Luật sư Trần Hồng Phong
Trong đời sống xã hội, các quan hệ pháp luật phát sinh vô cùng đa dạng. Khi có tranh chấp hoặc vi phạm xảy ra, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải xác định đúng bản chất vụ việc thuộc lĩnh vực nào. Việc nhầm lẫn giữa án dân sự, thương mại và án hình sự không chỉ làm lãng phí thời gian, công sức mà đôi khi còn dẫn đến những hậu quả pháp lý bất lợi.
Trong bài viết này, chúng tôi giải thích, phân biệt rõ ràng ba loại án này, nêu ví dụ mình hoạ và đưa ra những vấn đề cần lưu ý cho người đang gặp rắc rối về pháp lý.
Dưới đây là khái niệm, giải thích chi tiết và các văn bản pháp luật điều chỉnh cho từng loại án theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành:
1. Án Dân sự
Án dân sự (gọi đầy đủ trong tố tụng là vụ án dân sự) là các tranh chấp phát sinh từ các quan hệ dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động được Tòa án nhân dân thụ lý và giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự khi có đơn khởi kiện của đương sự.
Theo nghĩa hẹp, người ta thường dùng cụm từ "án dân sự" để chỉ các tranh chấp về tài sản, hợp đồng, thừa kế, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng... của các cá nhân, tổ chức mà không mang mục đích sinh lời.
Theo nghĩa hẹp, người ta thường dùng cụm từ "án dân sự" để chỉ các tranh chấp về tài sản, hợp đồng, thừa kế, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng... của các cá nhân, tổ chức mà không mang mục đích sinh lời.
Giải thích
- Bản chất: Là sự xung đột về quyền và lợi ích hợp pháp giữa các chủ thể bình đẳng với nhau trước pháp luật (cá nhân với cá nhân, cá nhân với tổ chức).
- Nguyên tắc giải quyết: Tòa án giải quyết dựa trên sự tự nguyện, tự thỏa thuận và tự định đoạtcủa các bên. Nhà nước không chủ động can thiệp nếu các bên không có yêu cầu. Hậu quả pháp lý chủ yếu là buộc thực hiện nghĩa vụ (trả tiền, trả tài sản) hoặc bồi thường thiệt hại bằng vật chất.
- Bản chất: Là sự xung đột về quyền và lợi ích hợp pháp giữa các chủ thể bình đẳng với nhau trước pháp luật (cá nhân với cá nhân, cá nhân với tổ chức).
- Nguyên tắc giải quyết: Tòa án giải quyết dựa trên sự tự nguyện, tự thỏa thuận và tự định đoạtcủa các bên. Nhà nước không chủ động can thiệp nếu các bên không có yêu cầu. Hậu quả pháp lý chủ yếu là buộc thực hiện nghĩa vụ (trả tiền, trả tài sản) hoặc bồi thường thiệt hại bằng vật chất.
* Văn bản pháp luật điều chỉnh
- Về nội dung (Xác định quyền và nghĩa vụ): Bộ luật Dân sự 2015(và các luật chuyên ngành liên quan tùy loại tranh chấp như: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Luật Đất đai 2024, Luật Lao động 2019...).
- Về thủ tục (Trình tự kiện tụng, xét xử):Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
- Về nội dung (Xác định quyền và nghĩa vụ): Bộ luật Dân sự 2015(và các luật chuyên ngành liên quan tùy loại tranh chấp như: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Luật Đất đai 2024, Luật Lao động 2019...).
- Về thủ tục (Trình tự kiện tụng, xét xử):Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
2. Án Thương mại
Án thương mại(pháp luật gọi là vụ án kinh doanh, thương mại) là các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa các cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều nhằm mục đích lợi nhuận.
* Giải thích
- Bản chất: Đây bản chất là một nhánh đặc biệt được tách ra từ quan hệ dân sự tổng thể. Tuy nhiên, nó mang tính chất chuyên nghiệp hơn vì các chủ thể tham gia chủ yếu là thương nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã.
- Nguyên tắc giải quyết: Đề cao tính tự do hợp đồng, bảo vệ dòng vốn và sự ổn định của thị trường kinh doanh. Các chế tài áp dụng thường khắc nghiệt hơn dân sự thông thường (như phạt vi phạm hợp đồng lên đến 8%, buộc hủy bỏ hợp đồng, đình chỉ thực hiện hợp đồng).
