gặp gỡ Ishmael tại nhà trọ ở New Bedford, từ chỗ xa lạ trở thành anh em chí thiết.

- Nhảy xuống biển băng giá để cứu một thủy thủ từng chế giễu ngoại hình của mình.

- Trở thành một trong những thợ phóng lao giỏi nhất trên tàu Pequod.

- Lâm bệnh nặng và tự đóng cho mình một chiếc quan tài gỗ, chiếc quan tài này sau đó trở thành phao cứu sinh duy nhất cứu sống Ishmael.

Queequeg đại diện cho vẻ đẹp nguyên sơ, chưa bị tha hóa bởi văn minh nhân tạo. Nhận thức nghệ thuật của Melville qua nhân vật này rất tiến bộ: lòng tốt và nhân cách thực sự không phụ thuộc vào màu da, tôn giáo hay tầng lớp xã hội. Tình bạn giữa Queequeg và Ishmael là điểm sáng ấm áp duy nhất trong không gian u tối của tác phẩm.

4. Starbuck (Thuyền phó thứ nhất)

Một người đàn ông trung niên nghiêm nghị, gầy gò nhưng săn chắc, ánh mắt luôn phảng phất sự ưu tư của một người đàn ông có gia đình.

Điềm tĩnh, thực tế, tuân thủ nguyên tắc và sống có tín ngưỡng. Starbuck đại diện cho lý trí và sự tỉnh táo. Quan điểm sống của ông là làm việc trách nhiệm để trở về với vợ con, săn cá voi chỉ là một nghề kiếm sống đơn thuần chứ không phải cuộc phiêu lưu lý tưởng hóa.

* Sự kiện quan trọng:

- Nhiều lần công khai phản đối tham vọng điên rồ của Ahab, nhắc nhở thuyền trưởng về nghĩa vụ với gia đình và các thủy thủ.

- Đứng trước bi kịch, Starbuck từng cầm súng chĩa vào Ahab khi ông này đang ngủ nhưng không thể xuống tay vì đạo đức tôn giáo và tinh thần kỷ luật.

- Trực tiếp chỉ huy một toán xuồng trong cuộc đi săn Moby Dick và tử nạn cùng toàn bộ tàu Pequod.

Starbuck là tiếng nói của lý trí và đạo đức chuẩn mực, nhưng lại là một nhân vật bi kịch đầy bất lực. Ông nhận ra sự điên rồ của kẻ lãnh đạo nhưng không đủ sự tàn nhẫn hay lòng dũng cảm nổi loạn để ngăn chặn nó. Sự thất bại của Starbuck cho thấy: trước một cuồng vọng mãnh liệt và mù quáng, lý trí thông thường đôi khi trở nên yếu ớt và dễ dàng bị cuốn phăng.

Đánh giá và cảm nhận chung

Dưới góc nhìn tổng thể, dàn nhân vật trong Moby-Dick được xây dựng như một xã hội thu nhỏ trên con tàu Pequod, đại diện cho các xu hướng tâm lý và triết lý sống của nhân loại: 

Sự xung đột giữa các triết lý: Tác phẩm là cuộc đối đầu không cân sức giữa Ahab (sự kiêu ngạo, thù hận, muốn chế ngự tự nhiên) và Tự nhiên/Moby Dick (sự bí ẩn, sức mạnh vô song và sự thờ ơ của vũ trụ). Trong cuộc chiến đó, Starbuck đại diện cho lý trí bất lực, Queequeg đại diện cho sự hòa hợp tự nhiên, còn Ishmael là nhân chứng chiêm nghiệm.

Giá trị nhân văn vượt thời gian: Melville đã vẽ nên một bức tranh chân thực về bản chất con người. Khi đối mặt với cái vô tận của đại dương, con người có thể trở nên vô cùng vĩ đại trong ý chí nhưng cũng vô cùng nhỏ bé và mù quáng trong hành động.

Thế giới nhân vật của Moby-Dick mang một sức nặng tâm lý khủng khiếp. Câu chuyện không dừng lại ở cuộc săn cá voi đơn thuần mà là bài học muôn đời về lòng khiêm nhường trước tự nhiên. Việc Ahab chìm sâu vào lòng biển cùng Moby Dick, còn Ishmael sống sót nhờ chiếc quan tài của Queequeg, là hình ảnh ẩn dụ xuất sắc: sự thù hận sẽ dẫn đến diệt vong, chỉ có tình yêu thương, sự bao dung và thái độ trân trọng cuộc sống mới có thể cứu rỗi con người.
...

8 tình tiết cảm động, ám ảnh

1. Lễ tuyên thệ máu và đồng tiền vàng trên cột buồm

Thuyền trưởng Ahab triệu tập toàn bộ thủy thủ đoàn, lấy ra một đồng tiền vàng Tây Ban Nha sáng chói và đóng chặt vào cột buồm chính. Ông tuyên bố đồng vàng này thuộc về người đầu tiên phát hiện ra con cá voi trắng Moby Dick. Sau đó, ông bắt ba thợ phóng lao (Queequeg, Tashtego, Daggoo) tháo đầu lao nhọn, rót đầy rượu mạnh vào lòng lao và bắt tất cả uống một lời thề đẫm máu: truy sát Moby Dick đến chết.

"Hãy uống đi, các thợ phóng lao! Hãy uống và thề! Cầu cho ngọn lao của chúng ta cắm sâu vào tim Moby Dick! Cầu Chúa cho tất cả chúng ta nếu chúng ta không truy đuổi con cá voi trắng đó đến tận cùng cái chết!"

Tình tiết này đánh dấu khoảnh khắc Ahab chính thức biến một chuyến tàu thương mại thành một con tàu cuồng tín. Đồng tiền vàng trở thành biểu tượng của ma lực đồng tiền và tham vọng, còn chiếc tẩu lao chứa rượu là buổi lễ ban thánh thể mang tính chất tà giáo. Ahab đã dùng uy quyền và ma thuật tâm lý để lây nhiễm cơn điên rồ của mình vào tâm trí những thủy thủ nghèo khổ.

Sự kiện gây cảm giác ngột ngạt và lạnh sống lưng. Người đọc nhận ra con tàu Pequod từ đây đã bị niêm phong số phận, bước vào hành trình một đi không trở lại.

2. Tình bạn ban đầu giữa Ishmael và Queequeg

Do nhà trọ hết phòng, Ishmael buộc phải chia sẻ giường với Queequeg — một người săn cá voi da màu với thân hình xăm trổ kỳ lạ. Ban đầu Ishmael vô cùng hoảng sợ. Nhưng sau một đêm, sự chia sẻ chân thành, thái độ điềm tĩnh và tình cảm ấm áp của Queequeg đã xua tan mọi định kiến trong lòng Ishmael. Hai người cùng hút chung tẩu thuốc và thề nguyện trở thành anh em chí thiết.

"Thà ngủ với một kẻ ăn thịt người tỉnh táo còn hơn ngủ với một tín đồ Đấng Christ say khước... Anh ta có vẻ là một con người thực sự, trong một lớp da kỳ lạ."

Đây là tình tiết giàu tính nhân văn và sâu sắc trong tác phẩm. Trong một thế giới đầy định kiến chủng tộc của thế kỷ 19, Melville đã dũng cảm khẳng định: sự văn minh không nằm ở màu da hay tôn giáo mà nằm ở lòng nhân ái. Queequeg dù bị coi là "kẻ man rợ" lại sở hữu tâm hồn thuần khiết và cao đẹp hơn nhiều kẻ tự xưng là văn minh.

Chi tiết ấm áp, xúc động, tạo nên một nốt trầm ngọt ngào và bình yên hiếm hoi giữa không gian bão tố và thù hận bao trùm lên toàn bộ tiểu thuyết.

3. Cảnh săn cá voi mẹ và con nhỏ trong lòng đại dương

Trong một lần thả thuyền đuổi theo đàn cá voi, chiếc xuồng của Ishmael bị cuốn vào giữa một lòng chảo biển lặng sóng — nơi các cá voi mẹ đang cho con bú. Trái ngược với sự săn đuổi tàn khốc bên trên, bên dưới làn nước trong suốt là một thế giới bình yên tuyệt đối, nơi những con cá voi con tò mò bơi đến gần và chạm vào mái chèo của thủy thủ.

"Ở đó, dưới đáy sâu của đại dương mênh mông bão tố, có những vùng biển lặng vĩnh cửu... Nơi những bà mẹ cá voi âu yếm con mình, hoàn toàn vô tư trước những cái chết đang diễn ra ngay trên đầu chúng."

Tình tiết tạo nên sự đối lập gay gắt giữa sự sống thiên nhiên nguyên sơ và sự tàn phá dã man của con người. Nó bóc trần sự thật cay đắng của ngành săn cá voi: con người vì lòng tham mà sẵn sàng đập tan sự bình yên, tình mẫu tử thiêng liêng của tự nhiên.

Một cảnh quay điện ảnh vừa thơ mộng vừa chua xót. Nó khiến người đọc rùng mình trước vẻ đẹp thanh khiết của tự nhiên, đồng thời dấy lên sự ghê tởm trước tội ác của loài người.

4. Pip bị bỏ rơi giữa đại dương và cơn điên triết học

Pip, chú bé da đen gảy đàn nhỏ tuổi nhất trên tàu, vì quá sợ hãi nên đã nhảy khỏi xuồng săn cá voi. Người thợ săn cá voi vì mải đuổi theo con mồi nên đã để mặc Pip lênh đênh một mình giữa đại dương mênh mông. Khi được cứu lên, tâm trí chú bé đã hoàn toàn tan vỡ. Sự cô độc khủng khiếp trước vũ trụ bao la đã biến Pip thành một kẻ điên điên dại dại nhưng lại thốt ra những lời tiên tri sâu sắc.

"Đại dương sâu thẫm đã mở ra trước mắt nó những chiều không gian vô tận... Pip đã nhìn thấy chiếc đe của Chúa, nơi sáng tạo ra muôn loài, và từ đó trí óc con người không bao giờ còn bình thường được nữa."

Pip là nạn nhân bi thảm của tham vọng con người. Sự cô đơn tuyệt đối giữa lòng đại dương đại diện cho sự nhỏ bé và yếu ớt của con người trước vũ trụ. Cơn điên của Pip là phản ứng tự vệ duy nhất khi tâm trí một đứa trẻ phải đối mặt với sự tĩnh lặng đáng sợ của đấng sáng tạo. 

Sự kiện gây ám ảnh sâu sắc. Ánh mắt ngơ ngác và những lời nói nhảm nhí của Pip sau khi được cứu là bản án đanh thép nhất tố cáo sự vô cảm của những kẻ lấy mạng sống con người làm cái giá cho sự giàu có.

5. Starbuck giằng xé trước căn phòng của Ahab

Giữa một đêm bão gầm gào, thuyền phó Starbuck đi xuống cabin của Ahab để báo tin. Nhìn thấy chiếc cửa cabin mở hé, Ahab đang ngủ mê gục trên bàn, Starbuck nhìn thấy cây súng cơ khí treo trên tường. Nhận thức được rằng Ahab đang dẫn dắt cả tàu đến cái chết, Starbuck cầm súng lên, ngón tay đặt vào cò súng, giằng xé dữ dội giữa việc ám sát thuyền trưởng để cứu 30 thủy thủ hay tuân thủ đạo đức và luật pháp. Cuối cùng, ông trả lại súng và bước ra ngoài.

"Ta có nên bắn chết kẻ điên này để cứu lấy ba mươi nhân mạng lành lặn? Ta có quyền giết một kẻ ngủ gật để cứu tất cả chúng ta khỏi miệng vực diệt vong không?"

Đây là đỉnh điểm của xung đột nội tâm giữa Lý trí/Đạo đức (Starbuck) và Ý chí cuồng tín (Ahab). Starbuck đại diện cho con người chuẩn mực, nhưng chính sự chuẩn mực và nguyên tắc đạo đức giáo điều lại khiến ông trở nên bất lực. Ông không thể bước qua lằn ranh đạo đức để hành động, và cái giá phải trả là cái chết của chính ông và cả thuyền đoàn.

Tình tiết hồi hộp nghẹt thở. Nó để lại một câu hỏi triết học nhói lòng: Khi cái ác và sự điên rồ nắm quyền lực tuyệt đối, liệu sự nhân nhượng của lý trí có trở thành đồng phạm cho bi kịch?

6. Cuộc gặp gỡ cay đắng với tàu Rachel

Tàu Pequod gặp tàu Rachel, thuyền trưởng tàu Rachel thảm thiết van xin Ahab hãy giúp ông tìm kiếm một chiếc xuồng bị trôi dạt, trên đó có đứa con trai 12 tuổi của ông. Tuy nhiên, Ahab lạnh lùng từ chối vì không muốn lãng phí dù chỉ một giờ đồng hồ, bởi ông biết Moby Dick đang ở rất gần.

"Tôi sẽ không lãng phí một phút nào cả. Tôi phải đuổi theo nó! Tôi từ chối ông!" — Ahab thốt ra những lời lạnh như băng, mặc cho người cha đau đớn gục ngã.

Tình tiết này đánh dấu sự suy thoái đạo đức hoàn toàn của Ahab. Ông đã đánh mất chút tình người cuối cùng. Sự thù hận đối với Moby Dick đã biến ông thành một con quái vật vô cảm, tàn nhẫn hơn cả con cá voi mà ông truy đuổi. Ahab sẵn sàng chà đạp lên nỗi đau mất con của đồng loại chỉ để thỏa mãn cơn cuồng vọng cá nhân. 

Sự căm phẫn và phẫn nộ dâng trào trong lòng người đọc. Sự từ chối của Ahab chính là nhát dao tự đâm vào linh hồn mình, biến ông thành kẻ bị nguyền rủa hoàn toàn.

7. Cái chết của Ahab và sự sụp đổ của tàu Pequod 

Ngày thứ ba của cuộc đụng độ, Moby Dick lao thẳng vào hông tàu Pequod, làm nước biển tràn vào xối xả. Trên chiếc xuồng nhỏ, Ahab phóng cây lao cuối cùng cắm sâu vào mình con cá voi. Dây lao quấn chặt lấy cổ Ahab, và khi Moby Dick lặn xuống, nó kéo theo Ahab chìm sâu xuống đáy biển không một lời từ biệt. Con tàu Pequod chìm dần, kéo theo tất cả thủy thủ đoàn vào một xoáy nước tử thần.

"Từ trái tim địa ngục, ta đâm vào ngươi; vì sự thù hận, ta trút hơi thở cuối cùng lên ngươi... Hãy chìm xuống cùng nhau, con tàu bi kịch!"

Đoạn kết kết thúc một bi kịch lịch sử. Cái chết của Ahab mang tính chất nguyên hình (archetypal): kẻ kiêu ngạo muốn chinh phục thiên nhiên đã bị chính thiên nhiên siết cổ và kéo xuống vực thẳm. Con tàu Pequod — đại diện cho một xã hội loài người thu nhỏ — bị hủy diệt hoàn toàn vì đã nghe theo một kẻ lãnh đạo cuồng tín.

Cảnh tượng vĩ đại, bi thảm và đầy kinh hãi. Sức mạnh hủy diệt của Moby Dick và cái chết ngoạn mục của Ahab tạo nên một dấu ấn nghệ thuật không thể phai mờ trong tâm trí độc giả.

8. Chiếc quan tài biến thành phao cứu sinh cứu sống Ishmael

Khi tàu Pequod bị nhấn chìm, chiếc quan tài gỗ mà Queequeg tự đóng cho mình (khi bị bệnh trước đó) bất ngờ nảy lên từ xoáy nước tử thần. Ishmael, người duy nhất còn sót lại, bám vào chiếc quan tài đó và lênh đênh giữa đại dương suốt một ngày một đêm. Cuối cùng, anh được chính con tàu Rachel (con tàu đang đi tìm con trai bị mất tích) vớt lên.

"Chiếc quan tài nổi lên... Tôi bám vào nó suốt gần một ngày đêm. Đại dương bao la không làm hại tôi; những con mập bơi qua như thể răng chúng đã bị khóa lại... Và con tàu Rachel mất con, trong lúc quay lại tìm đứa trẻ mất tích, đã cứu sống một kẻ mồ côi."

Tình tiết mang tính biểu tượng triết học sâu sắc trong tác phẩm. Chiếc quan tài — biểu tượng của cái chết — lại trở thành phao cứu sinh mang lại sự sống. Sự sống sót của Ishmael nhờ tấm lòng của Queequeg (người đóng quan tài) và tình thương của người cha trên tàu Rachel khẳng định: Tình yêu thương, sự gắn kết và lòng khiêm nhường là thứ duy nhất giúp con người tồn tại qua bão tố bi kịch.

Một cái kết vừa xót xa vừa đong đầy hy vọng. Ishmael sống sót như một "kẻ mồ côi" đại diện cho nhân loại, mang trên mình nhiệm vụ kể lại câu chuyện làm bài học cảnh tỉnh cho muôn đời sau.
…

Tóm tắt chi tiết

Tiểu thuyết Moby-Dick của Herman Melville có quy mô đồ sộ với tổng cộng 135 chương cùng một phần Mở đầu (Etymology & Extracts) và một phần Đoạn kết (Epilogue).

Về bố cục, tác phẩm được chia làm 4 phần chính mang tính chuyển biến rõ rệt:

Phần 1: Chuẩn bị và Khởi hành (Chương 1 – Chương 22) 

Nội dung chính: Lời giới thiệu của Ishmael về lý do ra biển; hành trình đến đảo Nantucket; cuộc gặp gỡ và thề nguyện tri kỷ với Queequeg tại nhà trọ Spouter-Inn; bài giảng mang tính tiên tri của Mục sư Mapple về Jonah và con cá voi. Ishmael và Queequeg đăng ký lên tàu Pequod và nghe những lời cảnh báo u ám từ nhân vật Elijah về thuyền trưởng Ahab. 

Ý nghĩa: Thiết lập không khí huyền bí, dự báo bi kịch và xây dựng nền tảng tình bạn giữa Ishmael và Queequeg — điểm tựa tinh thần duy nhất trong tác phẩm.

Phần 2: Giới thiệu Thuyền trưởng Ahab và Sứ mệnh Cuồng tín (Chương 23 – Chương 48) 

Nội dung chính: Tàu Pequod nhổ neo ra khơi. Thuyền trưởng Ahab xuất hiện đầy vẻ bí ẩn, đóng đồng tiền vàng lên cột buồm và ép thủy thủ đoàn tuyên thệ truy sát Moby Dick. Chương 41 (Moby Dick) và Chương 42 (The Whiteness of the Whale) đi sâu phân tích tâm lý cuồng thù của Ahab và ý nghĩa biểu tượng hãi hùng về màu trắng của con cá voi. 

Ý nghĩa: Chuyển hướng tác phẩm từ một chuyến đi biển thông thường thành một sứ mệnh trả thù đầy sắc màu tà giáo và kiêu ngạo.

Phần 3: Hành trình vượt Đại dương và Kiến thức Bách khoa (Chương 49 – Chương 132) 

Nội dung chính: Đây là phần dài nhất của tiểu thuyết. Xen kẽ giữa các cuộc săn cá voi nghẹt thở trên đại dương là các chương mang tính bách khoa toàn thư về sinh học cá voi, lịch sử, kỹ thuật chế biến dầu và văn hóa săn cá voi. Điểm nhấn là các cuộc gặp gỡ giữa tàu Pequod và 9 con tàu khác trên biển (như tàu Jeroboam, Virgin, Rosebud, Rachel...). 

Ý nghĩa: Các cuộc gặp gỡ với 9 con tàu đại diện cho những thái độ sống khác nhau của nhân loại trước định mệnh. Sự từ chối giúp đỡ tàu Rachel tìm con mất tích ở Chương 128 đánh dấu sự mất hết tính người hoàn toàn của Ahab.

Phần 4: Cuộc giáp lá táng và Kết cục Bi thảm (Chương 133 – Chương 135 & Đoạn kết) 

Nội dung chính: Trận đụng độ nghẹt thở kéo dài 3 ngày giữa tàu Pequod và Moby Dick. Con cá voi trắng húc chìm tàu Pequod; Ahab bị dây lao quấn cổ kéo xuống đáy biển; toàn bộ thủy thủ đoàn tử nạn.
Đoạn kết (Epilogue): Ishmael sống sót ngoạn mục nhờ bám vào chiếc quan tài nổi lên của Queequeg và được tàu Rachel vớt lên. 

Ý nghĩa: Sự đập tan tham vọng chinh phục thiên nhiên của con người và lời khẳng định về sức mạnh cứu rỗi của tình yêu thương, sự khiêm nhường.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết diễn biến nội dung theo từng chương

PHẦN 1: CHUẨN BỊ VÀ KHỞI HÀNH (Chương 1 – Chương 22)

Chương 1: Loomings (Những đám mây tăm tối)

Nội dung: Nhân vật xưng "Tôi" mở đầu bằng câu nói kinh điển: "Hãy gọi tôi là Ishmael". Anh giải thích lý do ra biển: mỗi khi cảm thấy buồn u uất, bế tắc trong cuộc sống trên đất liền, biển cả là nơi duy nhất giúp anh giải tỏa tâm trí và tìm lại sức sống. Anh quyết định đăng ký làm một thủy thủ thông thường trên tàu săn cá voi.

Chương 2: The Carpet-Bag (Chiếc túi du lịch)

Nội dung: Ishmael xách túi đến thành phố cảng New Bedford vào một đêm mùa đông băng giá để tìm tàu sang đảo Nantucket. Do ngân sách hạn hẹp, anh lang thang và chọn dừng chân tại quán trọ Spouter-Inn do Peter Coffin làm chủ.

Chương 3: The Spouter-Inn (Quán trọ Spouter)

Nội dung: Trong quán trọ tối tăm, Ishmael ấn tượng với bức tranh vẽ một con cá voi bị đâm và bộ xương cá voi. Vì hết phòng trống, chủ quán xếp anh ngủ chung giường với một thợ săn cá voi lạ mặt chưa về. 

Đêm muộn, người này trở về — đó là Queequeg, một tay săn cá voi da màu với gương mặt xăm trổ hình học kỳ dị, mang theo tẩu thuốc hình rìu tomahawk và một cái đầu thu nhỏ để bán. Ishmael hoảng sợ, nhưng sau khi chủ quán can thiệp, anh nhận ra Queequeg rất lịch thiệp và điềm tĩnh.

Chương 4: The Counterpane (Tấm chăn bông)

Nội dung: Sáng hôm sau, Ishmael thức dậy và thấy tay Queequeg đang ôm lấy mình một cách thân thiện qua tấm chăn. Anh nhớ lại một ký ức tuổi thơ về cảm giác cô độc để đối lập với sự ấm áp, an toàn khi ở bên người bạn lạ mặt này.

Chương 5: Breakfast (Bữa sáng)

Nội dung: Ishmael xuống ăn sáng cùng các thủy thủ khác. Anh quan sát Queequeg dùng chiếc rìu tomahawk để gắp thịt một cách thản nhiên và nhận ra sự điềm tĩnh tuyệt đối của người đàn ông này giữa đám đông.

Chương 6: The Street (Con phố)

Nội dung: Ishmael dạo quanh phố xá New Bedford, ngắm nhìn sự đa dạng chủng tộc của những con người từ khắp nơi trên thế giới đổ về đây để tham gia vào ngành công nghiệp săn cá voi đầy nguy hiểm.

Chương 7: The Chapel (Nhà nguyện)

Nội dung: Ishmael vào Nhà nguyện Thủy thủ. Anh nhìn thấy những tấm bia tưởng niệm các thủy thủ đã bỏ mạng trên biển khơi, thân xác không bao giờ được tìm thấy, và suy ngẫm về cái chết cùng sự mong manh của kiếp người.

Chương 8: The Pulpit (Bục giảng)

Nội dung: Mục sư Mapple bước lên bục giảng được thiết kế đặc biệt giống như mũi một con tàu săn cá voi, với chiếc thang dây được ông kéo lên sau khi bước vào, tượng trưng cho sự tách biệt với thế giới trần tục.

Chương 9: The Sermon (Bài giảng)

Nội dung: Mục sư Mapple đọc bài giảng hùng hồn về câu chuyện thần thoại Jonah và con cá voi trong Kinh Thánh. Bài giảng nhấn mạnh về sự trừng phạt dành cho kẻ không tuân theo ý Chúa và sự ăn ăn sám hối để đạt được sự cứu rỗi.

Chương 10: A Bosom Friend (Người bạn chí thiết)

Nội dung: Trở lại quán trọ, Ishmael chứng kiến Queequeg cúng tế bức tượng thần Yojo nhỏ bằng gỗ. Hai người trò chuyện, chia sẻ tẩu thuốc và chính thức làm lễ kết nghĩa anh em theo phong tục của đảo quê hương Queequeg.

Chương 11: Nightgown (Chiếc áo ngủ)

Nội dung: Ishmael và Queequeg nằm bên nhau trong đêm, chia sẻ những chuyện đời mình. Ishmael cảm thấy sự thấu hiểu và gắn kết tâm hồn sâu sắc với người bạn da màu này.

Chương 12: Biographical (Tiểu sử)

Nội dung: Queequeg kể cho Ishmael nghe về xuất thân của mình: anh là một hoàng tử trên một hòn đảo Nam Thái Bình Dương, đã bỏ lại ngai vàng, lén lên tàu phương Tây để học hỏi văn minh loài người với mong muốn giúp đỡ dân tộc mình.

Chương 13: Wheelbarrow (Chiếc xe đẩy)

Nội dung: Hai người chất hành lý lên xe đẩy ra bến tàu đến đảo Nantucket. Trên phà, Queequeg dũng cảm nhảy xuống nước băng giá cứu sống một thanh niên từng chế giễu ngoại hình xăm trổ của anh, khiến mọi người khâm phục.

Chương 14: Nantucket

Nội dung: Ishmael miêu tả vẻ đẹp lịch sử và tinh thần huyền thoại của hòn đảo Nantucket — cái nôi của ngành săn cá voi Mỹ, nơi những con người dũng cảm đã chinh phục đại dương.

Chương 15: Chowder (Món súp cá)

Nội dung: Đến Nantucket, hai người ở tại quán trọ Try Pots do bà Hussey quản lý và thưởng thức những bát súp nghêu, súp cá vô cùng thơm ngon.

Chương 16: The Ship (Con tàu)

Nội dung: Thần Yojo của Queequeg "phán" rằng Ishmael phải tự đi chọn tàu. Ishmael chọn tàu Pequod — một con tàu cổ kính, kỳ dị, được trang trí bằng xương và răng cá voi. Anh gặp hai chủ tàu là Peleg và Bildad (những tín đồ Quaker giàu có) và hoàn tất thủ tục đăng ký.

Chương 17: The Ramadan (Lễ Ramadan)

Nội dung: Queequeg thực hiện nghi lễ ăn chay và cầu nguyện kéo dài 24 giờ trong phòng kín. Ishmael lo lắng phá cửa vào và thấy Queequeg ngồi bất động như một pho tượng. Sau đó, hai người tranh luận nhẹ nhàng về các tôn giáo.

Chương 18: His Mark (Dấu xăm của anh)

Nội dung: Ishmael dẫn Queequeg đến gặp Peleg và Bildad để đăng ký. Ban đầu hai chủ tàu ngần ngại vì Queequeg không theo Đấng Christ, nhưng sau khi Queequeg thể hiện kỹ năng phóng lao siêu việt bằng cách đâm trúng một đốm dầu trên biển, ông Peleg đã lập tức nhận anh và cho anh vẽ ký hiệu hình xăm làm chữ ký.

Chương 19: The Prophet (Kẻ tiên tri)

Nội dung: Khi rời tàu, Ishmael và Queequeg gặp một người đàn ông rách rưới tên là Elijah. Kẻ này thốt ra những lời điên dại, cảnh báo u uất về số phận của họ và tiết lộ những bí ẩn đen tối về Thuyền trưởng Ahab.

Chương 20: All Astir (Tất cả xôn xao)

Nội dung: Tàu Pequod gấp rút chuẩn bị những khâu cuối cùng. Nhu yếu phẩm, trang thiết bị được chất lên tàu. Thuyền trưởng Ahab vẫn chưa xuất hiện trước công chúng.

Chương 21: Going Aboard (Lên tàu)

Nội dung: Trong sương mù sáng sớm, Ishmael và Queequeg lên tàu. Anh thấy những bóng người mờ ảo lén bước lên tàu trước họ. Elijah lại xuất hiện lần nữa và buông lời tiên tri ma quái.

Chương 22: Merry Christmas (Giáng sinh vui vẻ)

Nội dung: Vào đúng ngày Giáng sinh, tàu Pequod chính thức nhổ neo. Peleg và Bildad lái tàu ra khỏi cảng rồi định hướng cho con tàu tiến vào đại dương bao la trước khi quay trở lại bờ.

PHẦN 2: THUYỀN TRƯỞNG AHAB VÀ SỨ MỆNH CUỒNG TÍN (Chương 23 – Chương 48)

Chương 23: The Lee Shore (Bờ bãi khuất gió)

Nội dung: Một chương triết học ngắn dành riêng cho Bulkington — một thủy thủ dũng cảm. Ishmael tôn vinh tinh thần khao khát tự do của Bulkington: thà chết giữa bão tố đại dương còn hơn sống an toàn nhưng tù túng trên đất liền.

Chương 24: The Advocate (Người bào chữa)

Nội dung: Ishmael đứng ra "bào chữa" cho ngành săn cá voi, bác bỏ những định kiến cho rằng đây là nghề thấp kém. Anh khẳng định đây là một ngành nghề vĩ đại, hiểm nguy và mang lại nguồn giá trị kinh tế, tri thức to lớn cho thế giới.

Chương 25: Postscript (Tái bút)

Nội dung: Ishmael bổ sung thêm rằng dầu cá voi đã được dùng để xức dầu cho các vị vua trong lễ đăng quang, khẳng định sự cao quý của ngành nghề này.

Chương 26: Knights and Squires (Những hiệp sĩ và người hầu - Phần 1)

Nội dung: Giới thiệu Starbuck — Thuyền phó thứ nhất. Ông là một người đàn ông nghiêm nghị, sống có nguyên tắc, tôn trọng đạo đức, yêu thương gia đình và đại diện cho lý trí thực tế trên tàu.

Chương 27: Knights and Squires (Những hiệp sĩ và người hầu - Phần 2)

Nội dung: Giới thiệu Thuyền phó thứ hai Stubb (vui vẻ, vô tư, luôn ngậm tẩu thuốc) và Thuyền phó thứ ba Flask (ngắn ngơ, hung hăng, coi cá voi là kẻ thù cá nhân). Cùng với đó là ba thợ phóng lao: Queequeg (đi cùng Starbuck), Tashtego (người da đỏ, đi cùng Stubb) và Daggoo (người da đen khổng lồ, đi cùng Flask).

Chương 28: Ahab

Nội dung: Thuyền trưởng Ahab lần đầu tiên xuất hiện trên boong tàu. Ông hiện lên với vẻ ngoài ám ảnh: khuôn mặt xám xịt như sắt, một vết sẹo dài kéo từ da đầu xuống cổ, và một bên chân giả được làm hoàn toàn từ xương hàm cá voi nhà táng.

Chương 29: Enter Ahab; To Him Stubb (Ahab xuất hiện; Stubb đến gặp ông)

Nội dung: Đêm xuống, tiếng bước chân bằng xương của Ahab gõ gõ trên boong tàu khiến Stubb không ngủ được. Stubb lên góp ý nhẹ nhàng nhưng bị Ahab chửi mắng thậm tệ và đuổi đi. Stubb ngơ ngác không hiểu và bắt đầu nhận ra sự bất thường kỳ quái ở người thuyền trưởng.

Chương 30: The Pipe (Chiếc tẩu thuốc)

Nội dung: Ahab ngồi trên boong tàu, lấy chiếc tẩu thuốc ra hút. Nhận ra tẩu thuốc chỉ mang lại sự thư thái — điều mà tâm hồn đầy thù hận của ông không còn cảm nhận được nữa, Ahab ném chiếc tẩu xuống biển.

Chương 31: Queen Mab (Nữ hoàng Mab)

Nội dung: Stubb kể cho Flask nghe về giấc mơ đêm qua: ông thấy mình bị Ahab đá bằng chiếc chân xương cá voi, nhưng trong giấc mơ, một con phân mã khuyên ông rằng bị một người vĩ đại đá là một vinh dự.

Chương 32: Cetology (Phân loại học cá voi)

Nội dung: Chương bách khoa toàn thư đầu tiên. Ishmael hệ thống hóa và phân loại các loài cá voi theo kích thước giống như các định dạng sách (Sách Khổ Lớn - Folio, Sách Khổ Vừa - Octavo, Sách Khổ Nhỏ - Duodecimo).

Chương 33: The Specksnyder (Nhà quan sát)

Nội dung: Ishmael giải thích về địa vị lịch sử của thợ phóng lao chính và sự thay đổi quyền lực trên tàu Pequod, nơi uy quyền tuyệt đối giờ đây thuộc về cá nhân Ahab.

Chương 34: The Cabin-Table (Bàn ăn trong cabin)

Nội dung: Miêu tả không khí ngột ngạt trong các bữa ăn tại cabin. Ahab ngồi ở đầu bàn như một bạo chúa, các thuyền phó ăn trong sự im lặng sợ hãi, còn các thợ phóng lao ăn sau lại hành động thoải mái hơn.

Chương 35: The Mast-Head (Đỉnh cột buồm) 

Nội dung: Miêu tả nhiệm vụ đứng gác trên đỉnh cột buồm để tìm cá voi. Ishmael thừa nhận anh là một kẻ gác đài tồi vì thường xuyên để tâm trí đi du ngoạn vào các suy tưởng triết học thay vì quan sát mặt biển.

Chương 36: The Quarter-Deck (Boong sau - Chương trọng tâm)

Nội dung: Ahab triệu tập toàn bộ thủy thủ đoàn. Ông lấy ra đồng tiền vàng Tây Ban Nha đóng chặt vào cột buồm, treo thưởng cho ai phát hiện ra Moby Dick trước. Ông kích động lòng thù hận của thủy thủ đoàn, ép họ uống rượu từ lòng lao nhọn và tuyên thệ truy sát con cá voi trắng đến chết. Starbuck là người duy nhất phản đối, cho rằng việc trả thù một con thú vô giác là điều điên rồ và báng bổ.

Chương 37: Sunset (Hoàng hôn)

Nội dung: Độc thoại nội tâm của Ahab. Ông nhìn hoàng hôn và tự khẳng định kiêu ngạo rằng số phận đã định sẵn ông phải tiêu diệt Moby Dick, không sức mạnh nào có thể ngăn cản ông.

Chương 38: Dusk (Hoàng hôn muộn) 

Nội dung: Độc thoại nội tâm của Starbuck. Ông đau đớn, tuyệt vọng nhận ra mình đã bị cuốn vào cơn điên của Ahab và dự cảm về một kết cục bi thảm cho toàn bộ con tàu.

Chương 39: First Night-Watch (Ca gác đêm đầu tiên)

Nội dung: Độc thoại của Stubb. Khác với Starbuck, Stubb chọn cách cười nhạo trước định mệnh và đón nhận mọi chuyện một cách thản nhiên.

Chương 40: Midnight, Forecastle (Đêm khuya, khoang trước)

Nội dung: Đoạn kịch bản miêu tả cảnh các thủy thủ từ khắp nơi trên thế giới (Mỹ, Pháp, Hà Lan, Tây Ban Nha, Iceland...) nhảy múa, uống rượu và hát ca trên khoang trước. Sự vui vẻ nhanh chóng biến thành tranh cãi và ẩu đả xung quanh vấn đề chủng tộc, trước khi một cơn bão bất ngờ ập đến.

Chương 41: Moby Dick

Nội dung: Ishmael tái hiện lịch sử và những huyền thoại về Moby Dick — con cá voi nhà táng khổng lồ, da trắng như tuyết, cực kỳ hung dữ và tinh khôn. Anh tiết lộ rằng chính Moby Dick đã cắn đứt chân Ahab trong chuyến đi trước, gieo rắc cơn điên cuồng và lòng thù hận cháy bỏng trong lòng vị thuyền trưởng.

Chương 42: The Whiteness of the Whale (Màu trắng của con cá voi)

Nội dung: Ishmael phân tích ý nghĩa biểu tượng hãi hùng về màu trắng của Moby Dick. Dù màu trắng thường đại diện cho sự thuần khiết, cao quý, nhưng trong tự nhiên, nó mang lại cảm giác trống rỗng, vô tận, kinh hoàng và sự vô cảm của vũ trụ.

Chương 43: Hark! (Nghe kìa!)

Nội dung: Đêm tối, các thủy thủ nghe thấy những tiếng động kỳ lạ phát ra từ hầm tàu. Họ nghi ngờ Ahab đang giấu một nhóm thủy thủ bí mật bên dưới.

Chương 44: The Chart (Tấm bản đồ)

Nội dung: Đêm nào Ahab cũng thức trắng bên những tấm hải đồ, tính toán tỉ mỉ dòng hải lưu và thói quen di chuyển của cá voi để truy tìm tọa độ chính xác của Moby Dick. Tâm trí ông bị gặm nhấm bởi sự thù hận đến mức rơi vào những cơn ác mộng kinh hoàng.

Chương 45: The Affidavit (Bản tuyên thệ)

Nội dung: Ishmael đưa ra các bằng chứng lịch sử và thực tế để khẳng định rằng câu chuyện về Moby Dick hoàn toàn có thật, và việc một con cá voi tấn công, đánh đắm tàu săn cá voi đã từng xảy ra trong lịch sử (như vụ tàu Essex).

Chương 46: Surmises (Những phỏng đoán)

Nội dung: Ahab hiểu rằng để duy trì sự phục tùng của thủy thủ đoàn, ông không thể chỉ săn Moby Dick mà vẫn phải cho họ săn những con cá voi thông thường để kiếm lợi nhuận, giữ cho họ bận rộn.

Chương 47: The Mat-Maker (Người làm thảm)

Nội dung: Ishmael và Queequeg cùng nhau đan một chiếc thảm đay. Ishmael ví chiếc thảm như dòng chảy của Số phận (khung dệt), Tự do ý chí (tay đan của con người) và Sự ngẫu nhiên (thợ phóng lao đập vào). Đúng lúc đó, tiếng hô báo hiệu phát hiện cá voi vang lên.

Chương 48: The First Lowering (Lần thả thuyền đầu tiên)

Nội dung: Các xuồng được thả xuống nước để săn đuổi đàn cá voi. Lúc này, Ahab mới lộ diện nhóm thủy thủ riêng giấu kín bấy lâu nay — những người phương Đông bí ẩn do Fedallah (một tay phù thủy/hỏa giáo người Ba Tư) dẫn đầu. Chuyến đi săn đầu tiên gặp bão lớn, xuồng của Ishmael bị lật nhưng tất cả may mắn được cứu thoát. 

PHÂN 3: Hành trình vượt Đại dương và Kiến thức Bách khoa 

Giai đoạn 1: Sóng gió Ấn Độ Dương và kiến thức chuyên ngành (Chương 49 – Chương 71)

Chương 49: The Hyena (Con linh cẩu) 

Ishmael tự cười nhạo trải nghiệm suýt chết trong lần thả thuyền đầu tiên. Nhận ra sự nguy hiểm của nghề, anh nhờ Queequeg làm chứng để lập bản di chúc.

Chương 50: Ahab's Boat and Crew. Fedallah (Xuồng và thủy thủ đoàn của Ahab. Fedallah) 

Mọi người ngạc nhiên khi Ahab trực tiếp tham gia đi săn dù bị mất chân. Sứ mệnh bí mật của Fedallah và nhóm thủy thủ phương Đông dần lộ diện.

Chương 51: The Spirit-Spout (Vòi phun ma quái) 

Vào một đêm trăng thanh, thủy thủ đoàn nhìn thấy một vòi phun nước bí ẩn ở phía xa (được tin là của Moby Dick). Nó dẫn dắt tàu Pequod tiến qua mũi Hảo Vọng vào Ấn Độ Dương.

Chương 52: The Albatross (Tàu Albatross) 

Con tàu đầu tiên Pequod gặp trên biển (Gam). Khi Ahab hỏi thông tin về Moby Dick, chiếc loa của thuyền trưởng tàu Albatross rơi xuống biển làm mất liên lạc.

Chương 53: The Gam (Những cuộc gặp gỡ trên biển) 

Ishmael giải thích khái niệm Gam — truyền thống dừng tàu, trao đổi thư từ và tin tức giữa hai tàu săn cá voi gặp nhau giữa đại dương.

Chương 54: The Town-Ho's Story (Câu chuyện trên tàu Town-Ho) 

Ishmael kể lại câu chuyện nghe được từ tàu Town-Ho: cuộc xung đột giữa hai thủy thủ Radney và Steelkilt, dắt tới việc Radney bị Moby Dick ăn thịt như một sự trừng phạt của số phận.

Chương 55: Of the Monstrous Pictures of Whales (Những bức tranh quái dị về cá voi) 

Ishmael phê bình các bức vẽ cá voi tồi tệ, thiếu thực tế trong lịch sử hội họa phương Tây.

Chương 56: Of the Less Erroneous Pictures of Whales, and the True Pictures of Whaling Scenes (Những bức tranh bớt sai lệch và chân thực hơn về săn cá voi) 

Anh ca ngợi một số bức họa chân thực hơn của các nghệ sĩ người Pháp và người Anh từng trực tiếp đi biển.

Chương 57: Of Whales in Paint; in Teeth; in Wood; in Sheet-iron; in Stone; in Mountains; in Stars (Cá voi trong hội họa, răng, gỗ, sắt, đá, núi và các vì sao) 

Ishmael miêu tả các tác phẩm nghệ thuật chạm khắc trên răng cá voi (scrimshaw) của các thủy thủ và hình dáng cá voi ẩn hiện trong tự nhiên.

Chương 58: Brit (Sinh vật phù du) 

Miêu tả những thảm phù du màu vàng rực rỡ trên biển — thức ăn của cá voi tấm sừng. Ishmael suy ngẫm về sự tàn nhẫn ẩn sau vẻ đẹp dịu dàng của đại dương.

Chương 59: Squid (Mực khổng lồ) 

Thủy thủ đoàn phát hiện một con mực khổng lồ màu trắng xám. Queequeg coi đây là điềm báo Moby Dick đang ở rất gần.

Chương 60: The Line (Dây lao) 

Phân tích tầm quan trọng và sự nguy hiểm của sợi dây lao. Nó có thể quấn lấy và kéo thợ săn xuống biển bất cứ lúc nào (dự báo cái chết của Ahab).

Chương 61: Stubb Kills a Whale (Stubb giết một con cá voi) 

Tàu Pequod đi săn và Stubb hạ gục thành công một con cá voi nhà táng. Stubb bình thản hút tẩu thuốc trong khi con cá voi giãy giụa trong đống máu.

Chương 62: The Dart (Cú phóng lao) 

Ishmael giải thích sự vất vả của thợ phóng lao: vừa phải chèo xuồng kiệt sức vừa phải phóng chiếc lao nặng nề.

Chương 63: The Crotch (Giá đỡ lao) 

Miêu tả chiếc giá gỗ dùng để đặt những cây lao nhọn trên xuồng săn.

Chương 64: Stubb's Supper (Bữa tối của Stubb) 

Stubb đòi ăn bít tết cá voi tươi ngay trong đêm và mắng chửi ông lão bếp trưởng Fleece da đen vì nấu thịt chưa đúng ý.

Chương 65: The Whale as a Dish (Cá voi như một món ăn) 

Ishmael bàn luận về lịch sử ăn thịt cá voi và sự mỉa mai khi con người dùng chính mỡ cá voi để thắp sáng bữa ăn bằng thịt cá voi.

Chương 66: The Shark Massacre (Cuộc chém giết bầy mập) 

Đêm đến, hàng trăm con cá mập vây quanh xác cá voi buộc buộc bên hông tàu. Thủy thủ đoàn dùng giáo chém giết bầy cá mập dã dã.

Chương 67: Cutting In (Mổ xẻ cá voi) 

Miêu tả quy trình lột lớp mỡ cá voi nặng hàng tấn lên boong tàu.

Chương 68: The Blanket (Lớp mỡ đệm) 

Ishmael phân tích cấu tạo lớp mỡ cá voi như một chiếc áo ấm giúp nó chịu đựng được cái lạnh băng giá của đại dương.

Chương 69: The Funeral (Đám tang) 

Xác cá voi sau khi lột mỡ bị thả trôi trên biển. Ishmael gọi đây là một đám tang bị bỏ rơi, thu hút bầy chim biển và cá mập.

Chương 70: The Sphynx (Tượng Nhân Sư) 

Ahab đứng một mình trên boong tàu, nhìn cái đầu cá voi treo bên hông tàu và trò chuyện với nó như một tượng Nhân Sư nắm giữ mọi bí mật của vũ trụ.

Chương 71: The Jeroboam's Story (Câu chuyện tàu Jeroboam) 

Gặp tàu Jeroboam. Một kẻ cuồng tín trên tàu tên là Gabriel tuyên bố Moby Dick là hiện thân của Chúa và cảnh báo Ahab không được truy sát nó.

Giai đoạn 2: Tiến vào Thái Bình Dương và những triết lý chiều sâu (Chương 72 – Chương 105)

Chương 72: The Monkey-Rope (Sợi dây khỉ) 

Ishmael và Queequeg buộc chung một sợi dây: Queequeg đứng trên xác cá voi trơn trượt dưới biển, Ishmael giữ dây trên boong. Anh nhận ra số phận mình gắn chặt với Queequeg.

Chương 73: Stubb and Flask Kill a Right Whale (Stubb và Flask giết một con cá voi vây) 

Ahab ra lệnh giết thêm một con cá voi vây chỉ để lấy cái đầu của nó treo đối trọng bên kia hông tàu (theo lời xúi giục của Fedallah).

Chương 74: The Sperm Whale's Head—Contrasted View (Đầu cá voi nhà táng — Bức tranh đối lập) 

So sánh hình dáng đầu cá voi nhà táng (đại diện cho sự suy tưởng triết học của Kant) và đầu cá voi vây (đại diện cho thực tế của Locke).

Chương 75: The Right Whale's Head—Contrasted View (Đầu cá voi vây — Bức tranh đối lập) 

Tiếp tục phân tích sự khác biệt về giải phẫu và hình dáng của hai loài cá voi. 

Chương 76: The Battering-Ram (Khối húc) 

Ishmael mô tả phần trán kiên cố của cá voi nhà táng như một khối sắt ném bom, giải thích khả năng đánh đắm tàu của nó.

Chương 77: The Great Heidelburgh Tun (Thùng rượu Heidelburgh vĩ đại) 

Miêu tả phần hộp sọ (Case) chứa đầy chất mỡ trong suốt quý giá (Spermaceti) của cá voi.

Chương 78: Cistern and Buckets (Bể chứa và những chiếc thùng) 

Tashtego trượt chân ngã vào bên trong hộp sọ cá voi khi đang múc mỡ và bị chìm xuống biển cùng cái đầu. Queequeg đã dũng cảm lặn xuống rạch đầu cá voi mổ cứu Tashtego ra như một ca "sinh nở".

Chương 79: The Prairie (Đồng cỏ) 

Ishmael phân tích vầng trán nhẵn bóng, không có mắt hay mũi của cá voi, so sánh nó với sự vĩ đại không thể đọc hiểu được của một thiên tài.

Chương 80: The Nut (Hạt đẫm) 

Bàn về bộ não nhỏ bé nhưng vô cùng tinh khôn nằm sâu bên trong hộp sọ khổng lồ của cá voi.

Chương 81: The Pequod Meets the Virgin (Tàu Pequod gặp tàu Virgin) 

Tàu Pequod đua tốc độ với tàu Virgin (Đức) để giành một con cá voi già cỗi, bệnh tật. Tàu Pequod chiến thắng nhưng con cá voi bị chìm xuống đáy biển.

Chương 82: The Honor and Glory of Whaling (Vinh quang của nghề săn cá voi) 

Ishmael dẫn chứng các nhân vật thần thoại như Perseus, St. George, Jonah đều là những thợ săn cá voi đầu tiên.

Chương 83: Jonah Historically Regarded (Jonah dưới góc nhìn lịch sử) 

Ishmael bảo vệ tính xác thực của câu chuyện Jonah bị cá voi nuốt trong Kinh Thánh trước những nghi ngờ của các nhà toán học.

Chương 84: Pitchpoling (Kỹ thuật phóng lao ngang) 

Miêu tả kỹ thuật Stubb dùng cây lao dài đâm liên tục vào con cá voi từ khoảng cách xa.

Chương 85: The Fountain (Vòi nước) 

Ishmael suy ngẫm xem vòi phun của cá voi là nước hay hơi nước, kết luận đó là hơi thở triết học của một sinh vật trầm tư.

Chương 86: The Tail (Chiếc đuôi) 

Sự uy nghi và sức mạnh tàn phá khủng khống từ chiếc đuôi cá voi.

Chương 87: The Grand Armada (Hạm đội vĩ đại) 

Tàu Pequod lọt vào giữa một đàn hàng ngàn con cá voi ở eo biển Sunda. Tại tâm điểm bão tố, Ishmael chứng kiến khung cảnh bình yên tuyệt đối của các cá voi mẹ và con nhỏ.

Chương 88: Schools and Schoolmasters (Đàn cá và những con cá đầu đàn) 

Giải thích về cấu trúc xã hội của cá voi (đàn cái do một con đực dẫn dắt).

Chương 89: Fast-Fish and Loose-Fish (Cá mắc dây và Cá tự do) 

Phân tích luật sở hữu biển cả: "Cá mắc dây" thuộc về kẻ đâm lao; "Cá tự do" thuộc về bất kỳ ai bắt được. Ishmael mở rộng luật này ra toàn bộ chính trị thế giới.

Chương 90: Heads or Tails (Đầu hay đuôi) 

Một câu chuyện mỉa mai về luật pháp Anh: Nhà vua sở hữu đầu cá voi, Hoàng hậu sở hữu đuôi cá voi (khiến thợ săn không còn lại gì).

Chương 91: The Pequod Meets the Rose-Bud (Tàu Pequod gặp tàu Rose-Bud) 

Stubb dùng mưu mẹo lừa thuyền trưởng tàu Rose-Bud (Pháp) bỏ lại hai xác cá voi thối rữa để Stubb thu hoạch được khối long diên hương (Ambergris) vô giá bên trong. 

Chương 92: Ambergris (Long diên hương) 

Giải thích về long diên hương — chất thơm đắt tiền dùng làm nước hoa thực chất lại được sinh ra từ đường ruột bị bệnh của cá voi.

Chương 93: The Castaway (Kẻ bị bỏ rơi) 

Chú bé Pip nhảy khỏi xuồng vì hoảng sợ và bị Stubb bỏ rơi giữa đại dương mênh mông. Khi được cứu, sự cô đơn tuyệt đối đã làm Pip phát điên.

Chương 94: A Squeeze of the Hand (Cú bóp tay) 

Ishmael cùng các thủy thủ bóp những cục mỡ cá voi đông đặc. Cảm giác mềm mại khiến anh cảm thấy tình yêu thương chan hòa với những người xung quanh.

Chương 95: The Cassock (Chiếc áo dòng) 

Miêu tả bộ da bộ phận sinh dục của cá voi được thợ mổ làm thành chiếc áo bảo hộ.

Chương 96: The Try-Works (Lò nấu mỡ) 

Cảnh lò nấu mỡ rực lửa trên boong tàu trong đêm tối. Khói đen và lửa đỏ biến tàu Pequod thành một hình ảnh địa ngục trần gian.

Chương 97: The Lamp (Ngọn đèn) 

Miêu tả sự thắp sáng sang trọng bằng dầu cá xa xỉ trong khoang các thủy thủ.

Chương 98: Stowing Down and Clearing Up (Cất giữ và Dọn dẹp) 

Sau khi nấu mỡ xong, thủy thủ đoàn dọn dẹp sạch sẽ boong tàu như chưa từng có cuộc chém giết nào diễn ra.

Chương 99: The Doubloon (Đồng tiền vàng) 

Các nhân vật (Ahab, Starbuck, Stubb, Flask, Queequeg, Pip) lần lượt đứng trước đồng tiền vàng trên cột buồm và đưa ra những giải thích triết học khác nhau tùy theo bản ngã của họ.

Chương 100: Leg and Arm (Chân và Tay - Tàu Samuel Enderby) 

Gặp tàu Samuel Enderby của Anh. Thuyền trưởng Boomer của tàu này cũng bị Moby Dick cắn đứt một cánh tay, nhưng ông chọn sự tỉnh táo chứ không thù hận như Ahab.

Chương 101: The Decanter (Bình rượu Decanter) 

Ishmael ca ngợi sự hiếu khách và lịch sử lâu đời của các tàu săn cá voi nước Anh.

Chương 102: A Bower in the Arsacides (Khu bower ở Arsacides) 

Ishmael kể về chuyến thăm bộ xương cá voi khổng lồ được người dân bản địa biến thành một đền thờ linh thiêng.

Chương 103: Measurement of the Whale's Skeleton (Đo đạc bộ xương cá voi) 

Cung cấp các thông số kích thước chính xác về bộ xương cá voi.

Chương 104: The Fossil Whale (Cá voi hóa thạch) 

Ishmael nâng tầm cá voi lên lịch sử địa chất trái đất, khẳng định cá voi tồn tại từ thời cổ đại.

Chương 105: Does the Whale's Diminution Willingly Diminish?—Will He Perish? (Kích thước cá voi có giảm đi? Nó có tuyệt chủng?) 

Ishmael khẳng định cá voi là sinh vật bất tử của đại dương và không bao giờ bị con người tiêu diệt hoàn toàn.

Giai đoạn 3: Điềm báo dồn dập và sự điên cuồng tột đỉnh (Chương 106 – Chương 132)

Chương 106: Ahab's Leg (Chiếc chân của Ahab) 

Chiếc chân bằng xương cá voi của Ahab bị gãy, khiến ông bị đau đớn hành hạ và càng thêm căm thù.

Chương 107: The Carpenter (Người thợ mộc) 

Giới thiệu người thợ mộc trên tàu — một kẻ lạnh lùng, vô cảm, làm mọi việc từ đóng bàn ghế đến làm chân giả cho Ahab.

Chương 108: Ahab and the Carpenter (Ahab và 

Người thợ mộc) Ahab ra lệnh cho người thợ mộc làm một chiếc chân giả mới và tranh luận triết học về sự vô hồn của cỗ máy con người.

Chương 109: Ahab and Starbuck in the Cabin (Ahab và Starbuck trong cabin) 

Mỡ cá voi trong hầm tàu bị rò rỉ. Starbuck khuyên dừng tàu để sửa, Ahab chĩa súng dọa bắn Starbuck nhưng sau đó phải chấp nhận dừng lại.

Chương 110: Queequeg in His Coffin (Queequeg trong chiếc quan tài) 

Queequeg bị sốt nặng và nghĩ mình sắp chết, anh nhờ thợ mộc đóng một chiếc quan tài bằng gỗ. Nhưng sau đó anh bất ngờ hồi phục, chiếc quan tài được giữ lại làm rương đựng đồ.

Chương 111: The Pacific (Thái Bình Dương) 

Tàu Pequod tiến vào Thái Bình Dương. Vẻ đẹp thanh bình của nó không làm dịu đi ngọn lửa thù hận trong lòng Ahab.

Chương 112: The Blacksmith (Người thợ rèn) 

Giới thiệu thợ rèn Perth — một người đàn ông có quá khứ đau thương, mất gia đình vì rượu và tìm kiếm sự quên xổng trên tàu.

Chương 113: The Forge (Lò rèn) 

Ahab bắt Perth rèn một cây lao đặc biệt từ đinh móng ngựa thép cứng nhất và dùng máu của ba thợ phóng lao (Queequeg, Tashtego, Daggoo) để tôi cây lao, rửa bằng tên ác quỷ.

Chương 114: The Gilder (Lớp mạ vàng) 

Trạng thái bình yên ngắn ngủi của đại dương khiến các thủy thủ hoài niệm về quê hương, ngoại trừ Ahab.

Chương 115: The Pequod Meets The Bachelor (Tàu Pequod gặp tàu Bachelor) 

Gặp tàu Bachelor đang hân hoan trở về nhà với đầy hầm dầu cá. Thuyền trưởng tàu này không tin có Moby Dick và mời Ahab ăn mừng nhưng Ahab từ chối.

Chương 116: The Dying Whale (Con cá voi hấp hối) 

Ahab nhìn con cá voi vừa hạ gục gục chết dưới ánh mặt trời và suy ngẫm về sự tăm tối của cái chết.

Chương 117: The Whale Watch (Ca gác cá voi) 

Fedallah đưa ra lời tiên tri ma quái về cái chết của Ahab: Ahab sẽ thấy hai chiếc xe tang trước khi chết (một chiếc không do tay người làm, một chiếc làm bằng gỗ Mỹ) và Fedallah sẽ chết trước Ahab.

Chương 118: The Quadrant (Thước đo độ) 

Ahab điên cuồng đập vỡ chiếc thước đo độ (dụng cụ định vị mặt trời), tuyên bố sẽ tự dẫn dắt con tàu bằng la bàn và ý chí.

Chương 119: The Candles (Những ngọn nến) 

Cơn bão nhiệt đới (Typhoon) dữ dội ập đến. Lửa Thánh Elmo xuất hiện trên ba cột buồm như những ngọn nến khổng lồ. Ahab nắm lấy dây lôi đài rực lửa, thề không quay đầu. Starbuck định nổi loạn nhưng thất bại.

Chương 120: The Deck Towards the End of the First Night Watch (Boong tàu cuối ca gác đêm đầu tiên) 

Ahab ra lệnh cho Starbuck tiếp tục căng buồm lao vào bão tố.

Chương 121: Midnight—Aloft and Alow (Đêm khuya — Trên cao và Dưới thấp) 

Stubb và Flask trò chuyện về sự điên rồ của Ahab và sự bất lực của Starbuck giữa cơn bão.

Chương 122: Midnight Aloft—Thunder and Lightning (Đêm khuya trên cao — Sấm và Sét) 

Tashtego đóng đinh cố định lại các buồm trong tiếng sấm sét đùng đùng.

Chương 123: The Musket (Khẩu súng cơ khí) 

Cơn bão qua đi. Starbuck xuống cabin báo tin và thấy Ahab đang ngủ. Starbuck cầm khẩu súng cơ khí lên, đấu tranh nội tâm dữ dội xem có nên bắn chết Ahab để cứu cả tàu hay không, nhưng cuối cùng trả lại súng.

Chương 124: The Needle (Mũi kim la bàn) 

Sét đánh làm đảo ngược cực từ của la bàn. Ahab tự tay dùng một chiếc kim khâu và nam châm để chế tạo một chiếc la bàn mới, làm thủy thủ đoàn càng thêm khiếp sợ.

Chương 125: The Log and Line (Nhật ký và Sợi dây đo vận tốc) 

Sợi dây đo vận tốc bị đứt. Pip xuất hiện và Ahab cảm thấy sự đồng cảm sâu sắc với cơn điên của chú bé, dắt Pip vào cabin của mình.

Chương 126: The Life-Buoy (Phao cứu sinh) 

Một thủy thủ ngã từ đài quan sát xuống biển chết. Chiếc phao cứu sinh cũ bị chìm, Starbuck ra lệnh lấy chiếc quan tài của Queequeg biến thành phao cứu sinh mới treo ở đuôi tàu.

Chương 127: The Deck (Boong tàu) 

Ahab trò chuyện với thợ mộc về sự mỉa mai khi biến một chiếc quan tài (biểu tượng cái chết) thành phao cứu sinh (biểu tượng sự sống).

Chương 128: The Pequod Meets The Rachel (Tàu Pequod gặp tàu Rachel) 

Thuyền trưởng Gardiner của tàu Rachel xin Ahab giúp tìm đứa con trai 12 tuổi đang mất tích trên biển sau cuộc đụng độ với Moby Dick. Ahab lạnh lùng từ chối để tiếp tục cuộc truy sát.

Chương 129: The Cabin (Cabin) 

Ahab bắt Pip ở lại trong cabin, lo sợ sự ngây thơ và nỗi đau của Pip sẽ làm mềm lòng ông, xao nhãng cơn cuồng thù.

Chương 130: The Hat (Chiếc mũ) 

Ahab tự mình leo lên đỉnh cột buồm để quan sát. Một con chim ưng biển lao xuống giật phăng chiếc mũ của Ahab và tha ra biển — điềm báo tước đoạt vương quyền.

Chương 131: The Pequod Meets The Delight (Tàu Pequod gặp tàu Delight) 

Gặp tàu Delight. Con tàu này vừa bị Moby Dick phá hủy một chiếc xuồng và làm nhiều người chết. Họ đang thả xác thủy thủ xuống biển thì tàu Pequod đi qua.

Chương 132: The Symphony (Bản hòa tấu) 

Một ngày bầu trời trong xanh dịu dàng. Ahab đứng bên Starbuck, hoài niệm về gia đình, người vợ trẻ và con thơ. Ông rơm rớm nước mắt, gọi mình là kẻ ngốc và tự hỏi sức mạnh bí ẩn nào đã ép buộc ông phải bước vào con đường này. Starbuck cố thuyết phục ông quay về, nhưng Ahab nhận ra định mệnh đã an bài và quay đi.

PHẦN 4: CUỘC GIÁP LÁ CÀ VỚI MOBY DICK VÀ ĐOẠN KẾT (Chương 133 – Chương 135 & Đoạn kết) 

Chương 133: The Chase — First Day (Cuộc rượt đuổi — Ngày thứ nhất)

Nội dung: Ahab bước lên đài quan sát và tự tay phát hiện ra Moby Dick đầu tiên. Ông hét lớn giành lấy đồng tiền vàng. Moby Dick xuất hiện với vòi phun mù mạt và phần lưng trắng như tuyết nhô lên khỏi mặt nước. Ba chiếc xuồng do Ahab, Stubb và Flask chỉ huy lập tức được thả xuống.

Con cá voi tinh khôn ngoi lên ngay dưới xuồng của Ahab, đớp đứt đôi chiếc xuồng. Ahab rơi xuống nước và được xuồng của Stubb cứu lên. Moby Dick bình thản bơi lượn xung quanh như thể trêu ngươi trước khi bơi đi xa. Cuộc rượt đuổi ngày đầu tiên kết thúc trong sự bất lực của Ahab.

Chương 134: The Chase — Second Day (Cuộc rượt đuổi — Ngày thứ hai)

Nội dung: Rạng sáng hôm sau, thủy thủ đoàn tiếp tục bám theo dấu vết con cá voi. Khi tiếp cận, Moby Dick cuồng bạo lao vào tấn công, va đâm khiến xuồng của Stubb và Flask bị vỡ nát. Xuồng của Ahab một lần nữa bị húc lật, chiếc chân giả bằng xương cá voi của ông bị gãy nát hoàn toàn.

Khi tập hợp lại thủy thủ đoàn, mọi người bàng hoàng nhận ra Fedallah đã mất tích — hắn bị quấn vào dây lao và bị Moby Dick kéo xuống đáy biển. Ahab chợt nhớ lại lời tiên tri của Fedallah (Fedallah sẽ chết trước Ahab và Ahab sẽ nhìn thấy hắn một lần nữa trước khi chết), nhưng ông vẫn kiêu ngạo lờ đi lời cảnh báo của Starbuck và hạ lệnh chuẩn bị cho ngày săn thứ ba. 

Chương 135: The Chase — Third Day (Cuộc rượt đuổi — Ngày thứ ba) 

Nội dung: Ngày thi đấu quyết định. Ahab nhìn lên bầu trời và trút những lời hoài niệm cay đắng trước khi thả xuồng xuống nước lần cuối cùng. Moby Dick xuất hiện trở lại, mang theo xác Fedallah vẫn còn bị dây lao quấn chặt trên lưng — hoàn thành lời tiên tri thứ nhất. 

Moby Dick bỏ qua các xuồng nhỏ và quay đầu lao thẳng với vận tốc kinh hoàng vào hông tàu Pequod. Khối trán cứng như thép của nó đâm thủng vỏ tàu, nước biển tràn vào xối xả làm con tàu chìm dần.

Phẫn uất tột cùng, Ahab phóng cây lao đâm sâu vào mình con cá voi. Dây lao bung ra nhanh như chớp, quấn chặt lấy cổ Ahab. Trong một khoảnh khắc tàn khốc, Moby Dick lặn xuống sâu, kéo phăng Ahab chìm vào lòng đại dương. Con tàu Pequod cùng toàn bộ thủy thủ đoàn bị cuốn vào một xoáy nước tử thần, biến mất hoàn toàn khỏi mặt biển. 

Epilogue (Đoạn kết) 

Nội dung: Đốm đen duy nhất còn sót lại trên mặt biển xám xịt là Ishmael. Khi con tàu chìm xuống, chiếc quan tài gỗ của Queequeg (vốn được dùng làm phao cứu sinh) bị áp lực nước bắn vọt lên từ tâm xoáy nước. 

Ishmael bám vào chiếc quan tài đó, lênh đênh giữa đại dương mênh mông suốt một ngày một đêm. Bầy cá mập bơi qua mà không tấn công anh, bầy chim biển lướt qua mà không hề đe dọa. Đến ngày thứ hai, con tàu Rachel — trong lúc tuyệt vọng quay lại tìm kiếm đứa con trai mất tích — đã vớt được Ishmael. Anh sống sót như một kẻ mồ côi duy nhất để kể lại toàn bộ bi kịch bi hùng này. 

...

Bài liên quan: