Thứ Hai, 3 tháng 8, 2026

Vụ án Zacchini v. Scripps-Howard Broadcasting Co.: Tự do Báo chí & Quyền của Nghệ sĩ


Phán quyết của Toà án tối cao Hoa Kỳ cho rằng: dù có quyền đưa tin, báo chí không được phép đặc quyền chiếm đoạt trọn vẹn tài sản thương mại của người khác mà không trả tiền (không thể phát toàn bộ buổi diễn thương mại) (minh hoạ)

Luật sư Trần Hồng Phong

Trong lịch sử tư pháp Hoa Kỳ, quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí theo Tu chính án thứ nhất (First Amendment) gần như là một "lá chắn che chở" tối cao đối với truyền hình và báo chí. Tuy nhiên, ranh giới đó đã được vạch ra một cách rõ ràng và mang tính lịch sử vào năm 1977 - thông qua vụ kiện chấn động giữa nghệ sĩ biểu diễn Hugo Zacchini và Đài truyền hình Scripps-Howard Broadcasting Co. Đây là vụ án đầu tiên và duy nhất tính đến nay mà Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trực tiếp xem xét sự xung đột giữa Tu chính án thứ nhất và Quyền công khai (Right of Publicity) của cá nhân. Phán quyết của toà như thế nào?

Bối cảnh và Diễn biến vụ việc

Hugo Zacchini là một nghệ sĩ biểu diễn nổi tiếng với tiết mục có tên "Human Cannonball" (Người bắn từ đại bác). Toàn bộ màn trình diễn của ông chỉ diễn ra vỏn vẹn trong khoảng 15 giây: ông chui vào một khẩu đại bác lớn, bị bắn ra xa và rơi xuống một chiếc lưới an toàn cách đó hàng chục mét. Đây là công việc sinh kế chính của Zacchini, và khán giả bắt buộc phải mua vé vào hội chợ để được xem tiết mục độc đáo này.

Tháng 8 năm 1972, khi Zacchini đang biểu diễn tại Hội chợ hạt Cuyahoga (bang Ohio), một phóng viên quay phim của đài truyền hình WEWS-TV (thuộc tập đoàn Scripps-Howard Broadcasting Co.) đã đến và ngỏ ý muốn quay lại màn trình diễn. Zacchini đã thẳng thừng từ chối vì lo ngại khán giả xem trên tivi sẽ không chịu mua vé vào sân nữa.

Mặc dù đã bị từ chối, hôm sau, viên phóng viên vẫn lén mang máy quay đến và ghi lại toàn bộ 15 giây màn bắn đại bác của Zacchini. Tối hôm đó, đài WEWS-TV đã phát toàn bộ đoạn clip này trong chương trình tin tức đêm, kèm theo lời bình luận đầy hào hứng khen ngợi tiết mục.

Cuộc chiến Pháp lý

Tức giận vì công sức và nguồn thu nhập bị xâm phạm, Hugo Zacchini đã khởi kiện đài truyền hình ra Tòa án bang Ohio với cáo buộc: Tự ý sử dụng và phát sóng trái phép toàn bộ tài sản nghệ thuật/thương mại của ông mà không xin phép và không trả tiền bản quyền (Vi phạm Quyền công khai).

Lập luận của hai bên tại Tòa án:

* Phía Hugo Zacchini: 

Màn trình diễn là sản phẩm thương mại duy nhất của ông. Việc đài truyền hình phát trọn vẹn 100% tiết mục lên sóng quốc gia đã cướp đi giá trị kinh tế của nó. Khán giả đã thấy hết toàn bộ màn diễn trên tivi thì sẽ không còn động lực mua vé đến xem trực tiếp nữa.

* Phía Đài truyền hình (Scripps-Howard): 

Đài tin rằng việc đưa tin về hội chợ là một sự kiện tin tức thời sự (newsworthy event). Do đó, hành vi của họ được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất về quyền tự do báo chí và đưa tin cho công chúng.

Vụ kiện trải qua nhiều cấp xét xử ở bang Ohio. Ban đầu, Tòa án Tối cao bang Ohio đã phán quyết nghiêng về phía đài truyền hình, cho rằng đài có quyền tự do báo chí khi đưa tin về các sự kiện công cộng. Không chấp nhận phán quyết này, Zacchini tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao Liên bang Hoa Kỳ.

Phán quyết lịch sử của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ

Ngày 28/6/1977, Tòa án Tối cao Mỹ đã đưa ra phán quyết đảo ngược quyết định của Tòa án bang Ohio, tuyên bố Hugo Zacchini thắng kiện với tỷ lệ phiếu 5-4.

Tòa án Tối cao đã chỉ ra những điểm cốt lõi:

* Khái niệm "Toàn bộ tác phẩm" (Entire Act): 

Thẩm phán Byron White đại diện cho đa số Tòa án nhấn mạnh rằng đài truyền hình không chỉ quay một vài hình ảnh trích đoạn hay đưa tin thông thường, mà họ đã phát trọn vẹn 100% nội dung màn biểu diễn của Zacchini.

* Quyền công khai mang tính chất như Quyền sở hữu trí tuệ: 

Tòa án so sánh Quyền công khai của nghệ sĩ với Luật Bằng sáng chế (Patent) và Bản quyền (Copyright). Mục đích của các quyền này là tạo ra động lực kinh tế để cá nhân sáng tạo và biểu diễn. Nếu truyền hình phát miễn phí toàn bộ tác phẩm đó, giá trị thương mại của nghệ sĩ sẽ bị hủy hoại.

* Giới hạn của Tu chính án thứ nhất: 

Tòa phán quyết rằng Tu chính án thứ nhất bảo vệ quyền đưa tin của báo chí, nhưng không cấp đặc quyền cho báo chí được chiếm đoạt trọn vẹn tài sản thương mại của người khác mà không trả tiền. Báo chí có thể đưa tin về sự kiện (ví dụ: mô tả bằng lời, chụp ảnh, hoặc phỏng vấn), nhưng không thể phát toàn bộ buổi diễn thương mại.

Ý nghĩa pháp lý của vụ án 

Vụ án Zacchini v. Scripps-Howard Broadcasting Co. để lại những di sản pháp lý đặt nền móng cho ngành truyền thông và giải trí hiện đại:

* Xác lập vị thế cho "Quyền công khai" (Right of Publicity): 

Lần đầu tiên, Quyền công khai được công nhận ở cấp độ liên bang như một quyền tài sản độc lập, bảo vệ giá trị kinh tế mà một cá nhân gầy dựng từ tên tuổi hay màn trình diễn của họ.

* Bài học cho các cơ quan Truyền thông & Báo chí: 

Định hình rõ ranh giới giữa "Đưa tin thời sự" (News reporting) và "Vi phạm bản quyền/quyền công khai". Các nhà đài, báo chí hay ngày nay là các trang mạng xã hội không thể viện dẫn lý do "đưa tin" để phát trọn vẹn một nội dung giải trí/thể thao có bán vé mà chưa mua bản quyền.

* Cơ sở cho bản quyền phát sóng thể thao & giải trí ngày nay: 

Phán quyết này chính là tiền đề bảo vệ bản quyền cho các sự kiện như giải Ngoại hạng Anh, Super Bowl, hay các buổi Liveshow âm nhạc — nơi các đài truyền hình phải chi hàng tỷ USD để mua quyền phát sóng toàn bộ sự kiện thay vì tự ý quay phát dưới danh nghĩa "tin tức".
....

Bình luận & những vấn đề pháp lý sau phán quyết của toà  

Dưới góc nhìn chuyên môn, vụ án Zacchini v. Scripps-Howard Broadcasting Co. (1977) không đơn thuần là một vụ kiện đòi bồi thường dân sự giữa một cá nhân và một đài truyền hình. Đây là bản án kinh điển (landmark case) đã đi vào sách giáo khoa luật học Mỹ, đặt nền móng cho việc dung hòa giữa hai giá trị cốt lõi: Quyền tài sản đối với danh tiếng/màn biểu diễn (Right of Publicity) và Tự do Báo chí (First Amendment).

Phân tích & Bình luận 

1. Bản chất xung đột pháp lý: Khi hai Quyền Hiến định/Pháp định va chạm

Tâm điểm của vụ án là sự giằng co giữa hai quyền lợi được pháp luật bảo vệ:

* Một bên là Quyền công khai (Right of Publicity) của Hugo Zacchini: 

Quyền này bảo vệ lợi ích kinh tế mà cá nhân tạo ra từ tên tuổi, hình ảnh, hoặc màn trình diễn của họ. Zacchini dành cả đời để hoàn thiện tiết mục "Người bắn từ đại bác" dài 15 giây. Khả năng kiếm tiền của ông phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán vé cho người xem trực tiếp.

* Một bên là Tu chính án thứ nhất (First Amendment) của Nhà đài: 

Bảo vệ quyền tự do báo chí và quyền được tiếp nhận thông tin của công chúng. Đài WEWS-TV cho rằng buổi hội chợ là một sự kiện thời sự (newsworthy event), và việc họ quay phim, phát sóng là hoạt động đưa tin báo chí hợp pháp.

2. Sự tinh tế trong lập luận của Tòa án Tối cao Mỹ (Thẩm phán Byron White)

Đa số Thẩm phán (5-4) tại Tòa án Tối cao đã đưa ra một lập luận pháp lý vô cùng sắc bén dựa trên 3 trụ cột:

a) Tiêu chuẩn "Toàn bộ Tác phẩm" (The Entire Act Doctrine)

Tòa án đưa ra sự phân biệt ranh giới rất rõ ràng: Báo chí có quyền đưa tin về sự kiện (chụp ảnh, miêu tả bằng lời, phỏng vấn, quay vài giây hậu trường), nhưng không có quyền phát sóng TOÀN BỘ (100%) màn biểu diễn thương mại. Việc phát sóng trọn vẹn 15 giây đã tiêu dùng (consume) toàn bộ giá trị kinh tế của tác phẩm. Khán giả xem xong trên tivi sẽ không còn động lực mua vé vào sân.

b) Đồng nhất "Quyền công khai" với "Quyền sở hữu trí tuệ"

Thẩm phán Byron White đã nâng tầm Quyền công khai lên ngang hàng với Bằng sáng chế (Patent) và Bản quyền (Copyright). Bản chất của các quyền này là tạo ra động lực kinh tế (economic incentive) để cá nhân đầu tư thời gian, công sức và tiền bạc sáng tạo ra các giá trị nghệ thuật/tri thức. Nếu báo chí được phép chiếm đoạt miễn phí toàn bộ thành quả đó dưới danh nghĩa "đưa tin", động lực sáng tạo của xã hội sẽ bị triệt hạ.

c) Giới hạn của Tu chính án thứ nhất

Tòa án khẳng định Tu chính án thứ nhất bảo vệ tự do báo chí, nhưng không cấp cho báo chí đặc quyền miễn trừ đối với hành vi xâm phạm tài sản thương mại của người khác. Việc bắt nhà đài phải bồi thường/trả phí khi lấy trọn vẹn tác phẩm của nghệ sĩ không làm suy yếu quyền tự do ngôn luận, mà chỉ bắt báo chí tuân thủ quy luật thị trường.

Đánh giá Pháp lý (Legal Assessment)

1. Điểm tiến bộ và Tầm ảnh hưởng

* Bảo vệ nền công nghiệp giải trí & thể thao hiện đại: 

Phán quyết Zacchini chính là "hòn đá tảng" pháp lý cho ngành bản quyền truyền thông ngày nay. Nếu không có phán quyết này, các đài truyền hình có thể tự ý mang máy quay vào các trận đấu Ngoại hạng Anh, Super Bowl, hay các đêm diễn của Taylor Swift để phát trọn vẹn lên tivi dưới danh nghĩa "tin tức thể thao/văn hóa" mà không cần chi hàng tỷ USD mua bản quyền.

* Hoàn thiện lý luận về Quyền công khai: 

Trước năm 1977, Quyền công khai thường bị đánh đồng hoặc lẫn lộn với Quyền riêng tư (Right of Privacy). Vụ án Zacchini đã tách minh bạch hai khái niệm này: Quyền riêng tư bảo vệ cảm xúc/đời tư (mất mát tinh thần), còn Quyền công khai bảo vệ giá trị thương mại/tài sản (mất mát kinh tế).

2. Hạn chế và Các yếu tố tranh cãi (Góc nhìn của nhóm Thẩm phán thiểu số)

Phán quyết thắng với tỷ lệ sát sao 5-4 cho thấy sự phức tạp của vấn đề. Nhóm 4 thẩm phản phản đối (đứng đầu là Thẩm phán Lewis Powell) đã chỉ ra rủi ro:

* Tạo ra hiệu ứng tự kiểm duyệt (Chilling Effect) đối với báo chí: 

Ranh giới thế nào là "toàn bộ tác phẩm" rất mong mỏng. Với một tiết mục kéo dài 2 tiếng, việc đài truyền hình cắt 2 phút đưa tin có bị coi là vi phạm không? Việc đe dọa trách nhiệm pháp lý có thể khiến các nhà báo e ngại, không dám đưa tin về các hoạt động văn hóa nghệ thuật.

* Bài toán khoảng thời gian (Duration): 

Tiết mục của Zacchini quá đặc biệt vì nó chỉ kéo dài vỏn vẹn 15 giây. Quy tắc "phát toàn bộ tác phẩm" dễ áp dụng cho tiết mục 15 giây, nhưng lại rất khó áp dụng nhất quán cho các sự kiện dài nhiều giờ đồng hồ.

Lưu ý pháp lý 

Vụ án Zacchini mang lại những bài học về rủi ro pháp lý đắt giá cho các Doanh nghiệp truyền thông, Marketing và Nội dung số hiện nay:

a) Lời khuyên cho các Đơn vị Truyền thông, Báo chí & Content Creator

* Nội dung thương mại ngắn (Short-form content) là "vùng nguy hiểm cao": 

Trong kỷ nguyên TikTok, Reels, Shorts..., các clip ngắn (15s - 60s) chứa đựng toàn bộ giá trị cốt lõi của nội dung. Việc tự ý "re-up" hay sử dụng trọn vẹn video ngắn của sáng tạo nội dung khác (dù với lý do bình luận, đưa tin) rất dễ bị coi là vi phạm tiêu chuẩn Zacchini.

* Ranh giới giữa "Đưa tin" và "Trích dẫn": 

Khi đưa tin về một sự kiện nghệ thuật/thể thao có bán vé:

NÊN: Sử dụng hình ảnh tĩnh, phỏng vấn nhân vật, dùng cảnh quay khán giả/không khí hội trường, hoặc cắt trích đoạn cực ngắn (vài giây) không làm lộ tình tiết cốt lõi (key highlight).

KHÔNG NÊN: Phát trọn vẹn phần trình diễn cốt lõi, phát trọn vẹn cú knock-out trong trận đấu, hoặc chiếu toàn bộ đoạn kết của một vở diễn.

* Thỏa thuận miễn trừ (Media Release Form): 

Khi tổ chức sự kiện hoặc ghi hình ở nơi công cộng có nghệ sĩ/người biểu diễn, phòng Pháp chế luôn phải chuẩn bị sẵn văn bản thỏa thuận bản quyền phát sóng để tất cả các bên ký kết trước khi bấm máy.

b) Lời khuyên cho Doanh nghiệp Tổ chức Sự kiện & Nghệ sĩ

* Xây dựng Hàng rào Pháp lý tại Địa điểm (Venue Control): 

Tương tự Zacchini, doanh nghiệp tổ chức sự kiện cần thể hiện rõ thông báo "Cấm quay phim, ghi âm trọn vẹn dưới mọi hình thức" trên vé vào cửa và tại khu vực biểu diễn. Điều này tạo cơ sở pháp lý vững chắc chứng minh hành vi quay lén là cố ý vi phạm.

* Định giá và Thương mại hóa Bản quyền Truyền thông: 

Nhận thức rõ rằng giá trị của sự kiện không chỉ nằm ở tiền bán vé trực tiếp, mà nằm ở Quyền phát sóng (Broadcasting Rights). Cần phân định rõ gói bản quyền đưa tin (News access) và gói bản quyền độc quyền phát sóng (Exclusive broadcast rights) để tối đa hóa doanh thu.
....

Dưới góc nhìn của pháp luật Việt Nam

Vụ án Zacchini v. Scripps-Howard Broadcasting Co. mang lại một tình huống pháp lý thú vị. Nếu một sự việc tương tự xảy ra tại Việt Nam hiện nay, việc giải quyết sẽ dựa trên các quy định về Quyền đối với hình ảnh (Điều 32) và Quyền sống đời tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình (Điều 38) của Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015, kết hợp với các quy định về Sở hữu trí tuệ và Báo chí.

Dưới đây là phần phân tích, bình luận dưới góc độ pháp luật Việt Nam:

Phân tích pháp lý theo quy định của BLDS 2015

1. Vi phạm Quyền đối với hình ảnh của cá nhân (Điều 32 BLDS 2015)

Trong vụ án Zacchini, việc đài truyền hình tự ý mang máy quay đến ghi hình toàn bộ 15 giây màn biểu diễn của ông rồi phát sóng lên truyền hình mà không có sự đồng ý của ông là hành vi xâm phạm trực tiếp đến Quyền đối với hình ảnh.

* Nguyên tắc chung (Khoản 1 Điều 32 BLDS 2015):

"Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác."

Áp dụng: Zacchini đã thẳng thừng từ chối cho phép quay phim. Hành vi cố tình quay lén và phát sóng của nhà đài đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc "phải được sự đồng ý". Hơn nữa, đài truyền hình phát sóng chương trình tin tức có chèn quảng cáo (có doanh thu), do đó việc sử dụng hình ảnh này mang tính chất thương mại nhưng không trả thù lao cho nghệ sĩ.

* Xem xét các trường hợp ngoại lệ (Khoản 2 Điều 32 BLDS 2015):

Việc sử dụng hình ảnh không cần sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật chỉ được áp dụng trong 02 trường hợp:

- Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng;

- Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội họp, hội thảo, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

* Bình luận ngoại lệ: 

Nhà đài có thể viện dẫn điểm b Khoản 2 (tiết mục diễn tại Hội chợ - một hoạt động công cộng). Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý Việt Nam, ngoại lệ này không bảo hộ cho nhà đài vì hai lý do:

Thứ nhất: Tiết mục của Zacchini tuy diễn ở hội chợ nhưng là một dịch vụ biểu diễn có bán vé riêng/thu tiền, mang bản chất là một tài sản thương mại.

Thứ hai: Việc phát trọn vẹn 100% nội dung tiết mục đã làm triệt hạ giá trị kinh tế và uy tín thương mại của nghệ sĩ, vi phạm vế "làm tổn hại đến... uy tín của người có hình ảnh".

2. Xem xét góc độ Quyền sống đời tư và Bí mật cá nhân (Điều 38 BLDS 2015)

Quy định tại Khoản 1 Điều 38 BLDS 2015:

"Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là an toàn bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ."

Áp dụng: Vụ án Zacchini KHÔNG thuộc phạm vi xâm phạm quyền sống đời tư hay bí mật cá nhân. Tiết mục "Người bắn từ đại bác" được thực hiện công khai trước hàng nghìn khán giả tại hội chợ. Đối tượng bị xâm phạm ở đây thuần túy là giá trị thương mại của hình ảnh và quyền tài sản đối với màn biểu diễn, chứ không phải đời tư cá nhân.

Sự giao thoa với Luật Báo chí và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam

Nếu xét xử tại Việt Nam, Tòa án sẽ không chỉ áp dụng BLDS 2015 mà còn kết hợp các luật chuyên ngành để làm rõ bản chất:

1. Dưới góc độ Luật Báo chí 2016

Nhà đài có quyền đưa tin thời sự về Hội chợ (Điều 25 Luật Báo chí 2016 về quyền tác nghiệp của nhà báo).

Tuy nhiên, quyền tác nghiệp báo chí bị giới hạn bởi quyền dân sự của công dân và Luật Sở hữu trí tuệ. Nhà báo được phép quay cảnh không khí hội chợ, phỏng vấn Zacchini, hoặc đưa tin "Hôm nay tại hội chợ có tiết mục bắn đại bác rất hấp dẫn", nhưng không được phép phát trọn vẹn tác phẩm/màn biểu diễn của người khác khi chưa mua bản quyền.

2. Dưới góc độ Luật Sở hữu trí tuệ (Luật SHTT)

Tại Việt Nam, cuộc biểu diễn của Zacchini được bảo hộ dưới hình thức Quyền liên quan đến quyền tác giả dành cho Người biểu diễn (Điều 29 Luật SHTT):

Người biểu diễn có quyền tài sản bao gồm: 

- Định hình cuộc biểu diễn trực tiếp của mình trên bản ghi âm, ghi hình; Trích sao trực tiếp hoặc gián tiếp cuộc biểu diễn của mình; Phát sóng hoặc truyền đạt đến công chúng cuộc biểu diễn của mình... (Khoản 3 Điều 29).

- Tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng các quyền trên phải xin phép và trả tiền thù lao cho người biểu diễn. Hành vi của nhà đài trong vụ Zacchini theo Luật SHTT Việt Nam là hành vi Xâm phạm quyền của người biểu diễn (Điều 35 Luật SHTT).

Bình luận & Đánh giá 

1. Hướng giải quyết nếu vụ án xảy ra tại Việt Nam

Nếu Zacchini kiện đài truyền hình ra Tòa án nhân dân tại Việt Nam, căn cứ vào Điều 32 BLDS 2015 và Điều 29, 35 Luật SHTT, Tòa án Việt Nam hoàn toàn có đủ cơ sở pháp lý để tuyên Zacchini thắng kiện.

Zacchini có quyền yêu cầu Tòa án buộc đài truyền hình (theo Điều 11 và Điều 592 BLDS 2015 - Bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm / Thiệt hại về tài sản):

- Buộc chấm dứt hành vi vi phạm: Gỡ bỏ đoạn video khỏi mọi nền tảng phát sóng.

- Xin lỗi, cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng.

- Bồi thường thiệt hại về tài sản (Khoản thu nhập bị mất/suy giảm): Zacchini có thể chứng minh số lượng vé bán ra bị giảm sút ngay sau đêm đài truyền hình phát sóng clip.

- Bồi thường tổn thất về tinh thần: Theo quy định tại Khoản 2 Điều 592 BLDS 2015 (mức tối đa cho tổn thất tinh thần do uy tín/danh dự bị xâm phạm là không quá 10 lần mức lương cơ sở).

2. Bài học thực tiễn cho Truyền thông và Content Creator tại Việt Nam

* Hiểu đúng về ngoại lệ "Hoạt động công cộng" (Điều 32 BLDS): 

Rất nhiều nhà báo, Youtuber, TikToker Việt Nam hiện nay lầm tưởng rằng: "Sự kiện diễn ra ở nơi công cộng thì tôi có quyền quay và phát thoải mái". Vụ án Zacchini dưới góc nhìn Điều 32 BLDS 2015 nhắc nhở rằng: Nếu việc quay phát đó chiếm đoạt trọn vẹn giá trị thương mại hoặc làm thiệt hại đến kinh tế/uy tín của chủ thể, bạn vẫn bị coi là vi phạm pháp luật và phải bồi thường thiệt hại.

* Sự cần thiết phải phân định giữa "Hình ảnh cá nhân" và "Tài sản trí tuệ": 

Việc sử dụng hình ảnh của nghệ sĩ đang biểu diễn không đơn thuần là câu chuyện đời tư, mà là câu chuyện khai thác tài sản thương mại. Doanh nghiệp Việt Nam khi làm truyền thông cần có sự đồng ý bằng văn bản (Hợp đồng/Media Release) ghi rõ phạm vi, thời lượng và mục đích sử dụng hình ảnh để tránh các rắc rối pháp lý đắt giá.
...

Bài liên quan: 
Labels:

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)