- Bản chất: Đây bản chất là một nhánh đặc biệt được tách ra từ quan hệ dân sự tổng thể. Tuy nhiên, nó mang tính chất chuyên nghiệp hơn vì các chủ thể tham gia chủ yếu là thương nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã.
- Nguyên tắc giải quyết: Đề cao tính tự do hợp đồng, bảo vệ dòng vốn và sự ổn định của thị trường kinh doanh. Các chế tài áp dụng thường khắc nghiệt hơn dân sự thông thường (như phạt vi phạm hợp đồng lên đến 8%, buộc hủy bỏ hợp đồng, đình chỉ thực hiện hợp đồng).
* Văn bản pháp luật điều chỉnh
- Về nội dung (Xác định quyền và nghĩa vụ):Luật Thương mại 2005, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022... và các quy định chung của Bộ luật Dân sự 2015.
- Về thủ tục (Trình tự kiện tụng, xét xử):Giống như án dân sự, án thương mại được giải quyết theo trình tự của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (áp dụng các chương/mục riêng cho mảng Kinh doanh thương mại).
- Về nội dung (Xác định quyền và nghĩa vụ):Luật Thương mại 2005, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022... và các quy định chung của Bộ luật Dân sự 2015.
- Về thủ tục (Trình tự kiện tụng, xét xử):Giống như án dân sự, án thương mại được giải quyết theo trình tự của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (áp dụng các chương/mục riêng cho mảng Kinh doanh thương mại).
3. Án Hình sự
Án hình sự(vụ án hình sự) là vụ việc có dấu hiệu của tội phạm, được cơ quan có thẩm quyền (Công an, Viện kiểm sát) khởi tố để tiến hành các hoạt động điều tra, truy tố và đưa ra xét xử trước Tòa án nhằm xác định một người có tội hay không và áp dụng hình phạt đối với người đó.
* Giải thích
- Bản chất: Đây là mối quan hệ giữa Nhà nước(đại diện cho lợi ích công cộng, trật tự xã hội) và Người phạm tội/Pháp nhân thương mại phạm tội. Hành vi vi phạm ở đây không còn là tranh chấp sòng phẳng giữa hai bên nữa, mà là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, an ninh quốc gia... được luật hình sự bảo vệ.
- Nguyên tắc giải quyết: Cơ quan tư pháp chủ động vào cuộc xử lý (khởi tố, bắt giam) ngay khi phát hiện tội phạm mà không cần phải chờ nạn nhân nộp đơn khởi kiện (trừ một số ít tội danh đặc biệt chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại). Hậu quả pháp lý là hình phạt tước đoạt quyền tự do (tù có thời hạn, chung thân) hoặc tước đoạt tính mạng (tử hình) và người phạm tội sẽ bị ghi nhận án tích.
- Bản chất: Đây là mối quan hệ giữa Nhà nước(đại diện cho lợi ích công cộng, trật tự xã hội) và Người phạm tội/Pháp nhân thương mại phạm tội. Hành vi vi phạm ở đây không còn là tranh chấp sòng phẳng giữa hai bên nữa, mà là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, an ninh quốc gia... được luật hình sự bảo vệ.
- Nguyên tắc giải quyết: Cơ quan tư pháp chủ động vào cuộc xử lý (khởi tố, bắt giam) ngay khi phát hiện tội phạm mà không cần phải chờ nạn nhân nộp đơn khởi kiện (trừ một số ít tội danh đặc biệt chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại). Hậu quả pháp lý là hình phạt tước đoạt quyền tự do (tù có thời hạn, chung thân) hoặc tước đoạt tính mạng (tử hình) và người phạm tội sẽ bị ghi nhận án tích.
* Văn bản pháp luật điều chỉnh
- Về nội dung (Quy định hành vi nào là tội phạm và hình phạt tương ứng):Bộ luật Hình sự 2015(sửa đổi, bổ sung năm 2017).
- Về thủ tục (Trình tự điều tra, truy tố, bắt giam, xét xử):Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.
- Về nội dung (Quy định hành vi nào là tội phạm và hình phạt tương ứng):Bộ luật Hình sự 2015(sửa đổi, bổ sung năm 2017).
- Về thủ tục (Trình tự điều tra, truy tố, bắt giam, xét xử):Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.
....
Bảng phân biệt cơ bản giữa Án Dân sự, Thương mại và Hình sự
Để có cái nhìn tổng quan nhanh chóng, chúng ta có thể so sánh 3 loại án này qua các tiêu chí cốt lõi sau:
Phân tích chi tiết và Ví dụ minh họa
1. Án Dân sự (Civil Cases)
Phân tích:Bản chất của án dân sự là sự dịch chuyển tài sản hoặc các quyền nhân thân dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và tự chịu trách nhiệm. Nhà nước không chủ động can thiệp nếu các bên không có đơn yêu cầu (quyền tự định đoạt của đương sự).
Ví dụ:Ông A cho người hàng xóm (ông B) vay 50 triệu đồng để sửa nhà, có viết giấy tay hẹn 6 tháng trả. Đến hạn, ông B cố tình trốn tránh không trả. Ông A nộp đơn khởi kiện ông B ra Tòa án nhân dân quận/huyện để đòi lại tiền. Đây là một vụ án dân sự điển hình về tranh chấp hợp đồng vay tài sản.
1. Nguyên tắc "Vàng": Giữ im lặng và không ký bất kỳ văn bản nào khi chưa rõ hậu quả
Khi tâm lý đang hoảng loạn, bạn rất dễ đưa ra các quyết định sai lầm.
Không ký vào các biên bản thỏa thuận, cam kết trả nợ, hoặc biên bản lời khai nếu bạn chưa đọc kỹ hoặc chưa hiểu rõ từng từ ngữ trong đó.
Một chữ ký đặt sai chỗ có thể biến bạn từ "nạn nhân" thành "bị can", hoặc tự tước đi quyền khởi kiện bảo vệ mình.
Bảng phân biệt cơ bản giữa Án Dân sự, Thương mại và Hình sự
Để có cái nhìn tổng quan nhanh chóng, chúng ta có thể so sánh 3 loại án này qua các tiêu chí cốt lõi sau:
| Tiêu chí | Án Dân sự | Án Kinh doanh, Thương mại | Án Hình sự |
| Bản chất | Tranh chấp về quyền và nghĩa vụ dân sự giữa các cá nhân, tổ chức (không mang tính chất kinh doanh). | Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa các chủ thể nhằm mục đích sinh lời. | Hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quan hệ được luật hình sự bảo vệ, cấu thành tội phạm. |
| Chủ thể tham gia | Cá nhân, hộ gia đình, tổ chức (quan hệ bình đẳng). | Chủ yếu là thương nhân, doanh nghiệp, cá nhân có đăng ký kinh doanh. | Một bên là Nhà nước (Cơ quan công tố) và một bên là Bị can, Bị cáo (người phạm tội). |
| Mục đích giải quyết | Khôi phục lại quyền lợi bị xâm phạm (đòi tiền, đòi nhà, bồi thường...). | Giải quyết xung đột lợi ích kinh tế, duy trì và tiếp tục hoạt động kinh doanh. | Trừng trị người phạm tội, giáo dục, cải tạo và răn đe phòng ngừa chung. |
| Hậu quả pháp lý | Bồi thường thiệt hại, thực hiện nghĩa vụ, trả lại tài sản. | Phạt vi phạm hợp đồng, bồi thường thiệt hại, hủy hợp đồng. | Phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù (có thời hạn/chung thân), tử hình. |
| Văn bản pháp luật áp dụng | Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự. | Luật Thương mại, Luật Doanh nghiệp, Bộ luật Tố tụng Dân sự. | Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự. |
1. Án Dân sự (Civil Cases)
Phân tích:Bản chất của án dân sự là sự dịch chuyển tài sản hoặc các quyền nhân thân dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và tự chịu trách nhiệm. Nhà nước không chủ động can thiệp nếu các bên không có đơn yêu cầu (quyền tự định đoạt của đương sự).
Ví dụ:Ông A cho người hàng xóm (ông B) vay 50 triệu đồng để sửa nhà, có viết giấy tay hẹn 6 tháng trả. Đến hạn, ông B cố tình trốn tránh không trả. Ông A nộp đơn khởi kiện ông B ra Tòa án nhân dân quận/huyện để đòi lại tiền. Đây là một vụ án dân sự điển hình về tranh chấp hợp đồng vay tài sản.
2. Án Kinh doanh, Thương mại (Commercial Cases)
Phân tích:Đây thực chất là một "nhánh đặc biệt" tách ra từ án dân sự. Điểm khác biệt mấu chốt là mục đích sinh lời và tư cách chủ thể(thường là doanh nghiệp). Các quy định về phạt vi phạm hợp đồng hay bồi thường trong thương mại thường nghiêm khắc và đề cao tính chuyên nghiệp, tốc độ dòng vốn hơn dân sự thuần túy.
Ví dụ:Công ty sản xuất may mặc X ký hợp đồng cung cấp 10.000 chiếc áo khoác cho Công ty bán lẻ Y. Đến ngày giao hàng, Công ty X giao chậm 1 tháng khiến Công ty Y lỡ mất mùa bán hàng và chịu thiệt hại nặng nề. Công ty Y khởi kiện đòi Công ty X bồi thường thiệt hại và chịu phạt vi phạm hợp đồng. Đây là án kinh doanh, thương mại.
Phân tích:Đây thực chất là một "nhánh đặc biệt" tách ra từ án dân sự. Điểm khác biệt mấu chốt là mục đích sinh lời và tư cách chủ thể(thường là doanh nghiệp). Các quy định về phạt vi phạm hợp đồng hay bồi thường trong thương mại thường nghiêm khắc và đề cao tính chuyên nghiệp, tốc độ dòng vốn hơn dân sự thuần túy.
Ví dụ:Công ty sản xuất may mặc X ký hợp đồng cung cấp 10.000 chiếc áo khoác cho Công ty bán lẻ Y. Đến ngày giao hàng, Công ty X giao chậm 1 tháng khiến Công ty Y lỡ mất mùa bán hàng và chịu thiệt hại nặng nề. Công ty Y khởi kiện đòi Công ty X bồi thường thiệt hại và chịu phạt vi phạm hợp đồng. Đây là án kinh doanh, thương mại.
3. Án Hình sự (Criminal Cases)
Phân tích: Ở đây không còn là câu chuyện "tranh chấp" sòng phẳng giữa hai bên nữa. Khi một hành vi vượt qua ranh giới của sự vi phạm hợp đồng hay nghĩa vụ thông thường, gây nguy hiểm lớn cho xã hội, Nhà nước sẽ đứng ra đại diện để truy tố kẻ phạm tội. Người bị kết án hình sự phải đối mặt với các hình phạt tước bỏ tự do (đi tù) và sẽ có án tíchtrong lý lịch tư pháp.
Ví dụ:Thay vì vay tiền rồi không trả (như ví dụ dân sự), ông B lại dùng thủ đoạn gian dối: làm giả sổ đỏ một mảnh đất không có thật, đem bán cho ông A để lấy 500 triệu đồng rồi bỏ trốn. Hành vi của ông B không còn là tranh chấp mua bán dân sự nữa, mà đã cấu thành tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản"theo Bộ luật Hình sự. Cơ quan cảnh sát điều tra sẽ vào cuộc khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông B.
Phân tích: Ở đây không còn là câu chuyện "tranh chấp" sòng phẳng giữa hai bên nữa. Khi một hành vi vượt qua ranh giới của sự vi phạm hợp đồng hay nghĩa vụ thông thường, gây nguy hiểm lớn cho xã hội, Nhà nước sẽ đứng ra đại diện để truy tố kẻ phạm tội. Người bị kết án hình sự phải đối mặt với các hình phạt tước bỏ tự do (đi tù) và sẽ có án tíchtrong lý lịch tư pháp.
Ví dụ:Thay vì vay tiền rồi không trả (như ví dụ dân sự), ông B lại dùng thủ đoạn gian dối: làm giả sổ đỏ một mảnh đất không có thật, đem bán cho ông A để lấy 500 triệu đồng rồi bỏ trốn. Hành vi của ông B không còn là tranh chấp mua bán dân sự nữa, mà đã cấu thành tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản"theo Bộ luật Hình sự. Cơ quan cảnh sát điều tra sẽ vào cuộc khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông B.
Bình luận và Đánh giá Pháp lý
Một trong những vấn đề nhức nhối và phức tạp nhất trong thực tiễn tư pháp hiện nay chính là hiện tượng "Hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế" và ngược lại, "Dân sự hóa các hành vi hình sự".
Hình sự hóa quan hệ kinh tế:Nhiều trường hợp các bên chỉ đơn thuần là vi phạm nghĩa vụ thanh toán do làm ăn thua lỗ, bất khả kháng trong kinh doanh (án thương mại), nhưng bên thiệt hại vì muốn đòi tiền nhanh đã tìm cách nộp đơn tố cáo ra cơ quan công an nhằm dùng áp lực bắt giam để ép trả tiền.
Dân sự hóa hành vi hình sự:Ngược lại, có những đối tượng cố tình lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của người khác một cách có hệ thống, nhưng lại ngụy trang tinh vi dưới các dạng "Hợp đồng góp vốn", "Hợp đồng vay mượn" nhằm biến một vụ án hình sự mười mươi thành một vụ tranh chấp dân sự kéo dài, hòng thoát tội.
Do đó, vai trò của các cơ quan tiến hành tố tụng (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án) và các Luật sư là phải bóc tách được bản chất của dòng tiền, ý chí chủ quan của các bên tại thời điểm xác lập giao dịch để định vị đúng loại án, bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật.
Một trong những vấn đề nhức nhối và phức tạp nhất trong thực tiễn tư pháp hiện nay chính là hiện tượng "Hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế" và ngược lại, "Dân sự hóa các hành vi hình sự".
Hình sự hóa quan hệ kinh tế:Nhiều trường hợp các bên chỉ đơn thuần là vi phạm nghĩa vụ thanh toán do làm ăn thua lỗ, bất khả kháng trong kinh doanh (án thương mại), nhưng bên thiệt hại vì muốn đòi tiền nhanh đã tìm cách nộp đơn tố cáo ra cơ quan công an nhằm dùng áp lực bắt giam để ép trả tiền.
Dân sự hóa hành vi hình sự:Ngược lại, có những đối tượng cố tình lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của người khác một cách có hệ thống, nhưng lại ngụy trang tinh vi dưới các dạng "Hợp đồng góp vốn", "Hợp đồng vay mượn" nhằm biến một vụ án hình sự mười mươi thành một vụ tranh chấp dân sự kéo dài, hòng thoát tội.
Do đó, vai trò của các cơ quan tiến hành tố tụng (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án) và các Luật sư là phải bóc tách được bản chất của dòng tiền, ý chí chủ quan của các bên tại thời điểm xác lập giao dịch để định vị đúng loại án, bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật.
Lưu ý và Lời khuyên cho người đang gặp rắc rối pháp lý mà "chưa biết làm gì"
Nếu bạn đang rơi vào một tình huống khủng hoảng (bị lừa tiền, bị đòi nợ, bị đe dọa khởi kiện, hoặc người thân bị tạm giữ...), hãy thật bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau:
Nếu bạn đang rơi vào một tình huống khủng hoảng (bị lừa tiền, bị đòi nợ, bị đe dọa khởi kiện, hoặc người thân bị tạm giữ...), hãy thật bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau:
1. Nguyên tắc "Vàng": Giữ im lặng và không ký bất kỳ văn bản nào khi chưa rõ hậu quả
Khi tâm lý đang hoảng loạn, bạn rất dễ đưa ra các quyết định sai lầm.
Không ký vào các biên bản thỏa thuận, cam kết trả nợ, hoặc biên bản lời khai nếu bạn chưa đọc kỹ hoặc chưa hiểu rõ từng từ ngữ trong đó.
Một chữ ký đặt sai chỗ có thể biến bạn từ "nạn nhân" thành "bị can", hoặc tự tước đi quyền khởi kiện bảo vệ mình.
2. Thu thập và bảo mật toàn bộ chứng cứ
Pháp luật trọng chứng hơn trọng lời khai. Hãy lập tức tập hợp:
Các hợp đồng, hóa đơn, biên nhận tiền, sao kê ngân hàng.
Chụp ảnh màn hình các tin nhắn (Zalo, SMS, Facebook), ghi âm các cuộc gọi có nội dung thỏa thuận, đe dọa hoặc thừa nhận nghĩa vụ của các bên.
Lưu trữ các chứng cứ này thành nhiều bản (cả bản giấy và bản điện tử trên driver) để tránh bị mất mát hoặc bị đối phương xóa dấu vết.
Pháp luật trọng chứng hơn trọng lời khai. Hãy lập tức tập hợp:
Các hợp đồng, hóa đơn, biên nhận tiền, sao kê ngân hàng.
Chụp ảnh màn hình các tin nhắn (Zalo, SMS, Facebook), ghi âm các cuộc gọi có nội dung thỏa thuận, đe dọa hoặc thừa nhận nghĩa vụ của các bên.
Lưu trữ các chứng cứ này thành nhiều bản (cả bản giấy và bản điện tử trên driver) để tránh bị mất mát hoặc bị đối phương xóa dấu vết.
3. Xác định sơ bộ "mình đang ở đâu"
Dựa vào phần phân biệt ở trên để tự định vị:
Nếu đối phương chỉ vi phạm hợp đồng, nợ tiền quá hạn nhưng không bỏ trốn, không dùng giấy tờ giả $\rightarrow$Bạn cần chuẩn bị hồ sơ để Khởi kiện Dân sự/Thương mại tại Tòa án.
Nếu đối phương có dấu hiệu bỏ trốn, cắt liên lạc, dùng thủ đoạn gian dối để lấy tiền, hoặc hành hung, đe dọa tính mạng $\rightarrow$Bạn cần làm Đơn tố giác tội phạm gửi Cơ quan Công an.
Dựa vào phần phân biệt ở trên để tự định vị:
Nếu đối phương chỉ vi phạm hợp đồng, nợ tiền quá hạn nhưng không bỏ trốn, không dùng giấy tờ giả $\rightarrow$Bạn cần chuẩn bị hồ sơ để Khởi kiện Dân sự/Thương mại tại Tòa án.
Nếu đối phương có dấu hiệu bỏ trốn, cắt liên lạc, dùng thủ đoạn gian dối để lấy tiền, hoặc hành hung, đe dọa tính mạng $\rightarrow$Bạn cần làm Đơn tố giác tội phạm gửi Cơ quan Công an.
4. Tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp (Luật sư)
Đừng tự mình "mày mò" luật trên mạng để tự giải quyết các vụ việc phức tạp. Chi phí thuê luật sư tư vấn ban đầu thường không quá cao, nhưng có thể cứu bạn khỏi những thiệt hại kinh tế khổng lồ hoặc vòng lao lý.
Nếu không có điều kiện kinh tế:Bạn có thể tìm đến Trung tâm Trợ giúp Pháp lý Nhà nước(thuộc Sở Tư pháp các tỉnh/thành phố) để được tư vấn và cử luật sư bào chữa/bảo vệ hoàn toàn miễn phí (áp dụng cho người nghèo, đối tượng chính sách, người yếu thế...).
Lời kết:
Đừng tự mình "mày mò" luật trên mạng để tự giải quyết các vụ việc phức tạp. Chi phí thuê luật sư tư vấn ban đầu thường không quá cao, nhưng có thể cứu bạn khỏi những thiệt hại kinh tế khổng lồ hoặc vòng lao lý.
Nếu không có điều kiện kinh tế:Bạn có thể tìm đến Trung tâm Trợ giúp Pháp lý Nhà nước(thuộc Sở Tư pháp các tỉnh/thành phố) để được tư vấn và cử luật sư bào chữa/bảo vệ hoàn toàn miễn phí (áp dụng cho người nghèo, đối tượng chính sách, người yếu thế...).
Lời kết:
Rắc rối pháp lý cũng giống như một căn bệnh. Bạn phát hiện càng sớm, định vị đúng "bệnh" (dân sự, thương mại hay hình sự) và điều trị đúng phác đồ (gặp đúng chuyên gia, áp dụng đúng luật) thì cơ hội "chữa khỏi" và bảo vệ bản thân càng cao.
....
Bài liên quan:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét