Cách Thuỷ
Chiều ngày 27/2/2026 (20:38 GMT), Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh cuối cùng phê chuẩn Operation Epic Fury. Đến 1:15 sáng ET ngày 28/2 (06:15 GMT, 09:45 sáng giờ Iran), hơn 100 máy bay Mỹ từ trên biển và trên bộ đồng loạt xuất kích tiến vào lãnh thổ Iran. Đợt đầu đánh trúng hơn 1.000 mục tiêu trong 24 giờ đầu. Dưới đây là tóm tắt diễn tiến từ 28/2 đến 31/3/2026. Hiện nay (ngày 20/4/2026), cuộc chiến chưa có dấu hiệu sớm kết thúc.
1. Mốc khởi đầu: 28/2/2026, chiến dịch mở màn
Theo Reuters, lúc 3:38 chiều ET ngày 27/2 (20:38 GMT), Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh cuối cùng phê chuẩn Operation Epic Fury. Đến 1:15 sáng ET ngày 28/2 (06:15 GMT, 09:45 sáng giờ Iran), hơn 100 máy bay Mỹ từ trên biển và trên bộ đồng loạt xuất kích; đợt đầu đánh trúng hơn 1.000 mục tiêu trong 24 giờ đầu.
Reuters cho biết “sự kiện kích hoạt” là đòn đánh bất ngờ của Israel nhằm vào lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, với hỗ trợ tình báo từ Mỹ. AP và Reuters đều đưa rằng Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng trong đợt tấn công mở màn này. Địa điểm trung tâm bị đánh là Tehran và nhiều mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.
Ngay trong ngày 28/2, Tehran phản ứng bằng cách phóng tên lửa vào Israel và tuyên bố các đòn đánh của Mỹ - Israel là “vô cớ và bất hợp pháp”. Reuters dẫn phản ứng quốc tế cho thấy Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi ngừng bắn ngay, còn Oman nói các cuộc đàm phán Iran - Mỹ do họ làm trung gian vừa bị phá vỡ “chỉ vài giờ” trước khi chiến tranh nổ ra.
Ngay trong ngày 28/2, Tehran phản ứng bằng cách phóng tên lửa vào Israel và tuyên bố các đòn đánh của Mỹ - Israel là “vô cớ và bất hợp pháp”. Reuters dẫn phản ứng quốc tế cho thấy Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi ngừng bắn ngay, còn Oman nói các cuộc đàm phán Iran - Mỹ do họ làm trung gian vừa bị phá vỡ “chỉ vài giờ” trước khi chiến tranh nổ ra.
2. Giai đoạn đầu tháng 3: chiến tranh mở rộng rất nhanh
Ngày 2/3, tại Washington, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine công bố dòng thời gian ban đầu của chiến dịch. Ông nói giai đoạn 1-2/3 tập trung đánh vào hệ thống chỉ huy - kiểm soát, hải quân, bệ phóng tên lửa đạn đạo và hạ tầng tình báo của Iran để “làm choáng váng và gây rối loạn”, đồng thời thiết lập ưu thế trên không. Cùng ngày, Trump nói cuộc chiến có thể kéo dài 4-5 tuần, nhưng có thể lâu hơn. Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio giải thích rằng Mỹ tấn công vì biết Israel sẽ hành động và Washington muốn đánh phủ đầu để giảm thương vong cho lực lượng Mỹ; sang 3/3, chính Trump lại diễn đạt khác, nói ông tin Iran sắp ra tay trước. Ngay từ tuần đầu, sự thiếu nhất quán trong thông điệp của Washington đã lộ ra khá rõ.
Đến 5/3, chiến sự đã vượt khỏi trục Iran - Israel. Reuters cho biết tên lửa Iran đã vươn tới Cyprus, Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Vùng Vịnh; cùng ngày có thêm các vụ tấn công tàu chở dầu tại vùng biển Vịnh, nâng tổng số tàu bị đánh từ đầu chiến tranh lên 9 chiếc. Một tàu chở dầu gần Khor al Zubair, Iraq bị nhắm bằng xuồng nổ điều khiển từ xa; một tàu khác ngoài khơi Kuwait bị nổ và tràn dầu. Khoảng 200 tàu mắc kẹt ngoài khơi các nước sản xuất dầu lớn, còn hàng trăm tàu khác không thể qua eo biển Hormuz. Reuters cũng ghi nhận giá Brent và WTI đều tăng mạnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Ngày 6/3, AP mô tả chiến sự tiếp tục với các vụ nổ ở Tehran và nhiều đợt đánh vào Israel. Cũng trong giai đoạn này, Trump chuyển sang giọng điệu cứng rắn hơn: ngày 6/3 ông đăng thông điệp chỉ chấp nhận “đầu hàng vô điều kiện” của Iran. Tuy nhiên chỉ vài ngày sau, thông điệp của Mỹ lại dao động: Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói đây “mới chỉ là khởi đầu”, còn Trump ngày 9/3 lại bảo cuộc chiến “gần như đã hoàn tất”, rồi ngày 11/3 nói Mỹ đã thắng nhưng vẫn phải “kết thúc công việc”. Reuters đánh giá mục tiêu và thời hạn mà Washington nêu ra liên tục thay đổi: từ lật đổ chế độ, làm suy yếu năng lực quân sự - hạt nhân của Iran, đến đạt một thỏa thuận chính trị.
3. Bước ngoặt ngày 18/3: chiến tranh chuyển sang hạ tầng năng lượng
Ngày 18/3, Reuters xác nhận các cơ sở khí đốt của Iran tại South Pars và Asaluyeh ở vùng Vịnh bị tấn công. Bài Reuters ngày 19/3 nêu rõ đây là đòn đánh của Israel vào nguồn năng lượng quan trọng nhất của Iran, và là “sự leo thang lớn nhất cho đến lúc đó” trong cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran. Hình ảnh Reuters ghi nhận khói lửa bốc lên tại Asaluyeh, tỉnh Bushehr ngày 18/3. South Pars là mỏ khí ngoài khơi lớn nhất thế giới, chia sẻ với Qatar, và cung cấp phần lớn khí đốt cho Iran.
Phản ứng của Tehran rất cứng. Cũng ngày 18/3, Reuters dẫn truyền thông nhà nước Iran cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng phát cảnh báo sơ tán đối với một loạt cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, UAE và Qatar, nói rằng các mục tiêu này có thể bị đánh “trong những giờ tới”. Các địa điểm bị nêu tên gồm Samref Refinery, Jubail Petrochemical Complex ở Saudi Arabia; Al Hosn Gas Field ở UAE; và Mesaieed, Ras Laffan ở Qatar. Qatar gọi vụ đánh vào South Pars là một hành động “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, còn thị trường dầu phản ứng lập tức: Brent tăng hơn 6% trong ngày. Đây là lúc chiến tranh không còn chỉ là một cuộc đối đầu quân sự, mà đã trở thành khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
4. Ngày 20/3: Mỹ muốn “giảm cường độ”, nhưng chưa muốn ngừng bắn
Ngày 20/3, Reuters tổng kết rằng Trump nói Mỹ đang “rất gần” với các mục tiêu và bắt đầu cân nhắc winding down tức giảm cường độ tác chiến. Nhưng cùng ngày ông cũng nói rất rõ: “Tôi không muốn một lệnh ngừng bắn.” Trước đó một ngày, Hegseth còn tuyên bố Mỹ không đặt khung thời gian cố định cho chiến tranh; việc dừng khi nào hoàn toàn do Trump quyết định. Điều này cho thấy Washington bắt đầu quan tâm đến lối thoát, nhưng vẫn muốn giữ đòn bẩy quân sự tối đa trước khi đàm phán.
5. 24-26/3: ngoại giao xuất hiện, nhưng mỗi bên nói một kiểu
Ngày 24/3, Reuters đưa rằng Trump muốn một thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến sự, và ba quan chức Israel nói họ tin ông thực sự muốn đi theo hướng đó. Cùng ngày, Trump viết rằng Mỹ và Iran đã có các cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả” về một giải pháp toàn diện cho xung đột Trung Đông. Nhưng Tehran phủ nhận: Quốc hội Iran, qua Chủ tịch Mohammad Baqer Qalibaf, gọi các tin về đàm phán trực tiếp là “fake news”. Reuters còn cho biết phía Israel nhìn nhận một thỏa thuận thành công là khó xảy ra, vì họ cho rằng Iran khó chấp nhận các đòi hỏi của Mỹ về chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo.
Ngày 25/3, Reuters dẫn Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nói Iran đang xem xét một đề xuất của Mỹ thông qua trung gian, nhưng “không có ý định” đàm phán trực tiếp với Washington để chấm dứt chiến tranh. Theo Reuters, đề xuất của Mỹ được cho là gồm các nội dung như tháo dỡ chương trình hạt nhân, chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm và mở lại eo Hormuz. Nói cách khác, Mỹ muốn một “gói kết thúc chiến tranh”; Iran chỉ chấp nhận trao đổi gián tiếp, và vẫn giữ lập trường không bị áp đặt.
Ngày 26/3, AP cho biết Trump lùi thời hạn mà ông từng đặt ra để Iran mở lại eo Hormuz đến 6/4, đồng thời hoãn đe dọa đánh vào hạ tầng năng lượng Iran vì cho rằng các cuộc nói chuyện đang “rất tốt”. Đây là một dấu hiệu rõ rằng Nhà Trắng bắt đầu chịu sức ép từ thị trường dầu, chứng khoán và rủi ro lan rộng của chiến tranh. Nhưng về thực chất, đó mới chỉ là tạm hoãn leo thang, chưa phải thỏa thuận.
6. 28/3: chiến tranh bước sang pha khu vực hóa sâu hơn
Ngày 28/3, Reuters ghi nhận Houthis ở Yemen lần đầu tham chiến trực tiếp vào Israel kể từ khi chiến tranh bùng nổ. Cùng ngày, thêm lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ bắt đầu tới Trung Đông, còn Ngoại trưởng Rubio nói Mỹ kỳ vọng có thể kết thúc các hoạt động quân sự “trong vài tuần”. Reuters cũng cho biết Iran đã tấn công một căn cứ ở Saudi Arabia, làm 12 quân nhân Mỹ bị thương, trong khi Israel tiếp tục không kích Tehran và đồng thời đánh cả Lebanon, nơi giao tranh với Hezbollah bùng lại.
Đây là mốc rất đáng chú ý: từ một cuộc chiến ba bên Mỹ - Israel - Iran, chiến sự đã lan thành mạng lưới nhiều mặt trận, gồm Lebanon, Yemen, Saudi Arabia, Vùng Vịnh và các tuyến hàng hải. Từ góc nhìn chiến lược, đây là pha chuyển từ war of strikes sang regional proxy war.
7. 31/3: “thời điểm quyết định”, nhưng chưa có dấu hiệu kết thúc
Ngày 31/3, Reuters dẫn Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói “vài ngày tới sẽ có tính quyết định” và cảnh báo chiến tranh sẽ còn dữ dội hơn nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận. Cũng trong ngày này, Reuters đưa rằng Israel vừa hoàn tất một đợt không kích nhắm vào 20 cơ sở sản xuất vũ khí và 1 địa điểm nghiên cứu - phát triển ở Iran. Một nguồn Reuters khác cùng ngày cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đe dọa từ 1/4 sẽ nhắm vào các công ty lớn của Mỹ trong khu vực, còn Nhà Trắng nói quân đội Mỹ đã sẵn sàng vô hiệu hóa các đòn đáp trả đó.
Ở phía Israel, phát ngôn viên quân đội Nadav Shoshani tuyên bố ngày 31/3 tại Jerusalem rằng Israel đã chuẩn bị cho “nhiều tuần nữa” chiến đấu, sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói cuộc chiến đã “qua hơn nửa chặng đường”. Nghĩa là đến hết 31/3, cả Washington lẫn Jerusalem đều chưa hành xử như các bên sắp xuống thang ngay lập tức.
8. Quan điểm và lập luận của mỗi bên
Mỹ mở chiến tranh với một hệ mục tiêu thay đổi liên tục. Theo Reuters, Trump lúc đầu kêu gọi người Iran tự lật đổ chính quyền, rồi nói mục tiêu là phá hủy năng lực tên lửa, hải quân, công nghiệp quốc phòng và ảnh hưởng khu vực của Iran; sau đó lại chuyển sang đòi “đầu hàng vô điều kiện”; rồi cuối tháng 3 nói đang tìm kiếm thỏa thuận và cân nhắc giảm chiến sự. Bình luận ngắn gọn: Mỹ có ưu thế quân sự vượt trội, nhưng thiếu một mục tiêu chính trị nhất quán. Đó là dấu hiệu điển hình của một chiến dịch đánh nhanh bằng hỏa lực, trong khi “đầu ra chính trị” chưa được chốt.
Israel nhất quán hơn Mỹ về logic quân sự: tiếp tục đánh sâu, kéo dài thêm nhiều tuần nếu cần, và tận dụng “thành quả” quân sự để ép Iran hoặc đi đến một thỏa thuận có lợi. Reuters cho thấy đến 31/3, Jerusalem chưa coi đây là lúc dừng chiến tranh; ngược lại, Netanyahu còn cho rằng cuộc chiến mới đi qua hơn nửa chặng đường. Bình luận: Israel nhìn chiến tranh theo logic “degrade first, negotiate later” – làm suy kiệt năng lực của Iran trước, sau đó mới chấp nhận một dàn xếp.
Iran giữ một đường lối kép. Về công khai, Tehran gọi cuộc tấn công là bất hợp pháp, trả đũa bằng tên lửa, đe dọa hạ tầng năng lượng Vùng Vịnh, đe dọa doanh nghiệp Mỹ và để các đồng minh như Houthis nhập cuộc. Nhưng về ngoại giao, Iran vẫn để ngỏ kênh trung gian, đặc biệt qua các nước trung gian khu vực, dù bác bỏ đàm phán trực tiếp với Mỹ. Bình luận: Iran vừa muốn chứng minh mình không bị khuất phục, vừa muốn giữ không gian mặc cả. Đây là tư thế quen thuộc của một bên yếu hơn về không quân và hải quân, nhưng còn năng lực gây thiệt hại bất đối xứng rất lớn.
9. Đánh giá tổng hợp
Tính đến 31/3/2026, có thể rút ra bốn nhận định.
Thứ nhất, đây không còn là một cuộc không kích giới hạn. Ngay từ tuần đầu, chiến tranh đã chuyển thành xung đột khu vực đa mặt trận, tác động trực tiếp tới Israel, Iran, Iraq, Saudi Arabia, UAE, Qatar, Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ, Lebanon, Yemen và các tuyến biển Vùng Vịnh.
Thứ hai, Mỹ và Israel đạt ưu thế quân sự rõ rệt trong không kích, nhưng chưa chứng minh được một công thức kết thúc chiến tranh. Reuters mô tả mục tiêu của Trump thay đổi liên tục; đó là dấu hiệu Washington bị kéo giữa ba áp lực: quân sự, thị trường năng lượng và chính trị đối nội.
Thứ ba, Iran không có khả năng đối xứng với Mỹ - Israel, nhưng lại có khả năng leo thang phi đối xứng rất mạnh: tên lửa, drone, lực lượng ủy nhiệm, đe dọa doanh nghiệp và hạ tầng năng lượng, cùng khả năng bóp nghẹt vận tải qua Hormuz. Đây chính là đòn bẩy khiến chiến tranh dù không cân sức vẫn rất khó “khóa sổ” nhanh.
Thứ tư, mốc 31/3 cho thấy chiến tranh đang ở điểm giữa chứ chưa gần hồi kết. Mỹ gọi đây là “thời điểm quyết định”, Israel nói còn “nhiều tuần”, còn Iran chưa chấp nhận đàm phán trực tiếp. Đó là trạng thái điển hình của một cuộc chiến mà chiến thắng quân sự cục bộ không đồng nghĩa với giải pháp chính trị ổn định.
Tính đến 31/3/2026, có thể rút ra bốn nhận định.
Thứ nhất, đây không còn là một cuộc không kích giới hạn. Ngay từ tuần đầu, chiến tranh đã chuyển thành xung đột khu vực đa mặt trận, tác động trực tiếp tới Israel, Iran, Iraq, Saudi Arabia, UAE, Qatar, Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ, Lebanon, Yemen và các tuyến biển Vùng Vịnh.
Thứ hai, Mỹ và Israel đạt ưu thế quân sự rõ rệt trong không kích, nhưng chưa chứng minh được một công thức kết thúc chiến tranh. Reuters mô tả mục tiêu của Trump thay đổi liên tục; đó là dấu hiệu Washington bị kéo giữa ba áp lực: quân sự, thị trường năng lượng và chính trị đối nội.
Thứ ba, Iran không có khả năng đối xứng với Mỹ - Israel, nhưng lại có khả năng leo thang phi đối xứng rất mạnh: tên lửa, drone, lực lượng ủy nhiệm, đe dọa doanh nghiệp và hạ tầng năng lượng, cùng khả năng bóp nghẹt vận tải qua Hormuz. Đây chính là đòn bẩy khiến chiến tranh dù không cân sức vẫn rất khó “khóa sổ” nhanh.
Thứ tư, mốc 31/3 cho thấy chiến tranh đang ở điểm giữa chứ chưa gần hồi kết. Mỹ gọi đây là “thời điểm quyết định”, Israel nói còn “nhiều tuần”, còn Iran chưa chấp nhận đàm phán trực tiếp. Đó là trạng thái điển hình của một cuộc chiến mà chiến thắng quân sự cục bộ không đồng nghĩa với giải pháp chính trị ổn định.
......
Diễn tiến chiến sự Mỹ – Israel – Iran (28/2 → 31/3/2026)
bảng diễn tiến chiến sự (28/2 – 31/3/2026)
| ngày | thời gian | địa danh | sự kiện chính | nhân vật | bình luận ngắn |
|---|---|---|---|---|---|
| 28/2/2026 | 06:15 GMT (09:45 Iran) | Tehran, Iran | Mỹ – Israel mở chiến dịch không kích quy mô lớn, đánh hơn 1.000 mục tiêu | Donald Trump, Ali Khamenei | Khởi đầu chiến tranh; đòn phủ đầu mang tính quyết định |
| 28/2/2026 | trong ngày | Iran → Israel | Iran phóng tên lửa trả đũa | Lãnh đạo Iran | Xung đột chuyển sang đối đầu trực tiếp |
| 02/3/2026 | Washington | Mỹ công bố timeline chiến dịch; mục tiêu phá hủy hệ thống chỉ huy Iran | Dan Caine | Mỹ đặt mục tiêu quân sự rõ, nhưng chính trị chưa rõ | |
| 03/3/2026 | Washington | Trump thay đổi phát biểu: Iran “có thể chuẩn bị tấn công trước” | Donald Trump | Thông điệp Mỹ bắt đầu thiếu nhất quán | |
| 05/3/2026 | Vùng Vịnh, Cyprus, Thổ Nhĩ Kỳ | Iran tấn công mở rộng; nhiều tàu dầu bị đánh, Hormuz tắc nghẽn | Hải quân Iran | Chiến tranh lan sang kinh tế – năng lượng | |
| 06/3/2026 | Tehran, Israel | Không kích và tên lửa tiếp diễn; Trump yêu cầu “đầu hàng vô điều kiện” | Trump | Leo thang mạnh về chính trị | |
| 09–11/3/2026 | Mỹ | Trump liên tục thay đổi: “gần kết thúc” → “vẫn phải tiếp tục” | Trump | Chiến lược Mỹ chưa ổn định | |
| 18/3/2026 | South Pars, Bushehr (Iran) | Israel đánh vào cơ sở khí đốt lớn nhất Iran | Israel | Bước ngoặt: chiến tranh năng lượng | |
| 18/3/2026 | Saudi, UAE, Qatar | Iran đe dọa đánh hạ tầng năng lượng Vùng Vịnh | IRGC | Nguy cơ khủng hoảng dầu toàn cầu | |
| 20/3/2026 | Washington | Mỹ nói “gần đạt mục tiêu”, cân nhắc giảm chiến sự nhưng không ngừng bắn | Trump | Bắt đầu tìm lối thoát nhưng còn do dự | |
| 24/3/2026 | Mỹ – Iran (gián tiếp) | Mỹ nói đàm phán “tốt”; Iran phủ nhận | Trump, Qalibaf | Ngoại giao xuất hiện nhưng thiếu tin cậy | |
| 25/3/2026 | Tehran | Iran xem xét đề xuất Mỹ nhưng từ chối đàm phán trực tiếp | Abbas Araqchi | Iran giữ thế chủ động gián tiếp | |
| 26/3/2026 | Washington | Mỹ hoãn tối hậu thư Hormuz đến 6/4 | Trump | Sức ép thị trường năng lượng ảnh hưởng quyết định | |
| 28/3/2026 | Yemen, Saudi, Lebanon | Houthis tham chiến; Iran đánh căn cứ Mỹ; Israel đánh Lebanon | Rubio, Netanyahu | Chiến tranh khu vực hóa rõ rệt | |
| 31/3/2026 | Iran, Jerusalem | Israel tiếp tục không kích; Mỹ cảnh báo “thời điểm quyết định” | Hegseth, Netanyahu | Chiến tranh chưa kết thúc, còn leo thang |
Tổng hợp (ngắn gọn)
- Giai đoạn 1 (28/2 – 5/3): chiến tranh chớp nhoáng → mở rộng nhanh
- Giai đoạn 2 (6/3 – 18/3): leo thang quân sự + khủng hoảng năng lượng
- Giai đoạn 3 (20/3 – 31/3): xuất hiện đàm phán nhưng chiến tranh vẫn tiếp diễn
Điểm cốt lõi: chiến thắng quân sự không đi kèm giải pháp chính trị rõ ràng, nên xung đột kéo dài.
....
- Giai đoạn 3 (20/3 – 31/3): xuất hiện đàm phán nhưng chiến tranh vẫn tiếp diễn
Điểm cốt lõi: chiến thắng quân sự không đi kèm giải pháp chính trị rõ ràng, nên xung đột kéo dài.
....
Bài liên quan:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét