Phụ nữ bị xem như món hàng, công cụ chính trị và sự rẻ rúng tột cùng
Trong xã hội Tam Quốc, tình yêu nam nữ lứa đôi gần như không có chỗ đứng trước đại nghiệp và tình huynh đệ. Phụ nữ thường bị tước đoạt quyền tự quyết, bị xem như món đồ sở hữu hoặc công cụ ngoại giao.
* Tư tưởng "vợ con như áo mặc":
Bi kịch và thân phận bèo bọt của phụ nữ được kết tinh rõ nhất qua lời tuyên bố lạnh lùng của Lưu Bị (một người nổi tiếng là "nhân đức" thời Tam quốc) khi an ủi Trương Phi: "Anh em như chân tay; vợ con như áo mặc. Áo mặc rách còn dễ may; chân tay gãy chắp sao được? Ba anh em ta kết nghĩa với nhau ở vườn đào, đã thề cùng sống chết với nhau". Đối với những bậc kiêu hùng, tình nghĩa anh em và nghiệp lớn trọng hơn vạn lần tình nghĩa phu thê.
* Vật hy sinh rùng rợn vì chữ "Nghĩa":
Sự rẻ rúng sinh mạng người phụ nữ bị đẩy lên đến mức kinh hoàng qua chi tiết thợ săn Lưu An giết vợ để lấy thịt cho Lưu Bị ăn. Khi Lưu Bị hỏi thịt gì, Lưu An thưa: "- Thịt chó sói!" nhưng đến sáng hôm sau, Lưu Bị "ra đằng sau lấy ngựa, thấy ở dưới bếp có một người đàn bà chết, thịt cánh tay đã cắt hết". Điều cay đắng là Tào Tháo khi nghe chuyện không những không trừng phạt mà còn "sai Tôn Càn đem một trăm lạng vàng đến cho Lưu An". Than ôi, sinh mạng người vợ vô danh ấy bị tước đoạt tàn nhẫn chỉ để đổi lấy một bữa ăn thết khách và được xã hội nam quyền ngợi ca như một lòng "trung nghĩa" mù quáng.
* Mồi nhử chính trị:
Tình yêu thường xuyên bị đem ra làm mồi nhử. Cô gái xinh đẹp ngây thơ Điêu Thuyền bị Vương Doãn biến thành công cụ trong "kế liên hoàn" (thực chất là mỹ nhân kế" dâng cho cả Đổng Trác và Lã Bố, nàng phải dùng tài diễn xuất nước mắt để khích động sự ghen tuông giữa hai cha con.
Tôn phu nhân cũng bị anh ruột là Tôn Quyền đem ra làm mồi nhử hòng lừa bắt Lưu Bị để đòi lại Kinh Châu.
Tình yêu đích thực trong cạm bẫy chính trị: Bi kịch Tôn phu nhân
Khi Lưu Bị nói rõ âm mưu của Đông Ngô và tỏ ý muốn trốn về, nàng đã kiên quyết chọn đạo phu xướng phụ tùy: "Tôi thì phận gái chữ tòng, chàng đi thiếp cũng một lòng xin theo".
Tình yêu đã mang lại cho vị quận chúa cành vàng lá ngọc sức mạnh phi thường để chống lại chính gia đình mình. Khi bị các tướng Đông Ngô đuổi bắt, nàng đã dũng cảm vén rèm mắng chửi để bảo vệ chồng: "Bọn ngươi chỉ toàn là đồ thất phu, lìa rẽ anh em ta, để chúng ta không hòa thuận với nhau. Ta đã gả bán cho người, hôm nay đi về, không phải là đi theo trai".
Thế nhưng, tình yêu ấy cuối cùng cũng bị chính trị nghiền nát. Tôn Quyền dùng mẹo lừa Tôn phu nhân bế A Đẩu về Ngô. Nàng bị chia cắt với chồng mãi mãi. Cuối cùng, khi nghe tin đồn Lưu Bị tử trận ở Di Lăng, tình yêu và lòng chung thủy đã khiến nàng đưa ra quyết định bi tráng: "sai đẩy xe ra bờ sông, trông về phía tây khóc lóc, rồi đâm đầu xuống sông tự tử". Một tình yêu đẹp nhưng lại chết chìm trong vòng xoáy tranh đoạt quyền lực của những người đàn ông.
Vẻ đẹp trí tuệ, lòng trung nghĩa và khí tiết của bậc nữ nhi
Bị o ép trong một thời đại tàn khốc, nhưng phụ nữ Tam Quốc không hoàn toàn yếu đuối. La Quán Trung đã dành những nét bút rất đẹp để khắc họa khí tiết, trí tuệ và sự trung nghĩa của họ, nhiều khi còn lấn át cả đấng mày râu.
* Bậc mẫu nghi bất khuất:
Bà Từ Mẫu (mẹ Từ Thứ) là biểu tượng vĩ đại của trung nghĩa. Bị Tào Tháo bắt dọa để ép con trai về hàng, bà không hề sợ hãi mà ném nghiên mực vào mặt Tào Tháo và mắng thẳng: "Ngươi tuy là tướng nhà Hán, nhưng thực là giặc nhà Hán... Ngươi định đẩy con ta bỏ chỗ sáng vào hang tối, há chẳng biết nhục lắm sao?". Khi biết con trai mắc lừa về Hứa Xương, bà thà *"treo cổ tự tử ở xà nhà" chứ không chịu sống nhục.
* Trí tuệ và sự dũng cảm:
Từ thị (vợ Tôn Dực) khi chồng bị hại, thân phận bị kẻ thù là Vỉ Lãm ép dâm, nàng không khóc lóc yếu đuối mà dùng mưu hoãn binh: *"Chồng thiếp chết chưa được mấy ngày, thiếp đâu nỡ thế. Xin hãy gắng đợi đến ngày ba mươi sửa lễ trừ phục, rồi sẽ xin theo cũng chưa muộn". Sau đó nàng bí mật liên kết võ tướng, giăng bẫy giết nghịch tặc, tế đầu giặc trước bàn thờ chồng. Hành động ấy khiến nam giới cũng phải kính phục:
Khôn ngoan tỏ mặt nữ anh hùng
Kia kia mấy kẻ quên thù sỉ
Mở mắt nhìn xem khách má hồng
* Khí tiết lẫm liệt:
Khi Thục Hán sắp diệt vong, vua Lưu Thiện hèn nhát dâng ngọc tỷ đầu hàng. Trái ngược với sự nhu nhược của bậc quân vương, Thôi phu nhân (vợ Bắc Địa vương Lưu Thầm) đã thản nhiên chọn cái chết vinh quang vì nước: "Vương chết vì cha, thiếp chết vì chồng, nghĩa cũng giống nhau, can gì phải hỏi?.
Sự thánh thiện và lòng tự trọng thiêng liêng
Đọc Tam quốc diễn nghĩa, đằng sau những tiếng reo hò của vạn mã thiên quân, ta không khỏi xót xa cho những người phụ nữ. Thân phận họ là bản tố cáo đanh thép nhất về sự tàn bạo của chiến tranh và những góc tối của thời đại phong kiến. Trong mắt những kẻ mưu đồ bá nghiệp, sinh mạng, tình yêu và hạnh phúc của phụ nữ chỉ là những hạt bụi, những quân cờ trên bàn cờ chính trị.
Thế nhưng, chính trong nghịch cảnh tăm tối ấy, những phẩm giá cốt lõi của con người (Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Tín) lại chói sáng mãnh liệt qua hình bóng của họ. Tình yêu kiên cường của Tôn phu nhân, sự bất khuất của Từ Mẫu, trí mưu báo thù của Từ thị hay cái chết tử tiết của Thôi phu nhân... chứng minh rằng: Sức mạnh tinh thần và nhân cách cao đẹp không phụ thuộc vào giới tính hay địa vị bệ vệ. Đôi khi, giữa bối cảnh những gã gian hùng tráo trở lừa lọc nhau, thì tình yêu thầm lặng và giọt máu đào của những người phụ nữ liễu yếu đào tơ lại trở thành bài ca bi tráng nhất, giữ lại sự thánh thiện và lòng tự trọng thiêng liêng cho cả một thời đại loạn ly.
...
"Vợ con như áo mặc, anh em như chân tay"
Tư tưởng "vợ con như áo mặc, anh em như chân tay" được Lưu Bị thốt ra trong một hoàn cảnh cụ thể: khi Trương Phi làm mất Từ Châu, để lạc mất gia quyến của Lưu Bị và định rút gươm tự vẫn để tạ tội. Lưu Bị đã ngăn lại và nói: "Áo mặc rách còn dễ may; chân tay gãy chắp sao được?". Dẫu biết đây là lời an ủi để giữ lại mạng sống cho người anh em kết nghĩa, nhưng sâu xa, nó phơi bày một sự tàn nhẫn đến lạnh lùng của hệ tư tưởng phong kiến đối với người phụ nữ trong thời chiến.
Sự tàn nhẫn của tư tưởng này được khắc họa một cách "rùng rợn" qua các khía cạnh sau:
1. Phụ nữ bị vật hóa, trở thành món đồ có thể thay thế và vứt bỏ
Việc so sánh phụ nữ với "áo mặc" đồng nghĩa với việc tước đoạt hoàn toàn nhân phẩm của họ. Áo là thứ dùng để che thân, làm đẹp cho đàn ông, mặc cũ hay rách thì vứt đi sắm cái mới. Trong mắt những kẻ mưu đồ bá nghiệp, phụ nữ không có giá trị độc lập, họ vĩnh viễn bị xếp sau những lợi ích chính trị và các mối quan hệ huynh đệ đồng sinh cộng tử.
2. Đẩy sinh mạng người phụ nữ xuống hàng súc vật (Sự kiện Lưu An giết vợ)
Mức độ tàn nhẫn tột cùng của tư tưởng này được minh chứng qua sự việc thợ săn Lưu An. Khi Lưu Bị chạy trốn đến nương nhờ, Lưu An không có đồ ăn thết đãi, liền nhẫn tâm giết chính người vợ của mình, cắt thịt cánh tay đem nấu giả làm thịt chó sói** để dâng lên Lưu Bị.
Sự rùng rợn không chỉ nằm ở hành động của Lưu An, mà còn ở cách xã hội nam quyền phản ứng lại:
- Lưu Bị khi biết sự thật chỉ "thương xót không biết ngần nào, gạt nước mắt, lên ngựa" đi thẳng, hoàn toàn không có sự phẫn nộ hay trừng phạt kẻ giết người.
- Đáng sợ hơn, khi Tào Tháo nghe chuyện, Tháo đã "sai Tôn Càn đem một trăm lạng vàng đến cho Lưu An" để tưởng thưởng cho sự "trung nghĩa" này.
Mạng sống của người vợ vô tội bị tước đoạt chỉ để đổi lấy một bữa ăn ngon miệng cho khách, và sự tàn độc đó lại được các bậc kiêu hùng tuyên dương bằng vàng bạc.
3. Trở thành chiến lợi phẩm và mồi nhử trên bàn cờ chính trị
Bởi vì chỉ là "áo mặc", phụ nữ thường xuyên bị đem ra trao đổi, làm phần thưởng hoặc công cụ ngoại giao.
* Là chiến lợi phẩm:
Khi Tào Tháo phá được Ký Châu, Tào Phi xông thẳng vào phủ họ Viên, thấy nàng Nhân thị (vợ Viên Hy) nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành bèn kéo lại lau mặt cho nàng. Tào Tháo gọi ra xem mặt, thấy đẹp liền khen "Thực xứng đáng làm dâu ta!" và cho Tào Phi chiếm đoạt ngay lập tức. Nỗi đau mất nước tan nhà của người phụ nữ bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho sự thỏa mãn thú tính của kẻ thắng trận.
* Là mồi nhử:
Chu Du và Tôn Quyền vì muốn đòi lại Kinh Châu, đã mang chính em gái (Tôn phu nhân) ra làm "mồi thơm" để nhử Lưu Bị sang Đông Ngô hòng bắt làm con tin. Họ coi việc lừa gạt hạnh phúc cả đời của một cô gái trẻ là một "diệu kế", mặc kệ bà Ngô Quốc Thái đau đớn mắng chửi vì lỡ đem hạnh phúc của con gái ra làm trò đùa chính trị.
4. Khuyến khích sự hy sinh tự trọng mang tính áp đặt
Tư tưởng "áo mặc" tàn nhẫn ở chỗ nó tiêm nhiễm vào đầu óc xã hội, khiến chính người phụ nữ cũng phải tự coi rẻ mạng sống của mình để phục vụ cho giá trị của nam giới. Cảnh My phu nhân ôm ấu chúa A-đẩu bị thương nặng ở chân, để không làm vướng bận Triệu Vân phá vây, bà đã gieo mình xuống giếng khô tự vẫn. Dù cái chết ấy được ca ngợi là "nữ trượng phu", nhưng bản chất của nó là sự cùng quẫn: xã hội ép buộc người phụ nữ phải tự diệt đi sinh mạng của mình để bảo vệ giọt máu nối dõi của gia tộc nhà chồng.
Tóm lại, câu nói "vợ con như áo mặc" là một bản án tố cáo đanh thép nhất sự bạo tàn của thời loạn thế. Ở đó, nhân danh "đại nghĩa" và "chí trượng phu", quyền sống, quyền được yêu thương và tôn trọng của người phụ nữ bị tước đoạt sạch sẽ. Họ sinh ra để hầu hạ, bị đem ra làm phần thưởng, làm công cụ chính trị, bị giết làm thịt, và cuối cùng, bị ép phải nhảy xuống giếng sâu chết thảm khốc để dọn đường cho những người đàn ông đi làm "lịch sử".
....
Mã phu nhân gieo mình xuống giếng cạn
Số phận của My phu nhân tại trận Đương Dương - Tràng Bản là một trong những minh chứng xót xa và bi tráng nhất cho thân phận người phụ nữ trong thời loạn Tam Quốc, đồng thời khắc họa rõ nét sự tàn nhẫn của hệ tư tưởng phụ quyền lúc bấy giờ.
Tình cảnh bi đát giữa vòng vây sinh tử
Khi quân Tào Tháo truy đuổi gắt gao, Lưu Bị phải bỏ chạy, gia quyến bị lạc mất trong đám loạn quân. Triệu Vân xông pha tìm kiếm và phát hiện ra My phu nhân trong một khung cảnh vô cùng thê thảm: bà đang ôm ấu chúa A-đẩu ngồi khóc cạnh một cái giếng khô bên một bức tường đổ, đùi trái bị thương nặng không thể đi lại được. Hình ảnh người vợ của một vị hoàng thúc danh tiếng phải co ro, tuyệt vọng giữa cảnh binh đao bom đạn cho thấy chiến tranh không chừa một ai, và phụ nữ luôn là những nạn nhân yếu ớt, dễ bị tổn thương nhất.
Áp lực của việc bảo vệ "giọt máu nối dõi"
Khi gặp Triệu Vân, câu nói đầu tiên của My phu nhân không phải là cầu xin cứu mạng mình, mà là khẩn cầu cho đứa con: "Thiếp gặp được tướng quân đây, thực là số mệnh A-đẩu còn sống. Tướng quân nên thương lấy cha nó, long đong nửa đời rồi mà mới có một mụn con... tính mệnh đứa trẻ này hoàn toàn ở trong tay tướng quân đó". Bà hoàn toàn ý thức được rằng, trong mắt xã hội và gia tộc, sinh mạng của đứa con trai nối dõi tông đường quan trọng hơn sinh mạng của bà gấp ngàn lần. Sự tồn tại của bà lúc này chỉ có giá trị duy nhất là bảo vệ người thừa kế cho Lưu Bị.
Tự gạt bỏ sinh mạng bản thân
Triệu Vân đã nhiều lần khẩn khoản mời bà lên ngựa, nguyện đi bộ để tử chiến bảo vệ hai mẹ con [3]. Tuy nhiên, My phu nhân kiên quyết từ chối. Bà hiểu rằng vết thương của mình sẽ là một gánh nặng, làm chậm bước tiến và có thể khiến cả Triệu Vân lẫn ấu chúa mất mạng. Bà nói: "Quả thật thiếp không sao đi được, xin tướng quân đừng để lỡ cả hai". Đứng trước sự giằng co và tiếng quân giặc reo hò mỗi lúc một gần, bà đã đặt A-đẩu xuống đất rồi gieo mình xuống giếng cạn tự vẫn. Bà chọn cái chết cực đoan nhất để cắt đứt sự vướng bận, ép Triệu Vân phải dứt khoát bế đứa trẻ đi.
Bi kịch sau danh xưng "Nữ trượng phu"
Tác giả mượn lời thơ người sau để ca ngợi hành động của My phu nhân: "Hy sinh cứu lấy dòng Lưu Bị, / Dũng cảm ai bằng nữ trượng phu!".
Tuy nhiên, dưới góc nhìn nhân sinh, danh xưng này mang đầy chua xót. Xã hội phong kiến nam quyền chỉ tôn vinh người phụ nữ khi họ biết tự tiêu diệt chính mình để phục vụ cho sự nghiệp hoặc gia tộc của đàn ông. Sự "dũng cảm" của bà thực chất là sự dồn nén đến cùng cực, khi bà bị tước đoạt mọi quyền được sống và được bảo vệ.
Cái kết xót xa: Ngay cả khi đã chết, thi thể của My phu nhân cũng không có được một nấm mồ tử tế. Để tránh việc quân Tào cướp xác làm nhục, Triệu Vân đành phải đạp đổ bức tường đất lấp kín cái giếng khô lại. Cái giếng cạn lạnh lẽo và bức tường đổ nát ấy chính là mồ chôn của một bậc mẫu nghi, vùi lấp đi thanh xuân và sinh mạng của người phụ nữ mang trong mình sự hy sinh tột bậc, để lại sàn diễn vinh quang cho những người đàn ông đi làm "lịch sử".
...
Lưu Bị có coi trọng vợ con?
Lưu Bị hoàn toàn không coi trọng vợ con, và câu nói kinh điển "Anh em như chân tay; vợ con như áo mặc. Áo mặc rách còn dễ may; chân tay gãy chắp sao được?" phản ánh vô cùng chính xác hành động và hệ tư tưởng thực tế của ông. Đối với Lưu Bị, tình huynh đệ, sự trung thành của tướng lĩnh và bá nghiệp chính trị luôn được đặt ở vị trí tối thượng, vượt xa sinh mạng và hạnh phúc của gia quyến.
Sự bạc bẽo và coi nhẹ vợ con của Lưu Bị được thể hiện rõ qua các hành động sau:
Sẵn sàng vứt bỏ vợ con để thoát thân trong lúc nguy cấp
Dù mang danh là người nhân đức, Lưu Bị nhiều lần sẵn sàng bỏ mặc gia đình khi tính mạng bản thân bị đe dọa. Điển hình là khi Lã Bố đánh úp thành Tiểu Bái, Lưu Bị thấy tình thế nguy ngập đã "không kịp chạy về nhà nữa, đành bỏ vợ con, một mình cưỡi ngựa, lẻn ra cửa tây chạy trốn". Sinh mạng của vợ con ông lúc đó hoàn toàn bị vứt bỏ, phó mặc cho sự nhân nhượng của kẻ thù. Trách nhiệm bảo vệ gia quyến thường xuyên bị ông đẩy sang cho các tướng lĩnh như Quan Vũ hay Triệu Vân.
Sử dụng gia quyến làm công cụ chính trị và lá chắn hộ thân
Khi sang Đông Ngô, dù Lưu Bị có mê mải đắm chìm trong nữ sắc và phú quý mà Tôn Quyền ban cho, nhưng khi phải lựa chọn giữa gia đình và bá nghiệp, ông lập tức tỉnh mộng. Trên đường bỏ trốn bị quân Ngô truy đuổi gắt gao, Lưu Bị đã dùng nước mắt để khơi gợi sự thương xót của Tôn phu nhân, thú nhận rằng cuộc hôn nhân này chỉ là mồi nhử của Tôn Quyền và xin nàng cứu mạng. Kết quả là Tôn phu nhân phải đứng ra làm lá chắn, mắng chửi Từ Thịnh, Đinh Phụng để mở đường máu cho ông chạy thoát [8, 9].
Đem vợ con ra làm vật hy sinh để thu phục nhân tâm
Lưu Bị luôn biết cách hạ thấp giá trị của vợ con để tôn vinh và mua chuộc lòng trung thành của thuộc hạ. Khi Trương Phi làm mất Từ Châu, để lạc mất hai người chị dâu và định rút gươm tự vẫn để tạ tội, Lưu Bị đã cất lời khuyên can bằng triết lý "vợ con như áo mặc" nhằm giữ lại mạng sống cho người anh em kết nghĩa kiêm mãnh tướng của mình. Tương tự (như đã phân tích trong phần), khi Triệu Vân liều mạng cứu được ấu chúa A Đẩu tại trận Tràng Bản, Lưu Bị đã ném phịch con trai ruột xuống đất chỉ để chứng tỏ rằng ông quý trọng sinh mạng của đại tướng hơn máu mủ của mình.
Thờ ơ trước sự hy sinh tàn khốc của phụ nữ
Sự coi nhẹ giá trị người phụ nữ của Lưu Bị còn chạm đến mức tàn nhẫn trong sự kiện thợ săn Lưu An giết vợ. Khi biết chậu thịt mình vừa ăn ngon lành là thịt từ cánh tay của vợ Lưu An, Lưu Bị chỉ "thương xót không biết ngần nào, gạt nước mắt, lên ngựa" đi thẳng. Ông tuyệt nhiên không có một lời oán trách hay hành động trừng phạt kẻ sát nhân. Thậm chí, ông còn thản nhiên đem câu chuyện rùng rợn này thuật lại cho Tào Tháo nghe, gián tiếp giúp kẻ giết vợ nhận được một trăm lạng vàng tiền thưởng.
dù luôn rao giảng về chữ "Nhân", nhưng trong thế giới quan của Lưu Bị, phụ nữ và con cái thực chất chỉ là những "nếp áo" điểm tô cho cuộc đời. Khi bình yên, ông có thể chung hưởng niềm vui, nhưng khi hữu sự, họ là những người đầu tiên bị vứt bỏ, lợi dụng hoặc đem ra hy sinh để lót đường cho sự nghiệp chính trị của ông.
...
Người đẹp Điêu Thuyền tan nát trong ngọn sóng "mỹ nhân kế"
Trong Tam quốc diễn nghĩa, "Kế liên hoàn" (hay mỹ nhân kế) của Vương Doãn là một đòn tấn công chính trị xuất sắc, lật đổ được gian tặc Đổng Trác mà 18 lộ chư hầu phải bó tay. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang cứu nước ấy là bi kịch tột cùng của Điêu Thuyền – một người phụ nữ bị thời đại phong kiến nghiền nát.
Bi kịch bị "vật hóa", trở thành công cụ và mồi nhử chính trị
Điêu Thuyền vốn là một ca nữ mới mười sáu tuổi, dung mạo như tiên giáng trần, đàn hát tuyệt hay, được quan tư đồ Vương Doãn nuôi nấng và thương yêu như con đẻ. Lẽ ra ở độ tuổi ấy, nàng đáng được hưởng hạnh phúc êm đềm. Nhưng trong thời loạn, sinh mạng và sắc đẹp của nàng lập tức bị đem ra làm vũ khí.
Vương Doãn đã quỳ lạy nàng, khóc lóc giao cho nàng nhiệm vụ "cứu sinh dân thiên hạ nhà Hán" bằng cách lấy thân mình làm mồi nhử để ly gián cha con Đổng Trác - Lã Bố. Việc nàng bị hứa gả cho Lã Bố trước, rồi ngay lập tức bị đem dâng cho Đổng Trác cho thấy nàng hoàn toàn bị tước đoạt quyền làm người, bị biến thành một món hàng được những người đàn ông tùy ý trao tay, định đoạt trên bàn cờ chính trị.
Bi kịch chà đạp nhân phẩm và sự hy sinh tột cùng về thể xác
Điểm đau đớn nhất trong Kế liên hoàn là việc Điêu Thuyền buộc phải đánh đổi trinh tiết và nhân phẩm của mình. Nàng phải chung chạ, hầu hạ tên bạo chúa Đổng Trác già nua, béo phục phịch, tàn ác khét tiếng.
Nàng mang thân phận là một cô gái yếu đuối phải bước vào hang cọp, thề độc rằng "nếu con không báo đền được nghĩa lớn con sẽ chết ở dưới muôn vàn ngọn giáo". Để hoàn thành kế sách, nàng không được sống thật với cảm xúc của mình mà phải diễn kịch liên tục giữa ranh giới sinh tử. Tại đình Phượng Nghi, nàng phải khóc lóc thảm thiết, dọa nhảy xuống ao tự tử, kể lể nỗi nhục nhã để kích động Lã Bố. Nhưng ngay sau đó, khi đối mặt với Đổng Trác, nàng lại phải diễn vai một người phụ nữ yếu đuối bị Lã Bố sàm sỡ, khóc lóc đòi tự vẫn bằng gươm để Đổng Trác không nhường mình cho Lã Bố. Nàng phải dùng nước mắt và thân xác để thao túng hai con thú dữ, sống trong nỗi sợ hãi tột độ mỗi ngày.
Bi kịch của sự dối lừa, không có tình yêu đích thực
Trong suốt quá trình thực hiện mưu kế, Điêu Thuyền không hề có tình yêu với Lã Bố. Như chúng ta đã phân tích trong các cuộc trò chuyện trước, những cái liếc mắt đưa tình, sự giả cách thẹn thùng, hay những lời thề thốt "kiếp này thiếp không được làm vợ chàng, xin hẹn để kiếp sau" hoàn toàn là những đòn tâm lý chết người nhắm vào sự hiếu sắc và tính tự ái của Lã Bố. Nàng sống vì lòng biết ơn Vương Doãn và chữ "Trung" với nhà Hán, do đó trái tim nàng bị đóng băng, vĩnh viễn mất đi cơ hội được yêu thương một cách chân thành, thuần khiết.
Bi kịch bị lịch sử và xã hội nam quyền ruồng bỏ
Nhờ sự hy sinh thân xác và tài diễn xuất xuất thần của Điêu Thuyền, Đổng Trác cuối cùng đã bị chính Lã Bố đâm chết. Có thể nói, công lao cứu rỗi triều Hán của nàng lớn hơn bất kỳ vị danh tướng hay chư hầu nào thời bấy giờ.
Thế nhưng, sau khi "Kế liên hoàn" thành công, giá trị của nàng cũng cạn kiệt. Như chúng ta đã từng nhắc đến trước đây, sau khi Lã Bố bị Tào Tháo giết ở lầu Bạch Môn, Điêu Thuyền hoàn toàn biến mất khỏi tác phẩm mà không một lời giải thích. Nàng sống như một công cụ và biến mất như một hạt bụi. Xã hội phong kiến suy tôn sức mạnh của nam giới (như Quan Vũ, Trương Phi, Tào Tháo), nhưng lại tàn nhẫn quay lưng và lãng quên đi sự hy sinh thầm lặng, xót xa của một người phụ nữ liễu yếu đào tơ đã gánh vác cả giang sơn trên vai.
Qua "Kế liên hoàn", Điêu Thuyền hiện lên là một bậc "nữ trung hào kiệt" với trí tuệ, lòng dũng cảm và sự hy sinh phi thường. Nhưng nhìn từ góc độ nhân sinh, nàng là nạn nhân bi thảm nhất của thời loạn: bị tước đoạt tuổi trẻ, tình yêu, nhân phẩm và cuối cùng là cả danh phận trong dòng chảy lịch sử đầy đặc quyền của nam giới.
....
Bài liên quan:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét